طرحواره تاب آور resilience-schema

 دکتر آزیتا کشاورز

استادیار دانشگاه، مولف و مترجم و عضو تیم تخصصی تاب آوری خانواده در انجمن ازدواج و خانواده کشور 

این یاددداشت اولین بار در مجموعه رسانه های تخصصی مددکاران اجتماعی ایرانیان منتشر شده است

طرحواره بطور کلی به عنوان ساختار، قالب یا چهارچوب فکری تعریف می‌شود و یک الگوی سازمان یافته از تفکر و رفتار است  طرحواره بازنمایی انتزاعی خصوصیات متمایزکننده یک واقعه است. در حوزه شناخت درمانی ،بک [۱] در اولین نوشته هایش به مفهوم طرحواره اشاره کرد. در بافتار روان شناسی و روان درمانی طرحواره به عنوان هر اصل سازمان بخش کلی درنظر گرفته می‌شود که برای درک تجارب زندگی فرد ضروری است. بسیاری از طرحواره‌ها در اوایل زندگی شکل می‌گیرند و خودشان را به تجارب بعدی زندگی تحمیل می‌کنند همان چیزی که از آن به عنوان نیاز به هماهنگی شناختی یاد می‌شود، یعنی حفظ دیدگاهی باثبات درباره خود یا دیگران. یانگ معتقد است برخی از طرحواره‌ها ممکن است هسته اصلی اختلالات شخصیت، مشکلات شناختی و بسیاری از اختلالات مزمن باشند در این جستار این احتمال را که تاب آوری روانشناختی نیز میتواند از الگو های معین و طرحواره های خاصی پشتیبانی  و یا نشات بگیرد مورد بررسی قرار خواهیم داد.

تاب آوری را مبنای توصیف بازنمایی انتزاعی در بازسازی ، بالندگی و رشد پس از سانحه فرض گرفته و در همین چارچوب پایداری روانشناختی را نیز مورد توجه قرار داده  و برای توصیف و شناسایی تجربیات افراد کوششی صورت گرفته است .

در بخش نخست و بعنوان مقدمه به موضوع پایداری روانشناختی خواهیم پرداخت، پایداری یک قابلیت یا شایستگی روانشناختی است که به بعضی افراد فلاکت زده از نکبت های زندگی اجازه میدهد که حد اقل به حالت قوی قبلی  برگشته یا جهش کنند. اینگونه افراد اجازه نمیدهند که مشکلات، حوادث تروماتیک (جگر خراش)، یا شکست بر آنها غلبه کرده و بر عزم آنها خللی وارد کند. افراد بسیار پایدار راهی را پیدا می کنند که دوره کار را عوض کرده، هیجان را درمان کرده، و حرکت به سوی هدف را ادامه دهند.

چیزهایی که پایداری ایجاد می کنند:

برخی عوامل که به نظر میرسد در فردی که دارای پایداری بیشتری است وجود دارد عبارتند از نگرش مثبت، خوشبینی، توانایی در تنظیم هیجانات و توانایی در دیدن اینکه شکست مانند یک نوع بازخورد یا فیدبک مفید است که  احتمال میرود بر اساس الگوها و طرحهای پیش روند .

برای مثال، چنین نشان داده شده که پس از برخورد های مزاحم و اخلالگر، خوشبینی تاثیر و فشار استرس را روی بدن و مغز می کاهد. یعنی اینکه خوشبینی فرد را وادار می کند که به منابع شناختی خود دسترسی یافته، و او را در تجزیه و تحلیل اینکه چه چیزی اشتباه شده با خونسردی برخورد کرده و مسیرهای رفتاری سازنده تری را انتخاب کند.

سایر جنبه های ریشه و بنیادهای پایداری تحت مطالعه هستند. به نظر میرسد که، برای مثال، استعداد ژنتیکی پایداری وجود داشته باشد. اما محیط طبیعی و رشد دوران اولیه زندگی و شرایط  آن دوران نقشی در چگونگی بیان آن ژن یا ژنها دارند.

آیا تروما (ضربه، واقعه) باعث کاهش پایداری شخص میشود؟ آیا توانایی را میتوان آموخت؟ رشد بعد از تروما چیست؟

لزوما چنین نیست؛ افرادی که ضربه خورده یا تروما داشته اند میتوانند – و اغلب – دارای پایداری بالایی هستند. در بعضی مواقع، فرد تروما دیده یا ضربه خورده ممکن است برای مقابله با این تروما عادات ناسازگاری نظیر استفاده از مواد داشته باشند که به طور منفی روی آنها اثر میگذارند و این باعث می شود که توانایی آنها را در مقابله با چالش های آینده را کاهش دهد.

آیا توانایی را میتوان آموخت؟آیا این روند مسیر قابل شناسایی  است ؟

عوامل بسیاری که تعیین کننده پایداری هستند  مانند عوامل ژنتیکی، تجارب دوران اولیه زندگی و شانس را نمیتوان اصلاح کرد اما مهارت های سازنده پایداری را میتوان آموخت مانند شکستن سیکل افکار منفی، عقب راندن حوادث فاجعه آور و جستجوی راه هایی برای مقابله وقتی با موانعی برخورد می کنیم.

رشد بعد از تروما چیست؟

بعد از مواجهه با تروما یا ضربه روحی، بسیاری از افراد معنای روانشناختی و معنوی عمیق تری را پیدا می کنند که به آن رشد بعد از تروما میگویند. این موضوع همیشه بلافاصله بعد از تروما اتفاق نمی افتد و فرد ممکن است که علایم اضطراب، افسردگی یا فلاش بک را تجربه کند.

چگونگی ساخت پایداری

چالش اصلی این است که برای این سوال، یعنی چگونگی ساخت پایداری طرحواره یا الگوهایی را شناخته و طبقه بندی کنیم.

فارغ شدن از درد و نا امیدی و  محدود کردن اثر آن، لزوما کار آسانی برای هر کس نیست. ولی پژوهشگران اینکار را آغاز کرده اند که کشف کنند افراد تواناتر  چگونه پس از مرگ کسی که دوستش میداشته اند، از دست دادن شغلی، یک بیماری حاد یا مزمن، یا شکست دیگری به زندگی خود ادامه میدهند. آموخته های آنها میتواند به دیگران کمک کند که بتوانند توانا تر شوند.

برای مثال، آیا شما ویژگی های شخصی و موانع حرفه ای را صرفا ناشی از بی کفایتی خود میدانید یا آیا شما  عواملی که خاص و موقتی هستند را به عنوان عوامل کمکی می دانید؟ آیا شما خواستار یک نتیجه کامل هستید  یا قبول می کنید که زندگی مخلوطی از بردها و باخت هاست؟ در هر مورد، بردها با سطوح بالاتر پایداری گره خورده است.

راهبردها یا استراتژی های پایدار تر شدن چیستند؟

عادات سالم مثل خوابیدن کافی، خوب غذا خوردن و تمرین و ورزش می تواند استرس را کاهش داده و به نوبه خود پایداری را افزایش دهند. به طور مشابه، کوشش در پرورش روابط نزدیک با سایرین باعث می شود در مواقعی که فرد دچار مشکل شده است به او کمک کنند. تفکر منظم درباره اخلاقیات و زندگی فعالانه بر اساس ارزش های شخص با پایداری سطح بالاتر ارتباط دارد.

چگونه میتوانم در مواقع بحرانی پایدار تر باشم؟

هر بحرانی، مانند پاندمی ویروس کرونا، پایداری را آزمون می کند. با نگاهی به عزیزان برای پشتیبانی هیجانی و کمک، افزایش مراقبت شخصی، و تمرکز بر جنبه های موقعیتی که در کنترل شماست به شما کمک میکند که بر طوفان غلبه کنید.

منبع یا کانون کنترل چیست؟

منبع کنترل میتواند داخلی باشد به این معنی که یک فرد درک میکند که او بر آنچه که برایش اتفاق می افتد کنترل دارد یا خارجی باشد، به این معنی که فرد آنچه را که برای او اتفاق می افتد به عوامل خارجی نسبت میدهد. یک منبع کنترل داخلی وابسته است به پایداری بزرگتر.

آیا میتوان منبع کنترل خارجی را تغییر داد؟

بلی. برای بسیاری افراد، آوردن منبع کنترل خارجی به داخل نیازمند تغییر قیود ذهنی قابل ملاحظه ای است؛ مانند هر مهارت دیگر، اینکار نیاز به تمرین و تکرار دارد. در کوتاه مدت، این موضوع کمک میکند که در برخورد با  سختی به جای آن که برخورد منفعلانه داشته باشد قاطع بوده و اعمال پایه و اساس دار انجام دهد.

چگونه میتوانم بر مشکل دوره کودکی ام فائق آیم؟

زندگی کودکی همراه با تروما، زخم روحی عمیقی دارد ولی درمان امکان پذیر است. صحبت کردن با یک عزیز یا درمانگر، فوق العاده کمک میکند. تحقیقات نشان داده است که اگر تروما را درست تعریف کرده و به خود بقبولاند که مثلا سو استفاده از او تقصیر او نبوده است به بالغین کمک می کند که احساس همدلی کنند چرا که خود، دوره کودکی را گذرانده اند و توانایی های زیادی را می شناسند.

چرا شکست میتواند به ما کمک کند؟

همه، با هر پس زمینه، مهارت، یا داستان زندگی، حد اقل یک بار به طور فوق العاده و دیدنی در زندگی شکست خورده اند. البته یک شکست بزرگ یا فقدان چیزی ساده و مفرح نیست گرچه فرهنگ “برنده همه چیز را میبره” موفقیت را با تمام هزینه ها اولویت بندی می کند.

یادگیری اینکه با اشتباهات کوچک و بزرگ، برخورد صحیح داشته باشیم، یک مهارت است که به شخص پایداری بیشتر و شاید یک موفقیت می دهد، در یادداشت های بعدی ، فرآیند و فرآورده این یادگیری مهارت  را بر اساس نظریه طرحواره  توصیف خواهیم کرد.

رابطۀ امنیت روانی، حمایت اجتماعی و تاب آوری با بروز اختلال تنیدگی پس از سانحه

پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطة بین امنیت روانی، حمایت اجتماعی و تاب آوری با بروز اختلال تنیدگی پس از سانحه بود. بدین منظور ۱۳۰ دانش آموز از دبیرستان‌های دخترانه و پسرانه شهر سرپل ذهاب به شیوة نمونه گیری در دسترس و متناسب با سهم جمعیتی هرناحیه به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی و ابزار پژوهش شامل سیاهه امنیت روانی امین پور برگرفته از مازلو، زمینه یابی حمایت اجتماعی شربورن و استوارت، مقیاس تاب آوری کونور و دیویدسون و مقیاس تجدیدنظرشده تاثیرحوادث وایس و مارمر بود. داده ها از طریق ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل شد.

نتایج نشان داد که بین امنیت روانی با اختلال تنیدگی پس از سانحه، بین حمایت اجتماعی با اختلال تنیدگی پس از سانحه و همچنین بین تاب آوری با اختلال تنیدگی پس از سانحه رابطه منفی و معنی دار وجود دارد.

رابطۀ امنیت روانی، حمایت اجتماعی و تاب آوری با بروز اختلال تنیدگی پس از سانحه

شناسایی عوامل موثر بر تاب آوری در زنان مبتلا به سرطان پستان: یک مطالعه کیفی

پژوهش حاضر، یک مطالعه کیفی است که به منظور شناسایی عوامل موثر بر تاب آوری در زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شد. جامعه پژوهش شامل کل زنان مبتلا به سرطان پستان بود که در سال ۱۳۹۷ به بیمارستان شهدای تجریش در تهران مراجعه کرده بودند و تحت پرتو درمانی قرار داشتند . افراد نمونه به شکل هدفمند وارد پژوهش شدند و نمونه گیری تا به اشباع رسیدن داده ها ادامه یافت؛ نمونه نهایی شامل ۱۰ نفر بود. شرکت کنندگان به سوالات مصاحبه نیمه ساختار یافته پاسخ دادند و برای تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوا (تماتیک) استفاده شد. نتایح نشان داد که عوامل موثر بر تاب آوری در این دسته از بیماران در قالب تم های حمایت اجتماعی، صبر و استقامت، امید به زندگی، حضور افراد مهم زندگی و نیز پذیرش قابل شناسایی بودند. توجه به این عوامل توسط مراکز بهداشتی و کادر درمانی در فرآیند درمان می تواند به سازگاری هر چه بیشتر این بیماران با شرایط بیماری خود کمک نماید.

شناسایی عوامل موثر بر تاب آوری در زنان مبتلا به سرطان پستان یک مطالعه کیفی

 

پرورش تاب آوری

پرورش تاب آوری منتشر شد

«کتاب پرورش تاب‌آوری» نوشته دکتر کریستوفر ویلارد با ترجمه محمدرضا مقدسی، نرگس زمانی و زهرا نیازاده توسط انتشارات پروچستا چاپ شد. پرورش تاب آوری در ده فصل و ۲۰۰ صفحه و با قیمت ۷۰۰۰۰ تومان هم اکنون در دسترس همگان است.

پرورش تاب آوری با تأکید بر خرد و حکمت مشرق زمین کتابی موثر برای ترویج تاب آوری، مهربانی و شادمانی بشمار می آید.

بخشش، مهربانی، روراستی و درستکاری، بردباری و پشتکار از جمله مباحث برجسته این کتاب است که با ارائه مستندات و پژوهش های عصب‌شناسی و روانشناسی اجتماعی بخوبی مورد بررسی قرار گرفته است و نکات عملی و کاربردی برای استفاده خوانندگان تدارک میبیند.

کتاب «پرورش تاب‌آوری» راهکارهای گسترش و پرورش ارزش‌های انسانی را در خانواده و آموزش آنها به فرزندان را به ما می‌آموزد. دکتر کریستوفر ویلارد در این کتاب با بهره‌گیری از دانش و خرد مشرق زمین و ایجاد پلی بین فلسفه شرق و غرب، مطالبی مهم را مطرح و نکاتی عملی را در اختیار خوانندگان می‌گذارد.

نویسنده کتاب دکتر کریستوفر ویلارد اظهار کرده است خواندن کتاب «پرورش تاب‌آوری» فارغ از اینکه در کدام طبقه اجتماعی هستیم، ما را به انسانی بهتر تبدیل می‌کند. ویلارد در کتاب شگفت‌انگیز «پرورش تاب‌آوری» رویکردی واقع‌گرا و کاربردی به ما می‌دهد برای اینکه مهربانی و خرد را پرورش دهیم، بردبار و بخشنده باشیم؛ برای برخورداری از خانواده‌ای شاد و سالم تلاشی اثر بخش داشته باشیم و همچنین بزرگسالی مهربان و سالمندی خردمند باشیم.

کتاب تاب آوری،اقدام در کوچینگ منتشر شد

دکتر کارول پمبرتون با تجربه ای بیش از ۳۰ سال در زمینه کوچینگ، نویسنده این کتاب است ایشان توانسته است در توسعه و ترویج این حرفه موثر و مفید باشد و بسیاری از مراجعان دکتر پمبرتون توانسته ­اند با استفاده از تجارب او مهارت کوچ کردن دیگران را کسب کنند.
دکترکارول پمبرتون دکتری تخصصی خود را در زمینه تاب آوری کسب کرده است و این مهارت در کنار تبحر او در حوزه­ ی کوچینگ حرفه ­ای و کوچینگ اجرایی او را تبدیل به فردی متخصص در زمینه ­ی کوچینگ تاب­ آوری نموده است. کارول کوچ رسمی فدراسیون بین­ المللی کوچینگ، عضو رسمی موسسه ­ی ارشد توسعه و منابع انسانی انگلستان، و استاد مدعو دانشگاه آلستر در ایرلند است.دوره­ های دکتر پمبرتون در زمینه­ ی کوچینگ بسیار شناخته شده و مورد تایید شناخته ­شده ­ترین موسسات بین­ المللی در زمینه ­ی مدیریت می­باشند.
کتاب تاب آوری، اقدام در کوچینگ در ده فصل راجع به این موضوعات مطالبی مفید ارایه میکند:
تاب آوری چیست؟
تاب آوری خودرا بسنجید
روایت فقدان تاب آوری
کوچ کردن روایت
درمان شناختی رفتاری و تاب آوری
درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و تاب آوری
ذهن آگاهی و تاب آوری
کوچینگ راه حل محور و تاب آوری
روانشناسی مثبتگرا و تاب آوری
کوچینگ و تاب آوری شغلی

این کتاب با ترجمه محمدرضا مقدسی و مرضیه نزاکت الحسینی در ۲۴۰ صفحه و توسط انتشارات پروچستا منتشر و به قیمت ۴۱۰۰۰ تومان در اختیار علاقه مندان گرفته است.

 

پرسش در کوچینگ (کشف مسیر زندگی)

تونی استالتزفوس سالهاست بصورت حرفه ای در زمینه کوچینگ فعالیت میکند و هم اکنون ثمره فعالیت ایشان یازده عنوان کتاب در کوچینگ و زمینه های مرتبط است.

کتاب پرسش در کوچینگ یکی از مهمترین آثار ایشان است. در این کتاب مهارت هایی را که یک مربی (مشاور، مددکار، معلم، تسهیلگر و …) نیاز دارد و  ارایه نمونه ها و ابزارهایی برای مدیریت و هدایت گفتگو و ایجاد توانایی ویژه برای پرسیدن و طرح سوالات کارآمد و تحول آفرین مأموریت اصلی این کتاب است.

پرسش در کوچینگ روند چرایی را به فرآیند چگونگی تبدیل میکند. این کتاب راهنمای مفیدی برای سفر از انفعال و سکون به تحول و پویایی است. پرسش در کوچینگ نقشه ی راهی است برای تقویت و تمرین پرسشگری و  به یقین کمک موثری است برای آنان که میخواهند گفتگو را با طراحی سوالات قدرتمند هدفمند و ثمر بخش پیش ببرند لذا علاوه بر اینکه برای علاقه مندان به کوچینگ مفید است برای مشاوران، مددکاران، درمانگرها، معلمان، مربیان و والدین میتواند بسیار الهام بخش و کارساز باشد .

کتاب پرسش در کوچینگ از اعتبار و جایگاهی بین المللی برخوردار است و در اکثر طبقه بندی های معتبر معرفی و توصیه شده است.

تغییر و تحول با پرسش آغاز میشود، و در هر فرآیند اعم از آموزش، درمان، مشارکت و امداد اجتماعی موضوع و مهارتی بنیادین بشمار می آید، هر جا گفتگو هست پرسش و پاسخ نیز هست، چه بهتر آنکه پرسش و پاسخ را بنیادین بیاموزیم.

کتاب پرسش در کوچینگ، هدایت گفتگو و همینچنین مهارت های شنیدن، درک کردن و مسئولیت پذیری را هدف قرار میدهد و بنابراین برای توسعه و ترویج کسب و کار خود نیز میتوانید از این کتاب مفید بهره مند باشید پرسش ها این قدرت را دارند که سرچشمه تحول و تکامل باشند و پاسخ هایی را که به آنها باور داریم را ایجاد کنند و به ما انگیزه دهند که طبق عقایدمان رفتار کنیم و همینطور باعث میشوند منفعل نباشیم و به شیوه ای خلاقانه مسیر زندگی خود را کشف کنیم. این کتاب یک برنامه ی خودآموز است که به افراد کمک میکند تا توانایی های پرسشیِ قوی تری بسازند و استادِ پرسیدنِ شوند. با خواندن این کتاب مهارت های پرسش کردن و مزایای آن را می آموزیم و با انواع  و طبقه بندی های  مختلف پرسش ها آشنا میشویم

کتاب پرسش در کوچینگ با ترجمه محمدرضا مقدسی و نرگس بیگدلی و با ویراستاری طیبه سرلک در ۲۰۸ صفحه توسط انتشارات پروچستا در اردیبهشت ۱۳۹۹ منتشر و در چاپ نخست به قیمت ۶۴۵۰۰ تومان در اختیار علاقه مندان قرار گرفته است.

 

اثربخشی آموزش تاب آوری بر بهبود کیفیت زندگی و تاب آوری آزادگان

اهداف

از جمله ابعاد مهم روان شناختی آزادگان که در اغلب جوامع می تواند تهدید شود و در بیشتر مواقع نادیده گرفته شود، کیفیت زندگی، تاب آوری و انعطاف پذیری این افراد است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش تاب آوری بر تاب آوری و کیفیت زندگی آزادگان انجام شد.

مواد و روش ها

در این پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و پیگیری (دوماهه) با گروه کنترل که در سال ۱۳۹۶ انجام شد، ۳۰ نفر از آزادگان شهرستان دیواندره، استان کردستان به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش، برنامه آموزش تاب آوری را به مدت ۱۰ جلسه دریافت کرد، ولی گروه کنترل آموزشی دریافت نکرد. برای جمع آوری داده ها، پرسش نامه تاب آوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) و پرسش نامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی- فرم کوتاه (WHOQOL-BREF) مورد استفاده قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS ۱۸ و آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تحلیل کوواریانس یک راهه انجام شد.

یافته ها

در مراحل پس آزمون و پیگیری، میانگین نمرات تاب آوری و حیطه های روان شناختی، روابط اجتماعی و محیطی کیفیت زندگی در گروه آزمایش از گروه کنترل به طور معنی داری بیشتر بود (۰.۰۰۱=p)؛ اما بین دو گروه از لحاظ نمرات حیطه جسمی کیفیت زندگی تفاوت معنی دار مشاهده نشد (۰.۰۵>p).

نتیجه گیری

 آموزش تاب آوری می تواند بر ارتقای کیفیت زندگی و تاب آوری آزادگان تاثیری باثبات و پایدار داشته باشد.

 

اثربخشی آموزش تاب آوری بر بهبود کیفیت زندگی و تاب آوری آزادگان

تاب آوری اخلاقی تحصیلی: از مفهوم سازی تا سنجش

هدف پژوهش حاضر  و تهیه ابزاری جهت سنجش آن و تعیین خصوصیات روان سنجی آن بود. تاب آوری اخلاقی تحصیلی به عنوان ظرفیت حفظ و بازیابی یکپارچگی در مواجهه با دشواری های اخلاقی مربوط به حوزه آموزش و تحصیل و به عنوان بعد جدیدی از سازه تاب آوری اخلاقی مفهوم سازی شد. مقیاس تاب آوری اخلاقی تحصیلی با ۲۶ گویه و از طریق مصاحبه با دانشجویان، بر رسی کدهای اخلاق حرفه ای آموزش و با الهام از ابزارهای موجود در رابطه با پریشانی اخلاقی تهیه شد.

به منظور بررسی خصوصیات روان سنجی مقیاس ۵۰۰ نفر از دانشجویان (۳۳۰ دختر و ۱۷۰ پسر) دانشگاه شیراز به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند و به مقیاس تاب آوری اخلاقی تحصیلی پاسخ دادند. همچنین برای بررسی روایی همگرای مقیاس از پرسش نامه های تاب آوری کانر و دیویدسون، کارآمدی اخلاقی، هویت اخلاقی، احساس شرم و گناه و عدم درگیری اخلاقی استفاده شد.

نتایج تحلیل عاملی اکتشافی به روش مولفه های اصلی با چرخش واریماکس در نیمی از نمونه، حاکی از وجود سه عامل در مقیاس بود که به ترتیب عدم رعایت احترام، عدم تعهد و عدم رعایت عدالت و انصاف نام گذاری شدند. نتایج تحلیل عاملی تاییدی در نیمه دیگر شرکت کنندگان، نیز موید ساختار سه عاملی مقیاس تاب آوری اخلاقی تحصیلی بود. شواهد مربوط به روایی همگرای مقیاس نیز موید روایی سازه این مقیاس بود. ضریب پایایی آزمون به روش آلفای کرونباخ برای خرده مقیاس های عدم رعایت احترام، عدم تعهد، عدم رعایت عدالت و انصاف و نمره کل مقیاس محاسبه شد که تمامی ضرایب حاکی از همسانی درونی قابل قبول زیر مقیاس ها و نمره کل مقیاس بود.

در مجموع، نتایج پژوهش موید آن بود که مقیاس از روایی و پایایی لازم جهت سنجش تاب آوری اخلاقی تحصیلی برخودار است. نتایج بر مبنای شواهد پژوهشی و نظری مورد بحث قرار گرفته است.

تاب آوری اخلاقی تحصیلی از مفهوم سازی تا سنجش

 

تاثیر استرس شغلی و تاب آوری حسابرسان بر روی کیفیت حسابرسی

هدف از مطالعه حاضر بررسی تاثیر استرس شغلی و تاب آوری حسابرسان بر کیفیت حسابرسی در بین اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران می باشد. این پژوهش ازلحاظ هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی -همبستگی است.از میان اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران (۲۴۰۰N=)نمونه ای به تعداد ۳۳۰ نفر به صورت تصادفی ساده انتخاب شد. داده ها بر اساس پرسشنامه استاندارد گردآوری و توسط آزمون رگرسیون مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها حاکی از آن استاسترس شغلی با کیفیت حسابرسی) P-Value = ۰.۰۰ وR =-۰.۲۶ (رابطه منفی و معناداری ،تاب آوری با کیفیت حسابرسی (R =۰.۲۰۹، P-Value = ۰.۰۰) رابطه مثبت و معناداری دارد.

لذابرای بهبود کیفیت حسابرسی استفاده از روان سنجی در زمان جذب نیروی انسانی، انجام آزمایشهای دوره ای برای اعضای جامعه حسابداران رسمی و شناسایی افراد در معرض خطرات روحی و جسمی و ارایه درمان مناسب. آموزش های دوره ای کاهش استرس و بهبود تاب آوری شغلی،تجدیدنظر در حقوق و مزایای اعضا و افزایش خدمات رفاهی و تفریحی امری ضروری است.

تاثیر استرس شغلی و تاب آوری حسابرسان بر روی کیفیت حسابرسی

بررسی رابطه راهبردهای تنظیم هیجان و تاب آوری با سازگاری زناشویی معلمان زن

معلمان به دلیل تجربه تعارض کار – خانواده نیاز به سطح بالاتری از تاب آوری در برابر مسایل به ویژه سازگاری زناشویی دارند. اما مسیله اصلی اینست، آیا بین راهبردهای تنظیم هیجان و تاب آوری با سازگاری زناشویی معلمان زن رابطه وجود دارد؟

هدف

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه راهبردهای تنظیم هیجان و تاب آوری با سازگاری زناشویی معلمان زن بود.

روش

پژوهش حاضر از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان زن در سال تحصیلی ۹۷-۱۳۹۶ در سطح شهر قزوین بود که ۱۰۰ معلم به روش نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش عبارتند از، پرسشنامه های تاب آوری کانر – دیویدسون (۲۰۰۳)، راهبردهای تنظیم هیجان گروس (۲۰۰۳) و سازگاری زناشویی (۱۹۷۶). تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های پارامتریک و آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام شد.

یافته ها:

راهبرد تنظیم هیجان «ارزیابی مجدد» و تاب آوری رابطه مثبت و معنی داری با سازگاری زناشویی داشت (۰/۰۵<p). راهبرد تنظیم هیجان «سرکوبی» رابطه منفی با سازگاری زناشویی داشت (۰/۰۵<p). در کل راهبردهای تنظیم هیجان و تاب آوری سازگاری زناشویی را در بین معلمان پیش بینی کردند (۰/۰۵<p).

نتیجه گیری:

می توان سازگاری زناشویی معلمان زن را به وسیله راهبردهای تنظیم هیجان و تاب آوری پیش بینی کرد.

 

بررسی رابطه راهبردهای تنظیم هیجان و تاب آوری با سازگاری زناشویی معلمان زن

 

 

بحران و تاب آوری خانواده

دکترمحمدرضامقدسی با همکاری 

سپیده سلطانی پور کارشناس ارشد روانشناسی (کارگروه مترجمین خانه تاب آوری )

با طولانی شدن قرنطینه خانگی و الزام در رعایت فاصله اجتماعی، شرایطی پدید آمده که بیش از پیش تاب آوری خانواده را در همه ابعاد اقتصادی، اجتماعی و… به چالش می کشد. در وضعیت فعلی، ارتقا تاب آوری خانواده از ضروریات است. زیرا توجه بیشتر به تاب آوری و تقویت آن نه تنها موجب مقابله بهتر خانواده با شرایط دشوار زندگی است، بلکه بعد از عبور از سختی، خانواده چهره جدیدتری از خود را می بیند که بسیار قوی تر و توانمندتر شده است.

فراگیری بیماری کرونا، شرایط دشواری را برای همه مردم در سراسر جهان پدید آورده است. این شیوع ناگهانی با میزان کشندگی بالا، تاثیرات منفی بسیاری بر جنبه های گوناگون زندگی از جمله مسائل اجتماعی، اقتصادی و مرتبط با سلامتی بر جا گذاشته است. چه بسا این فراگیری تا پایان سال جاری نیز با ما همراه باشد و یا در سال های آتی نیز ناچار باشیم با شکل های دیگری از آن روبرو شویم.

اما چیزی که حائز اهمیت است، این است که این بحران چه تأثیری بر خانواده ها خواهد داشت؟

دو پیامد احتمالی برای خانواده ها وجود دارد.: یکی اینکه شرایط سخت و چالش برانگیز زندگی خانواده و اعضای خود را در سراشیبی زوال و فروپاشی قرار دهد، دیگری آن که همین شرایط خانواده را به سمت بازسازی سوق دهد.که در آن بهبودی حتی بیش از گذشته باشد

استرس مزمن و مستمر  ، شرایط ناگوار یا  دشواری های طولانی مدت می تواند موجب فروپاشی بنیان های خانواده شود ویاعملکرد سالم و بهنجار خانواده و تصمیم گیری را مختل کند، تعارض هایی را ایجاد کند و در نهایت باعث تزلزل مبانی و بنیادخانواده شود.

تاب آوری در خانواده ،  قدرت مقابله جمعی ،رویارویی با چالش ها و عبور موفقیت آمیز از آنها موجب صمیمیت بیشتر اعضای خانواده می شود و آنها را گرد هم می آورد.اعضای خانواده هوشیارانه نسبت به شرایط واکنش نشان می دهند، تغییرات هر زمان که نیاز باشد به وقوع می پیوندد و اعضا توجه شان را بر  معناداری مشارکت و فعالیت ها معطوف می کنند. در چنین خانواده ای امکان نوآوری و استفاده از روش های تازه در خلال سازگاری با شرایط فراهم می شود. این نوآوری به نوبه خود قادر است ارزش های موجود در سیستم خانواده را به نحوی مثبت تغییر دهد.

مسیر اصلی تاب آوری در  خانواده

با توجه به شرایط کنونی، درک این مسئله ساده است که چطور برخی از خانواده ها در شرایط بحرانی و چالش های طولانی مدت به بن بست می رسند. شرایط بحرانی مانند شرایطی که اکنون همگی آن را تجربه می کنیم، می تواند این پیامد ها را تولید کند:

اعضای خانواده نسبت به اوضاع و احوالشان اضطراب زیادی احساس کنند:

واضح است که برخی از انواع اضطراب و سطوح متوسط آنها برای پاسخگویی مطلوب به مشکلات مورد نیاز هستند، اما اضطراب بیش از حد، می تواند تمام قوای فرد را از کار بیاندازد، به گونه ای که فرد نقش منفعل به خود بگیرد ویا حتی پرخاشگر شود. اغلب اوقات  اضطراب  بیش از حد، منجر به ایجاد واکنش های هیجانی و رفتاری دفاعی می شوند و ممکن با از دست دادن اعتماد به نفس، پنهان کردن خود از مشکلات نیز همراه شود

ممکن است افراد در چنین شرایطی با انگیزه ی مضاعف و بیش از پیش مشتاق حل کردن مشکلات باشند اما به دلیل شدت بالای اضطراب، در یافت و انتخاب راه حل مناسب خلاقیت لازم را نداشته باشد ویا خود را در اجرا وانجام آن تصمیمات ناتوان تصور کند، بدین ترتیب  است که فرد در یک چرخه  عدم انتخاب راه حل ناسب و عدم توانایی در انجام گرفتار خواهد دید.

اگر به عنوان عضوی از خانواده، شاهد این نوع مشکلات هستید، بایستی با آرامش و مستقیما به آنها رسیدگی کنید:

به اعضای خانواده اطمینان دهید که  همگی این رفتارها  و مشکلات قابل درک هستند با این وجود اما قابل قبول نیستند و اعضای خانواده را در حل مشکلات خاص با هم متمرکز کنید نکته آن است که در چنین مواقعی سعی کنیم  از طرح مباحث حاشیه ای  و دور شدن از اصل موضوع برحذر باشیم اعضای خانواده ممکن است متحمل ضرر و زیان های مالی شوند، اما بخاطر خواهیم داشت  اغلب افراد از اینکه چیزی را از دست بدهند بیشتر می ترسند تا فقدان واقعی آن.افراد در بحران و ایامی مشابه طیف وسیعی از سوگ ها را تجربه می کنند، سوگ از دست دادن عزیز عمیق ترین آنهاست اما سوگ و سوگواری  تنها در مورد مرگ عزیزان  نیست. احساسات ناشی از خسارتهای مالی، بیکاری و  از دست دادن شغل و درآمد، از دست دادن فرصت ها،  تقلیل و  از بین رفتن تعاملات اجتماعی ، ناتوانی و عدم کفایت در پیش بینی و کنترل اوضاع ، و حتی از دست دادن زندگی عادی هم میتواند سوگ تلقی شود.

انواع فقدان  و برباد رفتن دستاوردها به ویژه درشرایط نامطلوب بحران ، می تواند مشکلات حل نشده گذشته را به اندازه ای پررنگ کند که دیگر نتوان از آنها چشم پوشی و اجنتاب کرد در حالی که در شرایط مطلوب و حتی عادی، مشکلات خیلی راحت تر حل می شوند درواقع  در نبود تاب آوری و در شرایط بحران احتمال  بروز خطا بیشتر خواهد بود .

افراد به صورت ذاتی توانایی مقابله با انواع مشکلات را ندارند. همانطور که چالش ها و بحران های جدیدی از راه می رسند، شیوه های مدیریت  و مقابله ای تازه و کار آمدی نیز مورد نیاز است. اینجاست که تاب آوری به افراد کمک می کند تاب اوری به افراد ، خانواده ها و حتی سازمانها امکان انتخابهای بهتر و اجرای بمراتب موفق تری هدیه میکند ترکیبی از مشکلات قدیمی و نوپدید در هرگونه بحرانی می تواند شرایط را برای اعضای خانواده  واقعا بغرنج کند یکی از پیامدهای احتمالی این است که  اعضای خانواده  نیز به سرزنش یکدیگر تمایل پیدا کنند و به جای اینکه بر حل مشکلات متمرکز شوند، تعارض های بیشتر آنها  را از مسیر اصلی دورکند.

نقش کلیدی تاب آوری خانواده در رفع مشکلات و حفاظت از هویت جمعی خانواده همیشه مورد توجه بوده است موفقیت خانواده در عبور از بحران ها یا دشواری های طولانی مدت با تاب آوری میسر است شکوفایی خانواده نیز همبسته تاب آوری است مولفه های سه گانه: ساختارهای مفید حمایتی خانواده، توانایی تصمیم گیری صحیح و جو سرشار از اعتماد، لازمه تحقق تاب آوری در خانواده هستند  این تاب آوری است که زیست خردمندانه و عمل متعدانه را یاری میرساند.

اما چگونه به رشد تاب اوری خانواده خود کمک کنیم؟

میزان تاب اوری خانواده شما چقدر است؟ خانواده شما چگونه با دشواری های طولانی مدت و مخاطرات مواجه می شوند؟ شما برای کمک به خانواده خود چطور توانایی ها و دارایی ها را به کار می بندید؟

مقابله با بحران تنها هدف خانواده نیست، بلکه باید به چیزی فراتر از آن بیندیشد، به گونه ای که خانواده بعد از عبور موفقیت آمیز از هر بحران، قوی تر، منسجم تر و مهربان تر از گذشته باشد و اعضای آن به سطح بالاتری از عملکرد دست یافته باشند. بهتر آن است خانواده از همان روزهای خوب و پر از آرامش برای توسعه همگامی، گسترش هم آیندی، تاب آوری و تقویت آن استفاده کند. تا بتواند همان سبک زندگی را در روزهای طوفانی و پر از چالش نیز ادامه دهد.

حال بپردازیم بر اینکه، چگونه به کمک منابع تاب آوری، این سطح از پایداری و شکوفایی در خانواده محقق می شود؟

  1. اهداف و منافع مشترک خانواده در رأس است اعضای خانواده نیز در سختاری منسجم و یکپارچه بایستی در راه دستیابی به آن حمایت همیشگی یکدیگر را مد نظر قرار دهند، بدین ترتیب هنگام مواجهه با بحران ها بعنوان یک گروه یکپارچه و متحد عمل می کنند.
  2. بهتر است اعضای خانواده، اختلافات قبلی را کنار بگذارند و اجازه ندهند در هنگام مواجهه با بحران، تفرقه ای ایجاد شود که بخوبی میدانیم در بحران احتمال بروز خطا هم افزایش می یابد.
  3. ویزگی های شخصی و مهارت های فردی اعضای خانواده مانند (پشتکار، جرأتمندی، حفظ خونسردی و مدیریت استرس) در هنگام رویارویی با بحران ها یا دشواری های طولانی مدت سودمند اند و بایستی مورد استفاده قرار گیرند.
  4. عضوی که رهبری خانواده را به عهده دارد، بایستی نسبت به نقطه نظرات اعضا موضعی پذیرا داشته باشد و از هرگونه تلاش اعضای خانواده استقبال کند. این امر اعتماد به نفس جمعی و روحیه همکاری خانواده را تقویت خواهد کرد.
  5. اعضای خانواده باید تعریف واضحی از مساله و هدف جمعی خود داشته باشند. خانواده باید اقدام جمعی، جبهه مشترک و متحد را تجربه کرده و بداند چه چیزی موجب ایجاد اهداف جمعی آنها شده است؟ چه چیزی باعث شده احساس خطر کنند و به فکر راه چاره باشند؟ سپس بر اساس آن، مسیرهای رسیدن به هدف و مقابله بهتر با چالش را ترسیم کنند (نقشه راه)
  6. به همان اندازه که عبور موفقیت آمیز از بحران حائز اهمیت است، توجه بر ارزش های خانواده نیز امری حیاتی است. باید اهداف به گونه ای تنظیم شوند که دستیابی به آنها در عین حفظ ارزش های خانواده باشد.
  7. بهتر است از ایجاد گروه های کوچکتر در خانواده پرهیز شود، چرا که این موضوع می تواند اختلاف نظرهایی را ایجاد کند که در شرایط بحرانی، نه تنها کمک کننده نیست، بلکه آسیب زا است و خانواده را از مسیر اصلی دور می کند.
  8. حفظ ارتباطات اجتماعی خانواده با اقوام، دوستان و آشنایان به تقویت روحیه جمعی آنها کمک می کند.
  9. تاب آوری در حال حاضر خانواده می تواند برای سایر خانواده ها یا حتی نسل های بعدی بعنوان الگو در نظر گرفته شود. یک فرد، یک خانواده و یا یک نسل با تاب آوری می تواند الگوی خوبی برای نسل های آینده در زمینه غلبه بر یک بحران باشد. تاب آوری نه تنها از طریق عبور موفقیت آمیز از دشواری ها بلکه از طریق جلوه فرهنگی و مناسبات اجتماعی به نسل های آتی نیز منتقل شود. همانطور که تاریخ مواردی از زیستن نسل های پیشین را به ما یادآوری می کند.

موفقیت خانواده در خلال عبور از یک بحران مستلزم استفاده آنها از منابع تاب آوری است، هر یک از این منابع تاب آوری، اضطراب را در مواقع استرس زا کاهش می دهد، همکاری را تشویق می کند و توجه اعضای خانواده را بر حل مشکلات مهم متمرکز می کند.

تاب آوری قدرت خلق  و آفرینش خود را دارد

هنگامی که افراد دوشادوش یکدیگر به عنوان یک خانواده، با بحران روبرو می شوند و به بهترین شکل از آن عبور می کنند، این امر به خودی خود تاب آوری بیشتری را برای اعضای خانواده به ارمغان می آورد. به عبارت دیگر، تاب آوری موجب افزایش اعتماد به نفس، عزت نفس، وحدت و تقویت مهارت های افراد برای مقابله با چالش های جدید و عبور موفقیت آمیز از آنها می شود. بر این اساس می توان گفت تاب آوری قدرت آفرینش و باز آفرینی خویش را نیز داراست این یک چرخه جادویی از ویژگی های منحصر به فرد تاب آوری است.

 

تاب آوری و سالمندی

تاب آوری و سالمندی

عفت حیدری ( عضوارشد کارگروه مترجمین خانه تاب آوری )

تا بحال به پاسخ نهایی و قاطع این پرسش که بهترین دوران زندگی کدامست فکر کرده اید ؟ با یحال به این فکر کرده اید حد بهینه و اعلای تاب اوری در کدام دوره زندگی محقق میشود ؟

بطور کلی خیلی ها اعتقاد دارند سالهای جوانی یا سالهایی که دانشگاه رفته اند یا بعبارت دیگر دهه دوم زندگی شان یا حدود و حوالی ۲۰ سالگی ایام خوش و بهترین روزهای زندگی آنها بوده است که البته از لحاظ توانایی های بدنی این حرف کاملا درستی است .
در ایام جوانی ، ناتوانی و استهلاک بهمراه علائم پیری مثل تغییراتی در میزان شنوایی ؛ قدرت استخوانها ؛ وضعیت بینایی؛ بی خوابی یا ظاهر فرد هنوز شروع نشده و خطر ابتلا فرد به بیماری در این سنین کمتر است اما در نظر داریم بهباشی صرفا ابعاد جسمانی را شامل نمی شود.
نکو زیستی و بهباشی عاطفی و سلامت روحی فرد در سلامت روانی و اجتماعی مهم است. به نظر می آید که افراد در دهه دوم زندگی نیزامکان تصمیم گیری های زیادی دارند و فرصت کافی هم برای اشتباه کردن در اختیار دارند که صد البته واقعیت امرغیر از این است.
از افراد در این سنین انتظارمیرود که به دانشگاه بروند تحصیلات خود را تکمیل کنند و بعد از آن شغلی مناسب انتخاب کرده و ازدواج کنند و به داشتن فرزند هم بیاندیشند
در عرصه های دیگر هم از افراد توقعاتی مطرح است بعنوان مثال صاحب مسکن و اتومیبل شوند و ثبات مالی و اقتصادی داشته باشند و از عهده هزینه ای زندگی ، معیشت و ارتزاق خود برآیند .
بخوبی میدانیم کسانی که دوره میانسالی را گذرانده اند؛ اغلب این نگرانی ها را ندارند و فرصت کسب مهارتهایی را برای مقابله با چالش های استرس آور داشته اند که صد البته نمی توان گفت که سالمندان مشکل و گرفتاری ندارند پر مسلم سالمندی هم مسایل و چالش های خاص خود را بهمراه دارد .با این حال شواهد نشان می دهد که افراد سالمند حس و حال روحی مثبت تری دارند این تنها قصه و داستان نیست مطالعات دانشگاهی همچنین نشان داده است سلامت روان افراد سالمند به مرور زمان بهتر می شود.
به نظر می رسد که با تکیه بر مطالعات مغزپژوهان و دستاوردهای طب سالمندی و پژوهشهای همسو در عرصه سلامت روان واقعا دیگر شایسته نیست پدر بزرگ و مادر بزرگان خویش را با عناوین و القابی سخیفی چون ( پیر خرفت ) مخاطب قرار دهیم باید بپذیریم که بهداشت روان و عملکرد روانی اجتماعی سالمندان رو به بهبود است و کلیشه زشت و نامناسب ( پیرخرفت ) انگ و حرف بیهوده ای بیش نیست وظیفه همگی ماست که در تعدیل و ترمیم نگرش و رفتارهای اجتماعی با سالمندان نقش های بهتری ایفا کرده و حرمت بزرگان را بیش از پیش محفوظ بداریم .

مطالعات دانشگاهی و مفهوم سازی سنتی در عرصه سالمندی اغلب روی نقصان و نارسایی های فیزیکی و شناختی تمرکز دارد و در مقابل مطالعات بسیار اندکی در خصوص وجه روانی سالمندی صورت گرفته است به نظر جامعه دانشگاهی و پژوهشگران بایستی سه جنبه عملی پیری یعنی جنبه های جسمانی شناختی و روانشناسی بعنوان یک مجموعه ناگسستنی در کنار هم لحاظ فرمایند.

پژوهش ها بایستی به این نتیجه برسند که سالمندان چه مهارتهای خاص و توانایی هایی دارند که ریشه و دلیل بهداشت و سلامت روانی اجتماعی آنهاست.
البته آگاهی داریم که تاثیرات استرس روی افراد بر اساس سن و سال متفاوت است؛ بلکه جنس و نوع مشکلات و چالش های سالمندی متفاوت و دگرگون است.

با ما در بخش دوم این مطلب نیز همراه باشید

تاب آوری جنسی

دکتر محمدرضا مقدسی؛ مدیر و موسس خانه تاب آوری

در روابط بین همسران به میزان توانایی سازگاری ایشان و عبور موفق از فراز و فرود و چالش های زندگی از جمله کاهش  اشتیاق و صمیمیت  توجه میشود بخش عمده ای از این مناسبات در روابط جنسی و رضایت زناشویی مطرح میگردد.

طرفین در ازدواج بایستی بتوانند چالش های زندگی جنسیِ خود را مدیریت و راههای عبور و سازگاری با آن را بافته و با کمترین تنش و سردی از آن عبور کنند، این توانایی حفظ کیفیت رابطه جنسی و رضایت مندی را  علی رغم وجود چالش های متنوع و متعدد و گاه در بیماریهای سخت درمان و مواردی از این دست موضوع بحث (تاب آوری جنسی) خواهد بود.

تاب آوری نمود و بُروز نجات بخشی در برابر آسیب پذیری خواهد داشت و این جمله بیانگر این نکته ی قابل تعمق و تأمل است که تاب آوری مفهوم اش طی کردن مسیر زندگی بدون استرس و دردسر نخواهد بود.

تاب آوری به مقابل و در کنار آسیب پذیری، مفهوم اصیل و الزامی خود را ارائه می کند.

تاب آوری توانایی تحمل استرس، بازیابی مجدد قدرت، سازگاری و یافتن راه حل‌هایی مناسب برای چالش ها ‌ و مشکلات زندگی است.

نوعی از تاب آوری که در زناشویی و روابط زوجین مورد توجه قرار می گیرد، تاب آوری جنسی است. اکنون شایسته است که نگاهی نیز به تعریف سلامت جنسی از نظر سازمان بهداشت جهانی (WHO) داشته باشیم. طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی، سلامت جنسی به یک حالت جسمی، عاطفی، روانی و اجتماعی خوب در ارتباط با مسائل جنسی اشاره دارد.

سلامت جنسی صرفاً به معنی فقدان بیماری و یا بدکارکردی های زناشویی نیست، بلکه عوامل روحی و روانی نیز در این تعریف گنجانده شده است و اینکه حقوق جنسی همه افراد باید محترم شمرده شود.

زوج ها در مسیر زندگی خود اتفاقات زیادی را از سر می گذرانند فارغ از مدت زمان، چه کوتاه و چه طولانی مدت. بسیاری از اتفاقات می تواند بر روابط جنسی آنها تأثیر بگذارد. برخی از زوج ها مشکلات را راحت تر پشت سر میگذارند و البته برخی کمی سخت تر ‌و ناراضی تر. تاب آوری جنسی این افراد را قادر به تحمل و سازگاری و یافتن بهترین راه حل برای اتفاقات و تجربیات زندگی مشترک شان می کند که رابطه جنسی آنها را به چالش کشیده. و حالا شاید بد نباشد به شاه کلید تاب آوری نگاه دوباره ای داشته باشیم. کلیدی که درهای بسته زیادی را به راحتی باز خواهد کرد.

این جمله که گفتگو همبسته ی تاب آوری است برای انسان که ذاتاً اجتماعی است آیتی راهگشا خواهد بود. در راستای تحکیم مبانی خانواده ضرورت دارد که همسران بتوانند با گفتگو و ایجاد صمیمیت راجع به رضایتمندی زناشویی، انتظارات، توقعات و فراز و فرود رابطه ی جنسی خویش گفتگو کنند، همانطوری که در باب مسائل اقتصادی- مالی- آینده فرزندان و …. با هم گفتگو و همفکری دارند.

اما بسیاری از خانواده هایی که فضای صمیمی و عرصه گفتگو و تبادل را از دست می دهند از سطح پایین رضایتمندی جنسی برخوردارند و در این چالش ها گرفتار می شوند. تاب آوری جنسی به زوجین تلنگر می زند که در برابر تهدیدات و مخاطراتی که کیفیت زندگی و رابطه  آنها را تهدید می‌کند، هوشیار، آگاه و مقاوم باشند. تاب آوری جنسی قدرت مقابله ی دوسویه زوجین با مشکلاتی که رابطه جنسی را به چالش می کشد بالاتر می برد. رضایتمندی جنسی و صمیمیت دو بال قدرتمند برای اوج گرفتن و رهایی از پیاده روی، روی مسیر سنگلاخی مشکلات زناشویی است. تاب آوری جنسی مقاومت خانه ی عاطفی را در برابر زلزله های پیش بینی نشده را بالا می برد.

در بهینه سازی سلامت جنسی نظریه پردازان مختلف ، مدلهای متنوعی را ارائه و مفهوم سازی کرده اند که ما در اینجا به ذکر چند مورد بسنده می‌کنیم:

۱- صحبت کردن واضح و صریح در مورد رابطه جنسی را با همسر خود تمرین کنیم.
۲- به تفاوت‌های فرهنگی، نگرش ها، نقش و  هویت جنسی همدیگر توجه کنیم.
۳- جهل جنسی خویش را شناخته و در جهت رفع آن کوشا باشیم، عملکرد و ابعاد فیزیولوژیک عمل جنسی و آمیزش را بشناسیم
۴- از سلامت ‌و امنیت جنسی خود و همسر مراقبت و محافظت نماییم
۵- تهدیدات و تعارضاتی که در رابطه جنسی صمیمیت را کاهش می‌دهد شناخته و راجع به آن گفتگو کنیم.
۶- زن و شوهر می توانند در مورد فانتزی های رابطه جنسی سالم و جدا کردن مرز بین فانتزی و انحراف وارد گفتگو شوند.
۷- ورزش کنیم و به سلامتی و تناسب اندام خود توجه و دقت باشیم

خاتمه کلام  و خبر خوب اینکه به مهر پروردگار امید می رود در آینده نزدیک کتاب (تاب آوری همسران) به قلم مشترک محمدرضا مقدسی و سپیده سلطانی پور روانه بازار و در اختیار علاقه مندان قرار گیرد.

Share

تاب آوری کودکان در بحران ویروس کرونا (قسمت دوم)

دکتر محمدرضا مقدسی (مدیر و موسس خانه تاب آوری)

به دنبال آنچه که در یادداشت قبلی تاب آوری کودکان منتشر شد،  اکنون و از زاویه ای دیگر  نگاهی خواهیم  داشت به اینکه چگونه میتوان شرایط بهتری را برای کودکان فراهم کرد.

شما هم به یقین میتوانید پس از مطالعه متن همانگونه که در قسمت پیشین هم اشاره شد از میان پیشنهادات و توصیه های ما  آنچه را که با فضای خانوادگی شما و حال و هوای فرزندتان تناسب بیشتری دارد انتخاب و بکار بندید:

  1. در مورد اهمیت خودمراقبتی و حفاظت فردی با فرزندتان صحبت کنید. کودکان در شرایط بحران هم باید از حداقل های غذایی اما سالم برخوردار باشند و ورزش کنند. اگر در قرنطینه خانگی هستید می توانید آنها را تشویق کنید که بصورت آنلاین ورزش کنند. بعلاوه خواب بموقع و کافی امری ضروری است زیرا می تواند به غلبه بر ترس و وحشت کودک کمک کند. احترام به خویشتن و تمرین شفقت نسبت به خود نیز از مهارتهای لازم و   آموزه های بسیار مهم هست.
  2. شادمانی در شکرگزاری و قدر شناسی است شایسته آن است که خود و  فرزندانمان قدردانی و سپاسگزاری را تمرین کرده و بیاموزیم. این کار چندان دشوار نیست اما بسیار کارساز و موثر است. می توانید این کار را به صورت خانوادگی هنگام  پذیرایی نیم وعده ویا صرف غذا تمرین کنید بدین صورت که وقتی همه اعضای خانواده  با همدیگر هستند، شما سه چیز را که قدردان و شکر گزار آن  هستید و باعث شادی شما می شود با صدای بلند اعلام و  بیان کنید.  بخاطر داشته باشیم وقتی در شرایط دشواری گرفتار میشویم  زار زدن، آه و ناله بسیار راحت و متداول است. اما اگر در تمرینات شکرگزاری پشتکار و استمرار داشته باشید به یقین از آن نتایج فوق العاده ای می گیرید.
  3. در مورد ذهن آگاهی با فرزندتان صحبت کنید. در صورت امکان، او را تشویق کنید که روزانه و بطور مرتب تمرینات ذهن آگاهی را تمرین کند. تمرینات ذهن آگاهی بصورت خلاصه به اینجا و اکنون خلاصه و محدود میشود،   اینکه ما اکنون اینجاییم بسیار سهل و ممتنع است، بسیار ساده به نظر میرسد اما در واقع در اکنون بودن و اینجا بودن مهارتی است که جز با تمرین و ممارست حاصل نخواهد شد، اینجا و اکنون بودن ما را از شر حسرت و تأسف گذشته و اضطراب و ترس از آینده نجان میدهد، شما میتوانید به او کودکان  کمک کنید بر زمان حال و اصطلاحاً “اینجا و اکنون”تمرکز کنند، این کار با تأکید بر تمرکز و افزایش آگاهی از حواسی که در لحظه تجربه می شود، براحتی تمرین پذیر و میسر است. به عنوان مثال: “اکنون چه طعمی احساس می کنید؟ لمس اشیا چه احساسی دارد؟ چه بویی را استشمام می کنید؟ وزش باد روی صورت شما چه حسی دارد؟ “
  4. از ارتباطات اجتماعی فرزندتان حمایت و اطمینان حاصل کنید. این موضوع مخصوصاً برای بچه های بزرگتر و نوجوانان حائز اهمیت است، گروه همسال و دوستانشان گاهی از هر چیزی مهم تر هستند و فکر ندیدن آنها در مدرسه روز به روز می تواند تلخ تر و ناراحت کننده تر باشد. آنها را تشویق کنید از طریق  تلفن یا اپلیکشن های مختلف با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
  5. هنگام صحبت با فرزندتان، به نگرانی های او گوش دهید و با آنها همراهی کنید. فقط بعد از شنیدن و گوش دادن به بچه هاست که می توانید برای کمک به آنها مفید و موثر باشید. یکی از راهکارهای موثر، توانایی مدیریت یا نفوذ است. از او بخواهید جهت کنترل نگرانی اش و یا تأثیر مثبت بر آن، نگرانی اش را بنویسد یا ترسیم کند. اگر توانایی کنترل یا تأثیر مثبت بر آن را ندارد، به فرزندتان پیشنهاد دهید که به کلی موضوع نگرانی اش را فراموش کند، این کار به چه معناست؟ اگر هیچ کاری وجود ندارد که بتوانند انجام دهند پس چرا بجای استرس و اضطراب زمانی را صرف احساس آرامش و آسودگی نکنند؟

 

اکثر کودکان این ایام (بحران کرونا) را چالش برانگیز می دانند، اما این دوران برای بعضی دیگر به مسأله ای  بزرگتر تبدیل می شود که نیاز به دریافت کمک های تخصصی و حرفه ای دارد. اگر فکر می کنید فرزند شما آسیب پذیرتر است و  ممکن است در معرض آسیب باشد مراجعه و دریافت کمک از متخصصین را به تعویق نیندازید.

بسیاری از روانشناسان کودک و درمانگران، مشاوران و مددکاران اجتماعی خدمات آنلاین و یا تلفنی هم  ارائه میدهند. اگر به مشاوره یا راهنمایی نیاز دارید حتماً اقدام کنید.

 

تاب آوری کودکان در بحران ویروس کرونا

قسمت اول

دکترمحمدرضامقدسی ( مدیر و موسس خانه تاب آوری )

متغیرهای روانشناختی و هیجانات متداول کودکان در دوران بحران عبارتند از ترس، اضطراب و نگرانی. برخلاف تصورات باطل ما کودکان در اغلب موارد بخوبی از آنچه که در گذر است و حتی بر دلایل آن نیز آگاهی کافی دارند. آنها اعمال محدودیت در مدارس، مهدکودک ها و دوره های آموزشی و معاشرت های خانوادگی و اجتماعی را بخوبی فهمیده و درک میکنند.

اینک اشاراتی خواهیم داشت به نقش والدین در تاب آوری کودکان و اینکه والدین چگونه می توانند به فرزندان خود کمک کنند تا شرایط بحران را بهتر سپری کنند.

شما نیز میتوانید با مطالعه و بهره مندی از آنچه که در اینجا میخوانید، از میان پیشنهادات آنهایی را را انتخاب کنید که برای خانواده و کودک شما متناسب تر است.

مدتی است که جهان به بحران بیماری کرونا دچار شده و تأثیر این بحران توسط همه احساس می شود. فرزندان شما نیز به خوبی از آنچه درحال رخ دادن است آگاه هستند و به احتمال زیاد تلاطم هیجانی فراوانی را تجربه می کنند. در شرایط کنونی رایج ترین هیجان ملموس برای کودکان، ترس، نگرانی، استرس و اضطراب است. آنها ممکن است از بیماری یا فوت ناگهانی مادربزرگشان دچار وحشت شوند یا از اینکه دیگر مثل گذشته دوستانشان را در مدرسه نمیبینند نگران شوند.
بعضی از کودکان ممکن است بخاطر تعویق و تعلیق در تکالیف مدرسه خود دچار نگرانی و اضطراب شوند انتظار میرود خانواده ها و معلمان در این خصوص بتوانند نقش مثبتی را ایفا نمایند عده ای دیگری از دانش آموزان ممکن است بعلت عدم برخورداری از اینترنت یا گوش های هوشمند و ناتوانی خانواده ها در تامین این هزینه های مضاعف نتوانند تکالیفی را که برای آنها تعیین شده است بصورت آنلاین و بدون پشتیبانی دوستان و معلمان خود انجام دهند این عزیزان و فرزندان کشور عزیزمان هم شایسته توجهات بیشتری هستند.
برخی از کودکان ممکن است به دلیل ابهام حاکم بر شرایط، سرعت و میزان بالای تغییرات زندگی در یک بازه زمانی کوتاه تحت فشار قرار گیرند. برای برخی دیگر این فشار استرس زا درباره از دست رفتن چیزهایی است که آنها را شاد می کرده، چیزهای مثل معاشرت و بازی و با دوستان و همکلاسی ها، کلاس های ورزشی، مهمانی های خانوادگی و مواردی دیگر از این دست.
همچنین کودکان ممکن است دچار ترس مبهمی شوند که علت آن را ندانند و نتوانند درباره آن توضیحی ارائه کنند اما فقط بازتابی باشند از ترس، نگرانی و اضطرابی را که اطرافیان در آنها بوجود آورده اند.

اکنون سوال این است چگونه می توانیم به کوکان کمک کنیم تا در این شرایط چالش برانگیز روحیه ای همانند گذشته داشته باشند؟
۱٫ اولین قدم شما این است که بر خود مسلط شوید. اگر بتوانید با مهارت و تسلط کافی این خودتان و این وضعیت را مدیریت کنید، فرزندانتان نیز مثل شما موفق خواهد بود. فراموش نکنید که شما مانند یک آینه در نقش الگوی آنها هستید. و هر کاری انجام دهید، آنها نیز از شما الگوبرداری می کنند.
۲٫ با فرزندتان صحبت کنید. در وضعیت کنونی که همه (شما، اخبار، همکلاسی های فرزندتان، معلمان آنها) درباره ویروس کرونا صحبت و یا اظهار نظر میکنند. بایستی یقین داشته باشید که فرزندتان اطلاعات صحیح و کامل دریافت و در اختیار دارد کرده شایسته است اطمینان حاصل کنید که آنها داستان هایی عجیب و غریب و غیر واقعی برپایه اطلاعاتی نادرست نیستند. در صورت اشتباه بودن اطلاعات، حتماً آنها را با تصحیح کرده و به نحوی که فرزندتان شما را تنها منبع قابل اعتماد خودش بداند. همچنین می توانید درباره اتفاقات خوبی که در حال رخ دادن است صحبت کنید، بدین طریق چرخه اخبار بد را بشکنید و موجب دلگرمی و تاب آوری ایشان باشید نمونه هایی از رویدادهای مثبت کنونی مثل: کاهش چشمگیر موارد جدید ابتلا، تلاش سرسختانه دانشمندان برای یافتن واکسن کرونا و … همیشه میتوانند موجب دلگرمی باشند.
۳٫ تماشای اخبار را محدود کنید. اگرفرزندتان نیز بهمراه شما اخبار تماشا می کند، شایسته آن است اطمینان حاصل کنید این اخبار برای کودکان مخرب نیست. مانند اخبار منتخب مدارس. همچنین یک بار تماشای اخبار در روز کافی است. به یاد داشته باشید که اغلب بخش های خبری برای کودکان غیر ضرور و حتی مخرب است. هر خبری مناسب سن کودکان نیست و ممکن است باعث ترس، نگرانی و اضطراب کاذب در آنها شود. به آنچه درباره شرایط خانواده به فرزندتان می گویید و آنچه او می شنود بسیار دقت کنید. آیا لزومی دارد فرزندتان بداند مادر ممکن است شغل خود را از دست بدهد؟ آیا او باید بداند که شما تحت فشار وام هستید؟ توصیه آن است که وضعیت خانه و خانواده را تا حد ممکن طبیعی و امن نگه دارید.
۴٫ از فاجعه سازی، سختگیری های بی دلیل و فشار بیش از حد به خود یا آنها خودداری کنید: گویی همه ما در قایق بحران کرونا هستیم و از هرجایی که این وضعیت تمام شود، قایق را ترک خواهیم کرد. اگر اینترنت شما برای یادگیری آنلاین فرزندتان در خانه کافی نیست، آیا بجای آن می توانند کتاب بخوانند. اگر شما باید درخانه کار کنید به این معنا که نمی توانید در انجام تکالیف مدرسه همراهی شان کنید، پس بگذارید بازی کنند. مهمترین چیز این است که اوقات خوبی را در کنار آنها بگذرانید و یادآور شوید: این نیز باید بگذرد.
۵٫ یادآور این نکته باشید که بهرحال زندگی در جریان است فرزندتان را تشویق کنید که به روال عادی زندگی ادامه دهد. حفظ ساختار طبیعی زندگی روزانه تا جای ممکن و باتوجه به شرایط موجود می تواند از ابهام حاکم بر اوضاع بکاهد و این امر به ایجاد احساس امنیت در کودک کمک می کند. لازم نیست معیارهای سخت گیرانه ای در این زمینه داشته باشید، حفظ روال عادی زندگی تا حد ممکن، برای خانواده شما مفید و کارآمد است.