باشگاه تاب آوری

باشگاه تاب آوری راه اندازی میشود

باشگاه تاب آوری تولید محتوا، ترجمه و انتشار را ماموریت و مسئولیت داوطلبانه خود میداند.

باشگاه برگردان پذیرفته شده واژه انگلیسی کلوب است که معمولا به انجمن هایی با اعضا همیار و همسو برای پیشبرد هدف‌ها و خواستهای مشترک، یا برای همیاری و بهسازی شرایط زندگی شخصی و حرفه ای، یا دستیازی به امتیازات برای هموندان باشگاه، در مکانی به همین نام، گرد هم می آیند.

این افراد عمدتا به یک گروه یا طبقه اجتماعی معینی وابسته هستند که در این مورد خاص میتوانند روانشناس، مشاور، روانپزشک ، مددکار و یا فعال در سایرعرصه های سلامت روانی و اجتماعی با محوریت تاب آوری باشند. باشگاه از دو بخش (باش + گاه) ساخته شده‌است. باش بن مضارع از فعل باشیدن است که دلالت بر بودن دارد گاه در فارسی به معنای مکان و جایگاه است باشگاه یک همیاری میان دو یا چند نفر است که بر پایه اهداف یا منفعتی مشترک شکل یافته است.


باشگاه تاب آوری تولید محتوا، ترجمه و انتشار را ماموریت و مسئولیت داوطلبانه خود میداند
به گزارش میگنا محمدرضا مقدسی مدیر و موسس خانه تاب آوری ضمن اعلام این خبر گفت: به منظور تولید محتوا، ترجمه و انتشار مطالب در زمینه های مختلف تاب آوری، جمعی از کنشگران عرصه های سلامت روانی اجتماعی و فعالان مدنی به همراهی گروهی از مترجمین و متخصصین دانشگاهی گرد هم آمده اند.


وی در ادامه افزود: نظر به اهمیت روز افزون مقوله تاب آوری و همسو با توجهات روزافزون سازمانهای دولتی و غیر دولتی مصمم هستیم در این باشگاه علمی فرهنگی که در نوع خود از جایگاه ویژه ای برخوردار است مطالب به روز و کاربردی در زمینه های مختلف تاب آوری برای علاقه مندان ارایه کنیم .

مقدسی اضافه کر : تاب آوری توانایی عبور موفقیت آمیز از فراز و نشیب و مقابله موفق با مخاطرات و تهدیدات است و جز در سایه تاب آوری موفقیتی بدست نخواهد آمد.

این مدرس تاب آوری افزود: کرمانشاه پرچمدار و پیشتاز تاب آوری بوده و میتواند پایتخت تاب آوری باشد لذا برما وظیفه و مسئولیت بود که در راستای فعالیت های پیشین در توسعه و ترویج تاب آوری باشگاه تاب آوری را با همراهی فرهیختگان و دانشگاهیان راه اندازی کنیم که امید میرود این اقدام مشترک در جهت ترویج و معرفی هر چه بیشتر تاب آوری مفید فایده باشد.

توضیح اینکه این فعال کشوری حوزه تاب آوری رونمایی از نخستین سايت تاب آوري روانشناختي کشور در تیرماه ۱۳۹۴ و پیشنهاد تاسیس مدرسه ملی تاب آوری در سال ۱۳۹۵ در پیشینه خود دارد. در همین راستا میتوان به ترجمه و انتشار حدود ۳۰ عنوان کتاب تخصصی در زمینه تاب آوری وهزاران نفرساعت آموزش های تخصصی هم اشاره کرد.

امید میرود با توجه گسترش فضاهای آموزشی در اینترنت و شبکه های مجازی این اقدام ( باشگاه تاب آوری ) منشاء خیر و برکت باشد .

باشگاه تاب آوری راه اندازی میشود منبع میگنا

تاب آوری فرهنگی

توانایی حفظ و بازیابی ویژگی های فرهنگی را که میتواند شامل ارزشها و اعتقادات نیز باشد تاب آوری فرهنگی می نامند

تعریف تاب آوری به دلیل ماهیت حساس آن، چالش برانگیز است. اما می توان آن را اینگونه معنا کرد: “یک فرآیند، توانایی یا نتیجه سازگاری موفقیت آمیز با وجود مشکلات یا شرایط تهدید آمیز و حاصل شدن نتایج خوب با وجود شرایط پر خطر، مقاومت در برابر تهدیدها و بهبودی از تروما.”


به نظر میرسد اکنون ضروریست که با تاب آوری فرهنگی آشنا شویم. تاب آوری فرهنگی نشان می دهد که چگونه پیشینه فرهنگی شامل فرهنگ، ارزش های فرهنگی، زبان، آداب و رسوم و هنجارها می توانند به افراد و جامعه کنند تا بر سختی ها غلبه کنند.

این مفهوم بیان کننده این موضوع است که افراد و جامعه می توانند نه تنها بر اساس ویژگی های فردی و روانشناختی بلکه با حمایت عوامل اجتماعی فرهنگی با سختی ها مقابله و در نهایت بر آن ها غلبه کنند.


بنابر تعریف هلتورف، تاب آوری فرهنگی، توانایی یک سیستم فرهنگی در پشت سر گذاشتن سختی ها، کنار آمدن با تغییرها و تداوم پیشرفت می باشد: بنابراین، تاب آوری فرهنگی به معنی استمرار و تغییر است: آشفتگی هایی که پیش می آیند، دشمن نیستند که از آن ها اجتناب کرد بلکه بخشی از پایداری فرهنگی هستند. به همین جهت پیشینه فرهنگی و اجتماعی بر تاب آوری روانشناختی و توانایی افراد تاثیرمی گذارند.

 “مدل سازگاری تاب آوری فرهنگی” به عنوان یک فرآیند پویا و تعاملی توصیف می شود که فرد، استرس را با ترکیبی از ویژگی های شخصیتی، پیشینه فرهنگی، ارزش های فرهنگی و عوامل موثر در محیط اجتماعی فرهنگی، پشت سر می گذارد.

اهمیت آنچه که با عنوان “مدل سازگاری تاب آوری فرهنگی” توصیف شد، مربوط به وضعیت فعلی بین المللی و تهدیدات جدید آن است. این مفهوم به ویژه بر اهمیت تقویت عوامل فرهنگی تاکید می کند چرا که بر میزان گسترش تاب آوری ملی، اجتماعی سیاسی و جامعه تاثیر می گذارد.

علاوه براین، تاب آوری فرهنگی بر چارچوب و بافتار جامعه تاثیرگذار است که بخشی از آن به بررسی تاثیرات فرهنگی در حیطه تاب آوری می پردازد.

تاب آوری فرهنگی یعنی هر چقدر فرهنگ یک شخص قویتر باشد، توانایی مقابله نیز بالاتر می رود. این نوع تاب آوری، جنبه های مختلفی دارد که شامل پیشرفت در یک قالب فرهنگی متشکل از هنجارها، ساختارهای خانواده و روابط می شود.


هدف اصلی تاب آوری این است که افراد در هر سطحی، چه به صورت فردی، چه گروه های اجتماعی و یا نهادها، بتوانند با دوره های پس از بحران و پس از جنگ، مقابله کنند.

وقتی صحبت از نقش تاب آوری فرهنگی به میان می آید، توانایی مقابله تبدیل به اصلی ترین مهارت می شود. بعلاوه در تاب آوری فرهنگی بایستی به نقش هویت و اهمیت انسان شناسی اجتماعی نیز توجه شود.


گرد آوری و ترجمه:  طاهره عزیزپور ، روانشناس و مترجم

منبع : تاب آوری فرهنگی چیست میگنا

تاب آوری اجتماعی

تاب آوری جامعه ، فجایع و بازسازی

مطهره خالوندی

تاب آوری اجتماعی به معنای توانایی اجتماع برای مقاومت در شرایط نامطلوب و دشوار و بهبود آن با بهره گرفتن از منابع موجود مانند انرژی، روابط، اقتصاد، حمل و نقل و غیره است.

تجربه زندگی پس از یک فاجعه قطعا حس رفاه و امنیت افراد آسیب دیده از آن را به چالش می کشد و باعث تخریب نسبی انسجام و ساختار جامعه می گردد.

هرچند این تجارب تا حدی شخصی هستند، اما از آنجا که عمیقا به حس امنیت و آرامش افراد ضربه میزنند درک و کنار آمدن با آنها دشوار خواهد بود. بنابراین، حمایت و پرورش جوامع آسیب دیده نیازمند پرورش مفهوم تاب آوری در میان افراد است.

در این صورت اجتماع می تواند پس از وقوع یک فاجع امکان سازگاری و رشد مجدد بیابد. جوامع تاب آور می توانند پیامدهای فاجعه را به حداقل رسانده و ساده تر به زندگی عادی بازگردند. اجتماع مقاوم با کنار هم ایستادن و غلبه بر مشکلات می تواند خود را به لحاظ ساختاری و اقتصادی بازسازی کند.

تاب آوری اجتماعی ماحصل شبکه بهم پیوسته سیستم هایی است که مستقیماً بر جامعه بشری در سطح اجتماعات مردمی تأثیر می گذارند، از جمله محیط های اقتصادی-اجتماعی و زیست محیطی. یک اجتماع در صورتی تاب آور است که اعضای اجتماع با یکدیگر در تعامل بوده و با هم کار کنند، به طوری که حتی در شرایط استرس زا قادر به ارائه عملکرد درست و حفظ سیستم های حیاتی باشند و با تغییرات در محیط فیزیکی، اجتماعی یا اقتصادی سازگار شوند.

هرچند تاب آوری افراد، خانواده ها یا سازمان های خاص از مولفه های اصلی تاب آوری اجتماعی هستند، اما به طور کلی جامعه تاب آور فراتر از مجموع اجزای آن است.

 به این معنی که یک سیستم تاب آور مجموه ای کامل، پیچیده و بهم پیوسته است که شامل پیوندهایی ورای روابط ساده علت و معلولی است. درک، اندازه گیری و ارزیابی تاب آوری اجتماعی نیازمند آگاهی دقیق از پیوندها و روابط بین واحدهای مختلف حکمرانی و سیستم های گوناگونی است که به طور مستقیم و غیرمستقیم بر جوامع تأثیر می گذارند.

اصول تاب آوری اجتماعی

بهبود و ارتقا تاب آوری اجتماعی در برابر حوادث و فجایعی مانند بلایای طبیعی، جنگ و بیماری های همه گیر نیازمند بررسی های فراوان و برنامه ریزی ویژه برای هر نهاد اجتماعی است. اما به طور کلی میتوان پنج اصل زیر را متذکر شد:

  1. داشتن یک رویکرد سیستمی:

درک یک سیستم به شکل کامل، از جمله جنبه های فیزیکی، زیست محیطی ، اجتماعی و اقتصادی، برای تعریف اقدامات موثر و متناسب در قبال جامعه به منظور محافظت و پشتیبانی مورد نیاز است. رویکرد سیستمی به این معنی است که سیستم به عنوان یک کل مورد مطالعه قرار می گیرد و سیستم های کوچکت، مناطق و فرایندهای مختلف درون سیستمی بررسی می شوند. از آنجا که سیستم ها ممکن است عظیم و پیچیده باشند، می توان مدل های ساده ای را ایجاد کرد که می تواند با استفاده از روش ها و تکنیک های تاب آوری در زمینه تفکر سیستم، به شناسایی عناصر و پیوندهای کلیدی کمک کند.

  • توجه به مسائلی که احتمالا در طراحی لحاظ نشده اند:

درک ریسک وقایعی با احتمال کم اما پیامدهای بزرگ اغلب با خطر “عینی” محاسبه شده در تجزیه و تحلیل های مهندسی یا اقتصادی متفاوت است. رویکرد تاب آوری کل طیف احتمالی حوادث را بالاتر وکمتر از آستانه مقاومت و نیز آستانه بازیابی  در نظر می گیرد و به این شکل توانایی نسبی برای پذیرش و بهبود آسانتر را فراهم میکند.

  • آماده سازی و تعبیه زیر ساخت ها بر اساس اصل فعال ماندن:

طراحی سیستم ها باید به گونه ای باشد که نشان دهد عواقب خرابی فاجعه بار نیست بلکه قابل کنترل است. اطمینان از عملکرد یک سیستم در حوادث شدید این واقعیت را تأیید می کند که امکان خرابی به طور کلی قابل حذف نیست و در تفکر تاب آوری معمول است. در چارچوب حوادث شدید ، فعال ماندن سیستم ها در راستای تاب آوری به این معناست که زیرساخت های مهم در حال فعالیت باقی بمانند چرا که اگر زیرساخت های مهم آسیب ببیند، مدیریت اضطراری دشوارتر و بهبودی کندتر خواهد شد و تأثیرات ممکن است به مناطق غیر آسیب دیده نیز گسترش یابد.

  • افزایش ظرفیت بازیابی با در نظر داشتن سرمایه های اجتماعی و مالی:

تأثیر طولانی مدت یک رویداد تا حدی به زمان بهبودی بستگی دارد که به نوبه خود به ظرفیت بازیابی وابسته است. ظرفیت بازیابی اغلب به سطح کلی اقتصادی و اجتماعی جامعه مربوط می شود و به ویژگی های سیستم اشاره دارد که بر سهولت بازیابی سیستم تأثیر می گذارد. بنابراین ظرفیت بازیابی تابعی از سرمایه اجتماعی (توانایی فردی افراد برای بازیابی)، سرمایه نهادی (توانایی سازماندهی تعمیر و بازسازی) و سرمایه اقتصادی (توانایی تأمین مالی تعمیر و بازسازی) است. بنابراین افزایش ظرفیت بازیابی ارتباط نزدیکی با سطح توسعه اقتصادی-اجتماعی دارد و از این رو اقدامات معمولاً برای مقابله با حوادث مشخص نیستند. کاهش فقر، بهبود سلامت و آموزش مناسب در حوزه تاب آوری از اهداف توسعه پایدار است که همچنین توانایی بهبودی جامعه را افزایش می دهد.

  • افزایش سطح تاب آوری با توجه به وقایع آینده:

انعطاف پذیری، توانایی یادگیری، توانایی سازگاری و تمایل به تغییر در صورت لزوم برای مقابله با تغییرات تدریجی اما نامشخص بسیار مهم است. درک این نکته مهم است که انعطاف پذیری فعلی یک سیستم ممکن است به دلیل تحولات تدریجی ژئو فیزیکی مانند تغییر آب و هوا و تحولات اقتصادی – اجتماعی مانند مهاجرت ، درگیری ها ، شهرنشینی و رشد اقتصادی از بین رفته باشد. این امر ممکن است نیازمند سازگاری یا تحول شود تا بتوان با شرایط بحرانی آینده کنار آمد. به منظور ارتقا ظرفیت سازگاری و نیز تاب آوری، ممکن است اجتماع مجبور به تغییر فرهنگ و نحوه سازماندهی خود شود تا توانایی خود را برای یادگیری از تجربیات قبلی، تغییر و بهبود خود افزایش دهند.

با در نظر گرفتن پنج اصل فوق می توان طرح مناسبی برای ارتقا تاب آوری در جوامع ارائه کرد تا افراد حاضر در این جوامع بتوانند در صورت مواجهه با شرایط دشوار محیطی مقاومت مناسبی نشان داده و روند بهبود و بازگشت به زندگی عادی را سریعتر طی نمایند.

تاب آوری چیست ؟


معمولا افراد تاب آوری را با بازگشت به حالت اولیه اشتباه می گیرند

اصطلاح “بازگشت به حالت اولیه” فرآیند تلاش برای رسیدن به وضعیت قبل از بحران را نشان نمی دهد

منبع تاب اوری چیست ؟ میگنا

بهتر است برای شروع به سر منشاء واژه تاب آوری در علم فیزیک بپردازیم. واژه تاب آوری در این علم به قابلیت بازگشت پذیری یک ماده به حالت اولیه اش پس از خمیدگی و یا کشش اطلاق می شود.

واژه تاب آوری از ریشه لاتین resili آمده است که به معنی بازگشت به حالت اولیه به خصوص در رابطه با تطابق پذیری گیاهان در شرایط مختلف آب و هوایی استفاده می شده است. در رابطه با انسان ها می توان تاب آوری را به صورت زیر تعریف کرد:
انعطاف پذیری در تفکرات، احساسات و رفتارها در مواجهه با سختی های زندگی و دوره های طولانی تحت فشار بودن به طوری که پس از طی بحران قوی تر، داناتر و توانمندتر شده باشیم.

اصل و اساس تاب آوری توانایی سازگار ماندن در شرایط سخت و سپس تغییر مسیر دادن به شرایط جدید است.
در حقیقت ما مرتباً در حال استفاده از تاب آوری هستیم، ولی مواقعی هم هستند که تاب آوری مان به شدت به چالش کشیده می شود. برخی مواقع، چالش ها در قالب اتفاقاتی که در زندگی برایمان می افتند نمودار می شوند از قرار باید بپذیریم که زندگی مرتبا تاب آوری ما را به چالش می کشد و هیچ کس هم از این قاعده مستثناء نیست.

جدای از حوادث غیرمترقبه و خارج از انتظار، تاب آوری مان در شرایطی که به صورت بلندمدت تحت فشار باشیم و امیدی به تمام شدن شرایط فشار نداشته باشیم هم به چالش کشیده می شود.


تاب آوری چه چیزی نیست؟
معمولا افراد تاب آوری را با بازگشت به حالت اولیه اشتباه می گیرند و در نتیجه، تصور می کنند که انسان ها مانند توپ های پلاستیکی هستند که وقتی به زمین می خورند بدون هیچ تغییری سریعا به بالا برمی گردند.

وقتی افراد به چنین پدیده ای اعتقاد داشته باشند، در مواجهه با افرادی که دچار بحران شده اند از اصطلاح “خودت را جمع و جور کن” استفاده می کنند.

اشکال این باور این است که افراد متوجه این حقیقت نمی شوند که انسان ها مانند توپ نیستند که به زمین بخورند و بدون هیچ تلاشی دوباره به حالت اولیه خود بازگردند بلکه باید پس از زمین خوردن برای دوباره سرپا شدن تلاش کنند.

حقیقت این است که هر کس در زندگی با مانع و مشکلی مواجه شده باشد قطعا پس از گذر از آن، تغییرات بسیار مهمی مانند تغییر دیدگاه و یا تغییر نظام ارزش ها را در خود احساس کرده است.

بنابراین، اصطلاح “بازگشت به حالت اولیه” فرآیند تلاش برای رسیدن به وضعیت قبل از بحران را نشان نمی دهد.

این روزها مرتبا می بینم که وقتی افراد معروف می خواهند راجع به موفقیت شان در پشت سرگذاشتن سختی های زندگی صحبت کنند می گویند «چیزی که تو را نمی کشد تو را قویتر می کند».

این افراد اصرار دارند که به خاطر اتفاقات سختی که برایشان افتاده محکم تر و مقاوم تر شده اند و تصور می کنند که دیگر آسیب پذیر نیستند. این به هیچ عنوان تاب آوری نیست.

تاب آوری به هیچ عنوان تضمین نمی کند که شما برای همیشه مصون خواهید بود، بلکه نشان دهنده این است که شما درس های بسیار خوبی از شرایط سخت زندگی تان گرفته اید و به این معنی نیست که زندگی دوباره در آینده شما را با یک اتفاق جدید به زمین نخواهد کرد.

در واقع تاب آوری به معنی داشتن اشتیاق و ذهنی باز برای یادگیری و رشد است.
تاب آوری یعنی قادر به ریسک کردن باشیم زیرا باور داریم که می توانیم از پس عواقب ریسک کردن برآییم.

تاب آوری ما را در برابر شکست خوردن مصون نمیکند، ولی به ما اطمینان می دهد که اگر شکست بخوریم می توانیم آن را مدیریت کنیم و از آن گذر کنیم.

برگرفته از کتاب: تاب آوری، اقدام در کوچینگ
ترجمه: محمدرضامقدسی و مرضیه نزاکت الحسینی.
انتشارات پروچستا، ۱۳۹۸

تاب آوری و فرسودگی شغلی


فرسودگی شغلی را میتوان درد مزمن افراد فوق موفق تعریف کرد.

کاهش تاب آوری، دسترسی نداشتن به یک منبع خاص در پاسخ به یک واقعه خاص و یا دوران فشار است در حالیکه فرسودگی شغلی را میتوان فشار روانی، استهلاک و استرس ناشی از فشار کار و وظایف هم ستیز نامید.

فرسودگی شغلی و کاهش تاب آوری دو موضوع متفاوت هستند کسی که درگیر فرسودگی شغلی شده است نیاز دارد برای مدتی استراحت کند تا بدنش از استرسی که برای مدت طولانی تحمل کرده است رهایی یابد و به وضعیت ثابت قبلی باز گردد.

بعد از اینکه فرد به اندازه کافی استراحت کرد، قدرتش را دوباره به دست آورد و غدد آدرنال دوباره کارایی نرمال خود را به دست آوردند، می تواند به عقب نگاه کند و ببیند که چه درسی از این رویداد گرفته است و چطور می تواند از آن در زندگی شغلی آینده اش استفاده کند.

تفاوت بین این دو در این است که فردی که مبتلا به فرسودگی شغلی است خودش مقدمات آن را فراهم کرده است، ولی کسی که دچار کاهش تاب آوری شده است نقشی در به وجود آمدن وضعیتی که در آن قرار گرفته است نداشته است.

برای تشخیص ریسک ابتلا به فرسودگی شغلی در مراجعان میتوانید از سوالات زیر استفاده کنید:
• آیا به تازگی متوجه تغییر دیدگاه خود نسبت به خود و یا شغلتان شده اید؟
• آیا می توانید زندگی شغلی تان را توصیف کنید؟
• دیگران زندگی شغلی شما را چطور توصیف میکنند؟
• چه کارهایی را دلتان می خواهد انجام دهید ولی به خاطر شغلتان نمیتوانید؟
• تعهدی که به شغلتان داشته اید به قیمت چه چیزهایی تمام شده است؟
• چه چیزی باعث می شود که کار کردن برایتان اینقدر مهم باشد؟
• آیا به آن چیز رسیده اید؟
• میزان انرژی خود را چقدر ارزیابی می کنید؟
• آیا جدیدا متوجه تغییری در میزان انرژی خود شده اید؟
• وقتی خسته اید چکار می کنید؟
• آیا بیماری خاصی دارید؟
• آیا برای بیماری خود اقدامی کرده اید؟
• در موقع نیاز، از چه کسی حمایت و کمک می گیرید؟
• چه اقداماتی برای مراقبت از خودتان انجام می دهید؟
• بعد از ساعت کاری و یا آخر هفته ها چه کارهایی انجام می دهید که ربطی به شغلتان نداشته باشند؟
• برای برطرف کردن خستگی ناشی از کار چه می کنید؟
• اگر به عنوان یک فرد بی طرف به زندگی شغلی خود نگاه کنید آن را چطور ارزیابی می کنید؟
• در این صورت چه پیشنهادی برای خودتان دارید که البته ممکن است آن را نپذیرید؟
• چه چیز می تواند شما را قانع کند دست از کار کردن بکشید؟


فرسودگی شغلی با استرس پس از سانحه فرق دارد
در واقع، استرس پس از سانحه یک واکنش استرسی نسبت به وقوع یک حادثه غیرمعمول است که می تواند در هر یک از جنبه های زندگی فرد رخ داده باشد، ولی فرسودگی شغلی واکنش استرسی فرد نسبت به شغلش است. فرسودگی شغلی معمولا زمانی رخ می دهد که فردی با انگیزه  بالا و دارای ویژگی موفقیت طلبی در محیطی کار کند که برای تعهد شغلی بیش از اندازه ارزش قائل باشند.

فرسودگی شغلی ترکیبی مهلک از شخصیت جاه طلب یک فرد با سازمانی است که تا حد ممکن می خواهد از استعدادها و توانایی های او بهره کشی کند. انتظارات چنین سازمانی از این افراد در ابتدا برای فرد بسیار مهم است و فرد احساس با ارزش بودن می کند، ولی در نهایت این انتظارات بسیار مخرب و آسیب رسان می شوند.

هربرت فرویدنبرگر در سال ۱۹۷۴ برای اولین بار واژه فرسودگی شغلی را ابداع کرد. او فرسودگی شغلی را درد مزمن افراد فوق موفق تعریف کرد.

البته باید به تفاوت بین فرسودگی شغلی و خستگی مفرط دقت کنیم. در خستگی مفرط، معمولا افراد پس از کار کردن به صورت فشرده و به مدت زمان زیاد احساس خستگی می کنند که این خستگی با یک مسافرت خوب و یا حتی تمام شدن آن کارِ به خصوص و شروع کار جدید بر طرف می شود.

بر خلاف خستگی مفرط، روانشناسان معتقدند فرسودگی شغلی عارضه ای است که بر اثر مرور زمان ایجاد می شود. در حقیقت فرسودگی شغلی واکنش به یک اتفاق خاص نیست و معمولا فرد تا از نظر فیزیکی دچار بحران نشود اصلا متوجه نمی شود دچار فرسودگی شغلی شده است.

فرسودگی شغلی به صورت تدریجی ایجاد می شود و دلیل اصلی پدیدار شدن آن هم کار کردن افراطی است.

یکی از علائم فرسودگی شغلی این است که افراد به شدت احساس خستگی می کنند و برایشان بسیار سخت است که صبح ها از تختخواب پایین بیایند.

این افراد، با اینکه همه زندگی خود را صرف کار می کنند، احساس ناکارآمدی در ایفای نقش شغلی خود دارند. ممکن است بگویند که با هر چیز کوچکی اشک شان درمیآید و شما هم می بینید که در جلسات کوچینگ احساسات رقیقی همراه دارند.

یکی از افتخاراتشان این است که مثلا برای مدت زمانی طولانی بدون اینکه بخوابند با استفاده از قرص و نوشیدنی خود را بیدار نگه داشته و کار کرده اند. ممکن است علائم جسمانی مانند مشکلات گوارشی، سر درد و یا کمر درد داشته باشند که البته کلا به آنها توجه نمی کنند. وقتی آنها را نگاه می کنید متوجه می شوید که چقدر خسته هستند و ظاهر خوبی ندارند ولی خودشان اصلا متوجه این موضوع نیستند. همچنین در صحبت هایشان پیداست که با اطرافیان خود چه در داخل و چه خارج محیط کار ارتباطی ندارند.

وقتی فرد هنوز به مرحله فرسودگی شغلی نرسیده است و حاضر است به هر قیمتی به اهداف خود برسد، ممکن است خودش متوجه نباشد که در حال آسیب زدن به خودش است ولی مغزش کاملا متوجه این آسیب ها میشود.

در چنین شرایطی، سیستم عصبی سمپاتیک تلاش می کند که پاسخ جنگ یا گریز را ایجاد کند تا بتواند وضعیت بدن را ثابت نگه دارد. وقتی بدن در موقعیت جنگ یا گریز قرار می گیرد، سیستم عصبی سمپاتیک از طریق بالا بردن ضربان قلب، افزایش جریان خون در ماهیچه ها و از کار انداختن سیستم گوارش سعی می کند با استرس مقابله کند.

در این شرایط، غدد هیپوفیز، هیپوتالاموس و آدرنال وارد عمل می شوند. استرس باعث فعال شدن غده هیپوتالاموس می شود که در نتیجه آن غده هیپوفیز هورمون آدرنوکورتیکوتروپی را در غدد آدرنال ترشح می کند. غدد آدرنال که در ناحیه فوق کلیوی قرار دارند وجود استرس را متوجه می شوند و در نتیجه کورتیزول و آدرنالین ترشح می کنند.

در حقیقت، کورتیزول و آدرنالین طراحی شده اند تا از ما در شرایط استرس زودگذر محافظت کنند. بنابراین، عملکرد غدد آدرنال به گونه ای نیست که به ما در استرس های طولانی مدت کمک کند. اگر شرایط استرس زا به طول بیانجامند، این غدد دچار خستگی می شوند و خستگی آنها به صورت کاهش عملکرد سیستم ایمنی، خستگی بسیار زیاد و مفرط، انرژی پایین مغز، فشار خون پایین و میل به شوری و شیرینی ظاهر می شود.

اگر این شرایط ادامه پیدا کند، فقط بدن نیست که دچار عملکرد پایین می شود بلکه مغز هم دیگر کارایی قبل را نخواهد داشت و فرد در یک دور باطل گیر می کند که در آن هر چه بیشتر کار می کند کارایی کمتری نصیبش می شود. در نهایت، فرسودگی شغلی به صورت یک بحران جسمی خودش را آشکار می کند. حالا سوال اینجاست که آیا کوچینگ می توانند به افراد کمک کنند که به این مرحله نرسند و آیا اگر به این مرحله رسیدند می توانند به آنها کمک کنند که از این بحران بیرون بیایند؟



* برگرفته از کتاب تاب آوری، اقدام در کوچینگ ، ترجمه محمدرضامقدسی و مرضیه نزاکت الحسینی انتشارات پروچستا ، ۱۳۹۹

منبع : میگنا

تاب آوری خانواده

پاسخ مثبت خانواده به مشکلات را تاب آوری خانواده گویند

پاسخ مثبت خانواده به مشکلات و مسیری که یک خانواده در مواجه با مشکلات و نگرانی هایی که در طول زمان طی می‌کند را تاب‌آوری خانواده نامید.

تاب آوری خانواده همچنین میتواند الگوی رفتاری ویژه ای باشد که خانواده تحت شرایط پرتنش بروز میدهد.

تاب آوری خانواده به روند انطباق و سازگاری در خانواده به عنوان یک واحد کاربردی اطلاق می شود.

منشا اصلی مفهوم تاب آوری خانواده به روایتی از کودکان و نحوه ی عملکرد آنها در مواجهه با تجربیات زندگی بوده است.مفهوم تاب آوری خانواده در این مسیر از تعاریف متفاوت, تحقیقات , کاربردها و تفاسیر بالینی تکامل یافته است.

بنابراین بسیار طبیعی است که درحیطه تاب آوری خانواده موضوعات مختلفی برای مشاوران  ، روانشناسان و خانواده درمانگران و دیگر افراد متخصص در این زمینه حائز اهمیت باشد.

به نظر میرسد در طول زمان ابتدا خانواده به عنوان بستری برای تاب آوری فردی مطرح شد  و در نهایت به ارتباط خانواده با تاب آوری اجتماعی تغییرجهت داده است.

اگر چه عملکرد حمایتی خانواده درواقع سیستمی است برای  توسعه و تقویت تاب آوری اعضای  آن بشمار میرود   با این حال میتوان خانواده را بمثابه چاقوی دولبه ای در نظر گرفت که در تاب آوری و آسیب پذیری اعضای خود هم میتواند موثر باشد  .

تاب آوری خانواده شامل تحقیق بر روی بحران ها و استرس هاست .برای مثال میتوان به تعاملات و حمایت اعضای خانواده از یکدیگر و مهارت های مورد نیاز برای تطبیق با نگرانی ها و نقش جامعه  در سازگاری هر چه بهتر و بیشتر خانواده را عنوان کرد.

تاب آوری خانواده همچنین میتواند توانایی پایداری و عبور از شرایط دشوار با تامل و تدبیر باشد .

تاب آوری خانواده را میتوان “روندی فعال و مثبت از پایداری , خود سازی و رشد در بحران دانست که بر این اساس خانواده تاب آور با توجه به شرایط  و شدت مخاطرات ،  قدرت صدمه و میزان وخامت اوضاع  و برخورداری از تمامی ظرفیت ها و منابع حمایتی  میتواند به روشی خاص واکنش مثبت نشان دهد .

تاب آوری چیزی فراتر از برگشت پذیری است  تاب آوری به معنای انعطاف پذیری و متضاد شکنندگی است همان طور که سکون متضاد حرکت است.

 مطالعات تاب آوری خانواده از سال ۱۹۳۰ از تاب آوری فردی به سمت تاب آوری خانواده پیش رفته است و خانواده را منبعی از توانایی و تاب آوری معرفی کرده است .

دستاوردهای پژوهشی دراین امر پیشرفتی در شناخت ساختار و رفتار خانواده محسوب می شود که تنها با تمرکز بر فردیت اعضا حاصل نمیگردد. تامل در تاب اوری خانواده بر ما آشکار میسازد که اغلب  خانواده ها حتی در بهترین شرایط هم  حداقل با سه نوع مشکل مواجه میشوند که عبارتند از :

تعییر در رتبه اجتماعی

جدل و نزاع  در نقش های خانوادگی

و ترک ، طلاق و یا مرگ یکی از اعضاء خانواده

که بایستی  از حداقل تاب آوری  و قدرت عبور موفق از این فراز و فرود برخوردار باشند .