ساخت سیستم‌های آموزشی تاب‌آور در همه‌گیری کووید ۱۹ منتشر شد

کتاب «ساخت سیستم‌های آموزشی تاب‌آور در همه‌گیری کویید ۱۹ » که توصیه‌هایی برای تصمیم‌گیرندگان در سطوح ملی، ملی و آموزش و پرورش است با ترجمه «محمدرضا مقدسی» و «عفت حیدری» توسط انتشارات سخنوران در ۹۸ صفحه و با قیمت ۵۵ هزار تومان، منتشر و روانه بازار شد.

محمدرضا مقدسی روز یکشنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا گفت: این کتاب گزارشی است که توسط دفتر اروبایی و آسیای مرکزی یونیسف منتشر شده است و در نظر دارد از دولت ها و مقامات فرهنگی و تصمیم گیرندگان دیگر در سطح ملی، دولت های محلی و مدارس بخواهد تا برای بهبود آموزش و عادی سازی شرایط بعد از تعطیلی  گسترده مدارس برای تاب آوری مدارس، آشفتگی ها و مشکلات آموزشی برنامه ریزی کنند.  
وی افزود: هدف این است که سیستم های آموزشی تاب آور در اروپا و آسیای مرکزی بتوانند تأثیرات همه گیری کووید ۱۹  بر یادگیری و تعلیم و تربیت را به حداقل رسانده و آمادگی بیشتری در برابر بحران های احتمالی آتی ایجاد کنند و به بهبود و جامعیت سیستم های  آموزشی برای همۀ دختران و پسران در این مناطق کمک کنند.

این مترجم کرمانشاهی با اشاره به اینکه کرونا منجر به رعایت نشدن عدالت آموزشی در بخش های مختلف جامعه جهانی شده است، اظهار کرد: کودکان خانواده های کم درآمد، فرزندانی که در مناطق روستایی با زیرساخت های فقیرانه زندگی می کنند، کودکانی از اقلیت های قومی و زبانی، کودکان معلول، مهاجر و پناهنده، کودکانی که با مشکلات قانونی دست و پنجه نرم می‌کنند و کودکان و جوانانی که در شرایط دشوار یا خانواده های آشفته زندگی می‌کنند، با موانع و دشواری های بسیاری برای شرکت در امر آموزش و یادگیری مواجه هستند.  این کودکان بیشتر از همسالان خود با پیامدهای فراوانی از جمله آموزش با کیفیت پایین و پیامدهای اجتماعی روبرو می‌شوند که برنامه ریزی برای آنها اجتناب ناپذیر است.
مقدسی در مورد بخش‌های مختلف این کتاب هم یادآور شد: ملاحظاتی برای برنامه ریزی در زمان نبود قطعیت،  ملاحظاتی برای تضمین دسترسی به آموزش، برای همۀ کودکان و نوجوانان،  ملاحظاتی برای تضمین آموزش جامع و کیفی برای همۀ کودکان و نوجوانان،  ملاحظاتی برای تضمین بهزیستی همۀ کودکان، نوجوانان، معلمان و والدین و ملاحظاتی برای مدارس ایمن برای کودکان و نوجوانان، پنج فصل این کتاب است.

ایجاد تاب آوری ، ایجاد روابط

مهسا عبدالهی

تاب آوری در مدارس: ایجاد روابط ، ایجاد تاب آوری

مدارس توان آن را دارند که تاب آوری را ایجاد و توسعه دهد ، افراد و به ویژه دست اندرکاران تعلیم و تربیت و سلامت روانی اجتماعی لازم است درک کنند که مسیر و مشکلات امروز چیست؟ چرا موقعیت فعلی خیلی رضایتبخش نیست، اما قبل از آنکه بخواهند به ریسک های لازم برای تغییر و توسعه دست بزنند، لازم است که جزئیات موقعیت و شرایط فعلی را بدانند تا بتوانند اولویت های لازم و درست و صحیح را تنظیم و انتخابهای معقولی انجام دهند تا مدارس و ساختارهای آموزشی خود را به سازمانهایی در توسعه تاب اوری تبدیل کنند.

هر چه بیشتر دانش آموزان و خانواده های آنها و معلمان و سهامداران در توصیف و شفاف کردن موقعیت جاری سهیم شوند و تصمیم بگیرند که کار درست را انجام دهند، به احتمال زیاد این تغییر رخ خواهد داد. این ارزیابی و توصیفات برای بهبود برداشت های مشترک و تعهد به فعالیتهای شناسایی شده انجام می شود. واحدهای آموزشی و مدارس بیشتر از هرنهاد دیگری اهمیت سلامت روانی و بهباشی دانش آموزان را در توسعه توان اجتماعی وموفقیت های تحصیلی و رفتاری درک می کنند.

تاب آوری در انواع مختلف روانی و تحصیلی با مسیرهای متفاوت و پشتوانه های پژوهشی متفاوت امکان مداخله و مشاوره های تخصصی ویزه را نیز تدارک می بینند. مدارس توان آن را دارند که تاب آوری را ایجاد و توسعه دهند حتی به نظر میرسد که این مهم از جمله وظایف قایل توجه تمام فرآیندهای آموزشی باشد حتی اگر موانعی برای ایجاد تاب آوری در مدارس وجود داشته باشد؛ معلمان در کلاس ها می توانند فضایی برای توسعه تاب آوری ایجاد کنند.

توسعه تاب آوری بشدت با موفقیت آکادمیک همبسته و مرتبط است. علاوه بر معلمان و مربیان همه ارکان و ابعاد مدارس بایستی برای توسعه تاب اوری تلاش کنند نکته حایز اهمیت آن است برای انجام این کارتوسعه تاب اوری معلمان در اولویت اهمیت قرار دارد معلمان ناتوان نمی توانند تغییر ایجاد کنند توسعه تاب آوری درمدارس میتواند دارای ارکان جسمانی، قابلیت های شناختی و شامل برنامه های مهارت آموز با تاکید بر برنامه های مهارت های زندگی باشد، مسیر هنر و توسعه خلاقیت ها هم موضوعی است که بسیار موثر خواهد بود .

حمایت و همراهی خانواده ها در این مسسیر علاوه بر اینکه ضروری است میتواند ظرفیت های دواطلبانه ای بسیاری را برای متولیان و مدیذان مدارس همراه داشته باشد به راهکارهایی برای توسعه تاب آوری در مدارس میتوان بدین قرار اشاره کرد:

. توسعه روابط اجتماعی
. تلاش برای برخورداری یکسان از امکانات و فضاهای آموزشی
. برخورداری از انتظارات مثبت و بالا
.ارتقاء فرهنگ سازمانی مثبت
. تاکید وتوجه بر دستاوردها و ویژگی های مثبت
.گسترش تعاملات خانه و مدرسه
( انجمن اولیا و مربیان ، اردو ، مسابقات و جشن های مختلف )

مهم است که بدانیم ایجاد تاب آوری در مدرسه یک وظیفه (معمولی) نیست، بلکه یک ضرورت برای آموزش موفق و و توسعه کیفی زندگی و سلامت روان دانش آموزان است.

ضرورت و مایه دلگرمی است که کادر مدرسه هم چنین نگرشی داشته باشند، بسترسازی و پی ریزی تاب آوری در مدارس میتواند اساس و بنیان آموزش عالی و توفیقات دانشگاهی هم باشد آگاهی باعث می شود که عملکرد کادر مدرسه بهبود و تغییر یابد بدون آگاهی از اینکه دقیقا چه چیزی باعث تاب آوری می شود؛ مشکل بتوان موجبات تاب اوری دانش آموزان و مدارس را فراهم آورد حتی با درک تاب آوری ، تغییرات به آرامی صورت می گیرد لذا نمیتوان انتظار تغییرات ناگهانی و همه جانبه را داشت.

بسیاری از موانع بر سر راه تغییر مدارس در کل مانع از آن می شود که مدارس پایگاه توسعه تاب آوری باشند.

محدودیت های زمانی یکی از این موانع است، گرچه یکی از یافته های جالب از مطالعات تاب آوری آن است که تاب آوری اغلب می تواند در بازه های زمانی محدود با استفاده از شیوه های مختلفی که امکان دارد؛ مورد حمایت قرار گیرد. (هیگینز، ۱۹۹۴ میلادی).

بهرحال به دلیل اینکه ایجاد تاب آوری به معنای ایجاد روابط است؛ مدارسی که وقتی برای روابط ندارند؛ نمی توانند در ایجاد تاب آوری موثر باشند.

غرقگی و تاب آوری

عفت حیدری؛
مترجم بیش از۶۰ عنوان کتاب و فعال حوزه خودیاری، زنان وخانواده و تاب آوری

آیا تا به حال واژه غرقگی را شنیده اید؟ غرقگی یا غرقه شدن تجربه روانی مثبتی است که در آن فرد از خود رها و به تمامی جذب فعالیت شده سپرد و این همراه با لذت و خوشی است.

غرقگی حالتی که فرد ناپدید میشود، فقط هدف و فعالیت باقی میماند گویی چیزی شبیه به خلسه است که وقتی فردی کاری را با عشق و علاقه انجام می­دهد؛ اتفاق می­افتد که در آن فرد خود را به نوعی رهایی و  فراموشی می­سپرد و این غرقگی همراه با لذتی سرشار و سرخوشی غیر قابل توصیفی همراه است. غرقه شدن تجربه اوج اوست.

غرقه زمانی رخ می­دهد که ما به انجام تکالیف و یا فعالیتهای کنترل پذیر اما چالش برانگیز که مستلزم داشتن مهارت و انگیزه درونی همراه است؛ اشتغال یابیم. به چنین حالاتی تجربیات اوج یا بهینه هم اطلاق شده است.

زمانی که آنقدر جذب کاری شده اید که هیچ چیز دیگری برای شما اهمیت ندارد یعنی غرقگی

در این حالت گوئی زمان متوقف شده است و از خود رها شده ایم؛ تمای توجه و تمرکز روی کاردر حال انجام است؛ تمرکز و توج با عشق و هیجان مثبت، بدون دل نگرانی از نتیجه نامطلوب یا شکست.

به عبارتی غرقگی زمانی رخ می­دهد که متوجه می­شوید کاردر دست انجام شما به شکلی هم هدف و هم لذت را با هم در بردارد.

میهالی چیک سنت میهای (Mihaly Csikszentmihaly)  متولد ۱۹۳۴ روانشناس و نظریه پرداز غرقگی و اهل مجارستان است که پیشینه سالها پژوهش در حوزه شادکامی و خلاقیت را بهمراه دارد وی مدیر سابق گروه روانشناسی در دانشگاه شیکاگو و صاحب کرسی استادی در دانشکده روانشناسی و مدیریت کلرمونت است بر مبنای نظریه ایشان حد بهینه تجربه دارای مولفه های هشت گانه ای است که در آثار ایشان به تفصیل مورد اشاره قرارگرفته است این اثردر فارسی نیز ترجمه و در دسترس علاقه مندان قراردارد.

مزایای غرقگی چیست؟

وقتی در این حالت به سر می برید؛توقع سود و بهره ای را ندارید؛انجام کار به خودی خود پاداشی برای شما محسوب می شود.

در حقیقت با لذت و رضایت و خوشحالی کارتان را انجام می­دهید. وقتی تجربه ایی به لحاظ درونی انگیزه بخش و با پاداش همره است؛ آنگاه امکان زیست و زندگی در اینجا و اکنون فراهم است و در حقیقت  زیستن به این واسطه  درزمان حال ارزشمند می­­شود و در واقع  لحظه ای را قربانی پاداش های احتمالی نخواهد شد.

پژوهشی در خصوص افرادی که با مشکلات جسمی یا اجتماعی دست و پنجه نرم کرده اند و مصائبی چون کمپ های اجباری یا گم شدن در میان برف و یخ های قطب را تجربه کرده اند؛ نشان داد که این افراد تنها با انجام کارهایی که به شدت مجذوب و غرق در اجرا و انجام آن بوده اند؛ توانسته اند که بر موقعیت خود کنترل داشته باشند. کسانی که از تاب آوری بهینه برخوردار بوده اند و از  این وقایع جان سالم به در برده اند و اکنون صاحب تجربیاتی  ارزشمندی هستند؛ در واقع توانسته اند با کشف منابع حمایتی در محیط و هر آن چیزی که در اختیار داشته اند توانا و تاب آور بوده و  خود را از مهلکه برهانند.

نکته اجتماعی و حایز اهمیت مسأله اینجاست که اغلب نجات یافتگان در تلاش برای نجات دیگران بوده اند پژوهشگران دریافتند که مهمترین ویژگی مشترک این افراد توجه به هدفی  فراتر از خویش و نجات دیگران بوده است این به تنهایی که دلیلی که ما از انجام دقیق و مجدانه وظایف خویش لذت سرشار و معنوی را نیز تجربه کنیم.

که البته در بدترین شرایط و در تنهایی نیز  می­توانیم روی احساس تنهایی و مشکلات خود تمرکز کنیم و یا بر عکس روی فرصتهایی تمرکز کنیم که در تنهایی باعث پیشرفت ما می­شوند.

چه بسا در تنهایی فرصتی دست دهد تا کارهایی انجام دهیم که قادر نیستیم در جمع از عهده آن برآئیم.

با تعریف دوباره شرایط و توانایی غرقگی و تمرکز روی کارهایی که در دست داریم؛ می­توانیم توانمندیهای خود را شکل داده و از اضطراب خود بکاهیم.

این دو مورد سنگ بنای ما در شرایط دشوار و تاب آوری و سازگاری و رشد ما پس از پایان دشواریها نیز بشمار می آیند.

غرقگی مهارت است توانمندی در آن نیاز به زمان دارد. غرقگی یک ویژگی ذاتی نیست که برخی از آن بهره مند باشند و بعضی از این موهبت بهره ایی نبرده باشند.

راههایی برای پرورش غرقگی به شما پیشنهاد می­کنیم:

یک: به فردی غیرحرفه ایی و آماتور تبدیل شوید

اگر می خواهید غیرحرفه ایی و آماتور باشید؛ روی لذت خود از کار و مسئله تجربه محض کار متمرکز شوید.

خوشبختانه پژوهش ها حاکی از آن است که غرقگی زمانی پرورش داده می­شود که افراد درگیر انجام کارهایی می­شوند که نیازمند انرژی و بذل توجه فراوان است.این امر به معنای تجربیات رایگان اوقات فراغت است که نیاز به صرف هزینه خاص ندارد.تجربیاتی از این دست در واقع بهترین نوع تجربیات غرقگی به شمار می­آیند.

در بهترین وضعیتهای غرقگی از حواس پنجگانه خود استفاده می­کنیم در حقیقت غرقگی در کمترین فاصله ممکن با بدن ماست

با انجام فعالیتهایی ورزشی ، کوهنوردی، شنا، پیاده روی، دوچرخه سواری و …   یا فعالیت های هنری، کاردستی، نقاشی و  طراحی؛ رنگ آمیزی؛ کار روی چوب، سفالگری؛ مجسمه سازی؛ آشپزی؛ خیاطی؛ بافتنی؛ نواختن ساز

حتی گفتگو کردن و حرف زدن با دیگران؛ بحث و تبادل نظر؛ بازی کردن با بچه هابخصوص بازی هایی که ذهن و جسم را با هم درگیر می­کند مثل پانتومیم؛ بازی های ویدیویی؛ شطرنج و …. میتواند فرصت های در دسترس و برای همگان فراهم باشد.

در وضعیت غرقه گی؛ مغز فعالیت آمیگدالا (بخش مربوط به واکنش جنگ و گریز) را کاهش داده و این امر به خودی خود باعث  کاهش اضطراب؛ افسردگی و کسالت و دلمردگی می­شود. همزمان فعالیت کورتکس پیشانی کاهش یافته و فرد دیگر به مسائل خود فکر نمی­کند.

تجربه غرقگی به طور منظم؛ میتواند میزان مشارکت و فعالیتهای یادگیری را افزایش داده؛ عملکرد ورزشی را در ورزش های حرفه ای قهرمانی بالا می برد و امکان خلاقیت را مهیا ساخته و باعث افزایش میزان لذت فرد از فعالیت بدنی و ورزش باشد  و به تبع آن احساس رضایت فرد از زندگی افزایش می­ یابد.

هم آنگونه که همگان میدانند تاب آوری ظرفیت بازگشتن از دشواری پایدار و ادامه دار و توانایی ترمیم خویشتن است. تاب آوری یعنی اینکه فرد بتواند قوام و سلامتی روانشناختی خود را در مواجه با مخاطرات و تهدیدات حفظ کند. این ظرفیت انسان می­تواند باعث شود تا وی پیروزمندانه از رویدادها  عبور کند و علیرغم قرار گرفتن در معرض تنش های شدید شایستگی اجتماعی؛تحصیلی و شغلی او ارتقاء یابد. تاب آوری به معنای توانایی مقابله با شرایط دشوار و پاسخ انعطاف پذیر به فشارهای زندگی است.

تاب آوری می تواند به مرور زمان رشد کند یا کاهش یابد و بر اساس خود اصلاح گری فکری و عملی انسان در روند آزمون وخطای زندگی شکل می­گیرد.

اکنون به این معنا خواهیم پرداخت که غرقگی چه ارتباطی با تاب آوری دارد؟

در حقیقت بر اساس پژوهش های انجام گرفته قرار گرفتن در وضعیت غرقگی موجب ارتقای تاب آوری می­شود و توان افراد را برای خروج از بحران امکان پذیر می­سازد.غرقگی توان آن را دارد تا سنگ بنای تاب آوری افراد در مقابله با دشواریهای زندگی باشد گرچه عده ای نیزمعتقدند غرقگی میتواند از تاب آوری هم فراتر رود.

برای آنکه تاب آوری شویم؛ چگونه غرقگی را به زندگی روزمره بیاوریم؟

سرعت وشتاب زندگی امروزی توجه بسیاری از ما را مصروف خود می کند؛ برنامه زندگی ما آنقدر شلوغ میشود که واقعا فرصت نمی کنید دمی بیاسایید و به آنچه دارید انجام می دهید؛ توجه کنید. مشغولیت تا به این حد سبب استرس می شود. زمانی را صرف آن کنید تا دقیقتر و هوشیارانه تر زندگی کنید. این کار باعث می شود که در حین انجام فعالیتها و کارهای تان بیشتر هم لذت ببرید و به شما کمک می کند تا در برابر فشار و استرس تاب آور تر شوید.

می توانید کارهایی را انتخاب کنید که  موجب خوشحالی شما باشد و باعث سلامتی و هوشیاری شما می شود. اما خیلی از کارهای روزمره را بدون توجه و آگاهی انجام می دهیم. وقتی استرس ما بیشتر می شود؛ کارها را بدون آگاهی وهوشیاری انجام می دهیم. نمونه آن زمان رانندگی است وقتی بدون توجه و آگاهی رانندگی می کنیم؛ یکدفعه متوجه می شویم که به مقصد رسیده ایم؛ بدون آنکه کاملا از مسیر طی شده آگاه باشیم.

آنقدر در افکار خود غرق شده ایم که متوجه رانندگی و مسیر یا مناظر بین راه نشده ایم.وقتی ذهن ما آرامتر و متمرکزتر است ؛ راحتتر می توانیم تمرکز کنیم. دقیقا بر خلاف وقتی که با عجله و شتابزدگی کارها را انجام می دهیم.وقتی با آگاهی کاری را انجام می دهیم؛ آن لحظه را به تمامی درک می کنیم. برای مثال وقتی با تمرکز کاری را انجام می دهیم و یا وقتی در روابط خود توجه کامل و حضور خود را به طرف مقابل می دهیم.

وقتی بدون توجه و آگاهی کاری را انجام می دهید یا در رابطه ایی حضور دارید؛ کاملا درگیر آن شغل و تجربه و رابطه نمی شوید.شاید به لحاظ فیزیکی حاضر باشید یا آن کار را انجام داده باشید؛ اما واقعا حضور ندارید.

البته وقتی کارهای ساده و امنی مثل مسواک زدن را انجام می دهید؛ چندان اشکالی هم ندارد؛ اما وقتی کارهای خطرناکی مثل رانندگی را بدون توجه و آگاهی انجام می دهید؛ و یکدفعه کودکی سر مسیر شما ظاهر می شود و او را نمی بینید؛ تصادف می کنید؛ آن وقت تبدیل به حادثه ای خطرناک می شود.یا شاید آنقدر توجه ندارید که ببینید دوست و یا عزیزتان حال و روز خوبی ندارد و فرصت حمایت و ابراز عشق به او را از دست می دهید و این کار به مرور در  رابطه دوستی شما اخلال ایجاد می کند.

وقتی تصمیم می گیرید که آگاهانه تر و هوشیارتر زندگی کنید؛ از لذتهای جسمانی و عاطفی بهره مند می شوید.و حس و حال خوبی را تجربه می کنید که طبعا ناشی از انجام امور به نحو عالی است. خرسندیی هایی نظیر حس و حال خوب در مقایسه با لذتهای گذرا و ناپایدار هوشمندانه ترند.

لذتهای جسمانی حول و حوش حواس یا عواطف می چرخند؛ حال آنکه خرسندی و شادکامی از پایداری نسبی برخوردارو اغلب اوقات طیف وسیع تری از توان فردی و فضائل را شامل می شود.

آنچه در امداد اجتماعی حائز اهمیت است وقتی از عضوی از خانواده  یا دوستی یا مراجعین به موقع حمایت می کنید؛ نوعی خرسندی به شما دست می دهد. خرسندی حقیقی با خود اعتماد به نفس و توانمندی به همراه دارد و خرسند و راضی هستید که می توانید به خود یا دیگران کمک کنید.

با زندگی معنامند آگاهانه تر غرقگی را به زندگی  خود بیاورید  مساله معنامندی در تاب آوری هم فراوان مورد تأکید است.

برنامه ریزی درست به شما امکان آنرا می دهد تا کارهای دلخواه خود را بیشتر انجام دهید و وقت خود را برای کارهایی که دوست ندارید؛ تلف نکنید. فعالیتی دلخواه را انتخاب کنید. این امر علاوه بر اوقات فراغت در مورد زندگی کاری شما هم صدق می کند.کاری با معنا را انتخاب کنید که به خصوص مهم باشد و انجام آن کار و زمان زیادی را بطلبد. در این صورت حس نمی کنید که وقت خود را تلف می کنید. و در برابر فشارهای مختلف زندگی  از توانایی و تاب آوری بیشتری برخوردار خواهید بود.

تاب آوری سازمانی چیست؟

طاهره عزیزپور

اصطلاح تاب‌آوری سازمانی به عنوان یک مفهوم مهم در ادبیات مدیریت بحران پدید آمد. این مفهوم به ظرفیت سازمان ها برای انطباق با اختلالات و بهره برداری از فرصت های پدید آمده در محیط متغیر اشاره دارد. تاب‌آوری به معنای توانایی و ظرفیت یک سازمان در مواجهه و مقابله با بحران ها و چالش ها، و توانایی بازگشت به شرایط عادی کسب و کار، ویژگی بسیار مهمی است که سازمان ها باید برای بقا و تداوم کسب وکارشان به آن مجهز باشند. با این حال، نگرانی صرفاً منوط به فجایع نمی شود؛ بلکه انحراف ها و عدم قطعیت های کوچکی هم که سازمان ها را با چالش روبرو می کنند مدنظر هستند.

چرا برخی سازمان ها در مقابله و پاسخ به مشکلات، نوسانات و محیط شغلی نامطمئن، موفق تر از سایرین هستند؟ چرا برخی سازمان ها به هنگام مواجهه با مشکل، بر روی جنبه های منفی تمرکز می کنند در حالی که برخی دیگر از سازمان ها از این فرصت برای سازگاری و تغییر استفاده می کنند؟

به عنوان یک مدیر، چه کاری می توانید انجام دهید تا از تاب آوری سازمانی کسب و کار خود اطمینان حاصل کنید؟   به هنگام مواجهه با چالش هایی از جمله بلایای طبیعی، تروریسم، رکود اقتصادی، مهاجرت های بزرگ، تهدیدات سایبری، مشکلات سلامت از جمله چاقی و سایر روندهای اجتماعی-سیاسی و اقتصادی، درک پویایی تاب آوری حائز اهمیت است. فناوری های جدید مانند سیستم های یکپارچه با هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و اقتصاد گردشی، فرصت های جدید و تهدیدهای بالقوه ای را به ارمغان آورده اند.

علاوه بر این، بسیاری از صنایع با پراکندگی تدریجی بین المللی محصولات و خدماتشان و با تفکیک زنجیره تأمین شان، جهانی شده اند که همین امر، اطمینان از کیفیت، ایمنی و استانداردهای کار را دشوار می کند. مدیران کسب و کارها می دانند که تاب آوری سازمانی با استعانت از روانشناسی صنعتی و سازمانی کمک می کند تا آن ها بتوانند با رفع چالش ها، کسب و کارشان را توسعه داده و از عملکرد مداوم و کارکردهای اصلی خود محافظت کنند.

به بیان ساده تر، مدیران ارشد باید سازمان را در مقابل اتفاقات ناگوار بیمه کنند و در عین حال، با شرایط سازگار شوند و تغییر کنند، قبل از اینکه با دست روی دست گذاشتن، هزینه گزافی بابت آن بپردازند. شناسایی بهترین شیوه در تاب آوری سازمانی، یک چالش بزرگ که اغلب همبسته توسعه مدیریت منابع انسانی و روانشناسی صنعتی / سازمانی است.

در طی ۴۰ سال گذشته، تحقیقات و رهبری ایدئولوژیک در مورد تاب آوری سازمانی در زمینه های مختلف انجام شده است که ۵ مرحله و دیدگاه مختلف وجود دارد، دیدگاهی دفاعی که بر جلوگیری از ضرر و حفظ ارزش متمرکز است:

1) توسعه مدیریت پیشگیری:
تاب آوری سازمانی از طریق مدیریت ریسک، موانع فیزیکی، تعدیل نیرو، پشتیبانی سیستم و روند استاندارد حاصل می شود که از سازمان در مقابل تهدیدها محافظت می کند و سازمان را قادر می سازد تا پس از مشکلات، دوباره به حالت اول و ثبات بازگردد. یعنی: دفاع + انسجام
2) عمل آگاهانه:
تاب آوری سازمانی توسط افرادی ایجاد می شود که به تهدیدها توجه می کنند و واکنش نشان می دهند و به موقعیت های ناآشنا یا چالش برانگیز به طور مؤثری پاسخ می دهند. یعنی: دفاع + انعطاف پذیری
مشخص شده است که تاب آوری سازمانی نه تنها به یادگیری اینکه چگونه به حالت اول باز گردیم کمک می کند بلکه باعث پیشرفت و رشد در آینده نیز می گردد.

3) بهینه سازی عملکرد:
تاب آوری سازمانی با پیشرفت مداوم، بهبود و گسترش قابلیت های موجود، تقویت روش های کاری و استفاده از فناوری های موجود جهت ارائه خدمات به مشتریان و بازارها شکل می گیرد. یعنی: پیشرفت + تداوم
4) نوآوری تطبیقی:
تاب آوری سازمانی با ابداع، اختراع و جستجوی بازارهای ناشناخته و فناوری های جدید ایجاد می شود. یعنی: پیشرفت + انعطاف پذیری
5) تفکر متناقض:
تاب آوری سازمانی با متعادل کردن کنترل و توسعه مدیریت پیشگیری، عمل آگاهانه، بهینه سازی عملکرد، بدعت ونوآوری تطبیقی و مدیریت تنش های اساسی در این دیدگاه ها حاصل می شود.


طاهره عزیزپور–  روانشناس و مترجم

توسعه تاب آوری در مدارس ،کودکان و خانواده

انتشارات سخنوران کتاب «تاب‌آوری در مدارس» اثر «بام ماراس»، ترجمه «محمدرضا مقدسی» و «عفت حیدری» را که شامل دستورالعمل‌هایی برای تاب‌آوری در مدارس، کودکان و خانواده‌هاست را با قیمت ۵۵ هزار تومان منتشر و روانه بازار کرد.

این کتاب در نظر دارد تا ابزارها و الگوهای مفیدی برای مدارس فراهم کند و فرایند و دیدگاه آنها را نسبت به تاب آوری و بهباشی دانش آموزان بهبود دهد که مبتنی بر مطالعات متعددی در حوزه تاب آوری است و کمک می‌کند مدارس در رسیدگی به تاب آوری کودکان و جوانان خودکفایی روز افزونی داشته باشند و برای این منظور مجموعه ای کارآمد از ابزارها و روشهای مختلف ارایه می‌کند.