آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت هشتم “پائولا دِیویس لاک”

آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت هشتم “پائولا دِیویس لاک”

گردآوری و ترجمه: جواد طلسچی یکتا
مددکار اجتماعی و عضو تیم تخصصی تاب آوری خانواده در  انجمن ازدواج و خانواده کشور

معرفی

پائولا دِیویس لاک، وکیل پیشین، سخنران، مشاور، همکار رسانه ای و متخصص در زمینه استرس و تاب آوری است؛ کسی که کارگاه های تاب آوری را طراحی و برای هزاران متخصص در سراسر دنیا تدریس نموده است. دیویس شغل وکالت خود را پس از ۷ سال ترک کرد و مدرک کارشناسی ارشد خود را در زمینه روانشناسی کاربردی از دانشگاه پنسیلوانیا دریافت نمود.

به عنوان بخشی از آموزش تحصیلات تکمیلی، دیویس به عنوان همکار در بخش آموزش دانشگاه پنسیلوانیا پیرامون آموزش مهارت های تاب آوری به سربازان به عنوان بخشی از برنامه جامع ارتش تحت عنوان “سازگاری سرباز و خانواده” انتخاب شد. گروه مدرسین دانشگاه پنسیلوانیا به بیش از چهل هزار سرباز و اعضای خانواده شان مهارت های تاب آوری را آموزش دادند.

پائولا دیویس بنیانگذار و مدیر ارشد اجرایی موسسه “استرس و تاب آوری”، موسسه ای مشاوره ای و آموزشی که شرکا با سازمان ها و شرکت های حقوقی به کاهش فرسودگی شغلی، و ایجاد تاب آوری در سطوح مدیریت، گروه و سازمان کمک می کنند.

دیویس اظهار میدارد که تاب آوری توانایی فرد در رشد مرتبط با استرس است که دو بُعد کلیدی  دارد. اول، _مقاومت یا سختی _مدیریت موثر عوامل استرس زا و چالش های روزانه زندگی_ مثل اتمام جلسه در لحظه آخر برای تحویل کودک از مهد ؛ و دوم _بازگشت_ توانایی بهبود یافتن و رشد موثر در برابر مشکلات بزرگ زندگی نظیر مرگ یا طلاق است. دیویس در ایجاد تاب آوری سه نکته مهم را متذکر میشود:

متفاوت فکر کنید

ایجاد تاب آوری، مستلزم درک نحوه نگرش شما پیرامون مشکلات، استرس و موقعیت های چالش زاست. دیویس به نقل از سندبرگ می افزاید، دکتر مارتین سلیگمن اعتقاد به سه نکته ثبات، فراگیری و شخصی سازی دارد. وقتی اشتباهی رخ میدهد مردم با نگاه منفی به آن وقایع می نگرند. جملاتی نظیر: “این گرفتاری برای همیشه خواهد بود (ثبات)” یا “این اتفاق بر ابعاد مختلف زندگی ام تاثیر خواهد گذاشت (فراگیری)” یا “همه اش تقصیر من است (شخصی سازی)”. توضیحات به ترتیب از مثبت به سمت منفی است و وارد یک تسلسل می شود. وی  می افزاید که تحقیقات دکتر سلیگمن نشان داده که توضیحات ثابت بد بینانه همراه با احتمال افزایش افسردگی، اضطراب، ناامیدی و درماندگی است.

همچنین منتقد درون شما، دیگر سبک های فکری زیانبخش را نظیر فاجعه پنداری، ذهنیت ثابت و کمالگرایی و دیگر تله های فکری را هدایت میکند. خبر خوب اینکه میتوان یاد گرفت چطور منتقد درون را به مربی درون تبدیل کرده که بتوان در مسیر موثرتر از آن استفاده نمود.

بیشتر ارتباط بگیرید

گسترش روابط با کیفیت بالا برای زندگی شاد، سالم و تاب آورانه حیاتی است. روابط با کیفیت بالا ۴ مزیت کلیدی را رقم میزند: توانمندسازی، ایجاد حس اعتماد، خود معتبرسازی و ساخته شدن بر اساس احترام. مهم است که آگاه باشیم با چه افرادی پیرامون خود ارتباط داریم زیرا که مستقیما بر شادی مان تاثیر میگذارند.

شبکه های اجتماعی مجازی شامل افراد شاد و غمگین است؛ هر دوست شادی که اضافه میشود احتمال خوشحالی فرد را تا ۹% بالا میبرد. تحقیقات انجام شده در زمینه عصب شناسی نشان میدهد که احساسات واگیردار است و اعصاب آینه ای در مغزمان، عینا خلق و خوی طرف مقابل را میگیرد نظیر سرماخوردگی!

 

با انگیزه بمانید

هدف با انگیزه ای درونی پیوند خورده است، و مطالعات نشان میدهد که تمامی اهداف و آرزوها برای شادی و سلامت روان به طور برابر سودمند نیستند. در یکی از این مطالعات محققین، بزرگسالانی که اهداف زندگی شان را با آرمان های بیرونی انتخاب کردند (مبتنی بر پول، شهرت و تصویر) را با بزرگسالانی که اهداف زندگیشان مبتنی بر آرمان های درونی بود (مبتنی بر رشد شخصی،روابط نزدیک، تعامل در جامعه و سلامت جسمی) مقایسه کردند. بزرگسالان با اهداف مبتنی بر آرمان های درونی سطوح بالاتری از رضایتمندی از زندگی و رفاه و درصد پایین تری از اضطراب و افسردگیِ پس از رسیدن به هدف را  گزارش کردند. درحالی که بزرگسالان با اهداف مبتنی بر آرمان های بیرونی سطوح بالاتری از اضطراب و افسردگی را گزارش کردند. آن ها گمان میکردند که دستیابی به این مهم آنها را شادتر میکند اما در انتها این گونه نشد.

 

منابع:

  1. www.stressandresilience.com
  2. https://www.psychologytoday.com/us/blog/pressure-proof/201605/building-your-resilience-the-skills-you-need

آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت ششم “مایکل روتر”

آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت ششم “مایکل روتر”

گردآوری و ترجمه: جواد طلسچی یکتا
مددکار اجتماعی و عضو تیم تخصصی تاب آوری خانواده در  انجمن ازدواج و خانواده کشور

معرفی

سر مایکل روتر متولد ۱۹۳۳ اولین شخصی است که به عنوان استاد روانپزشکی کودک در بریتانیا منصوب شد. او معروف به پدر روانشناسی کودک است. وی پروفسور آسیب شناسی روانی رشد در موسسه روانپزشکی کالج پادشاهی لندن و روانپزشک مشاور در بیمارستان مادزلی است، مسئولیتی که از سال ۱۹۶۶ به عهده دارد. او بیش از ۴۰۰ مقاله علمی و حدود ۴۰ کتاب را منتشر کرده است.

دوره کاری

روتر بخش پژوهش روانپزشکی کودک در شورای تحقیقات پزشکی انگلستان در ۱۹۸۴، و ۱۰ سال بعد مرکز روانپزشکی اجتماعی، رشد و ژنتیک و را بنا نهاد که تا سال ۱۹۹۸ نیز رئیس افتخاری هر دو بخش بود.

بین عناوین تحقیقی روتر، موضوع مورد علاقه  اش نظریه وابستگی مادرانه بود که در کتاب “خصوصیات مادری” در ۱۹۷۴ به چاپ رسید. وی در این کتاب به بررسی بروز چندی از اختلالات رشد نظیر اختلال شخصیتی ضد اجتماعی و آسیب شناسی روانی بی مهری می پردازد. او محرومیت از محیط یادگیری و محیط عاطفی را موثر در رشد کودک  می داند. یکی از تمایزات اصلی نظرات او در کتاب “خصوصیات مادری”، تفاوت بین عقب ماندگی ذهنی در کودک و اختلال رشد عاطفی کودک به عنوان عدم رشد عاطفی سالم است.

نظریات روتر در تاب آوری

اواخر دهه هشتاد میلادی در مرکز مطالعات پیشرفته در زمینه علوم رفتاری دانشگاه استنفورد، مایکل روتر در تحقیقاتش به موضوع استرس ، سازش و رشد برخورد کرد. بر او روشن شد که متغیرها و رویداد ها به تنهایی کل مطلب را بیان نمی کنند همینطور که در برخی موارد، سازگاری خوب بزرگسالان درمقابله با تجربیات منفی اولیه مشاهده می شود. نه متغیرهای ژنتیکی و نه محیطی هیچ کدام به تنهایی تفاسیر قابل قبولی نبودند. روتر برای فهم بهتر ماهیت و قدرت عوامل محافظت کننده به تحقیقاتش ادامه داد. وی تحت تاثیر تحقیقات مرتبط با واکنش به استرس بر روی حیوانات و همچنین عوامل ژنتیکی و انسانی بود.

روتر معتقد است که تاب آوری همان مقاومت نسبی در برابر تجربیات خطرناک محیطی، یا غلبه بر استرس و مشکلات ، یا خروجی (رفتاری) نسباتا مطلوب با وجود تجربیات خطرآفرین است.او در جایی دیگر نیز می گوید که تاب آوری چیزی جز شایستگی و قابلیت اجتماعی و سلامت روانی نیست.

سازوکارهای مختلفی جهت کنار آمدن با آسیب وجود دارد که مایکل روتر از آن با نام “اثرات فولادین” راهبردهای سازش یاد می کند. برای مثال ورزش پرش با چتر منجر به سازگاری فیزیولوژیکی می شود و نوعی از مقاومت در برابر ترس و واکنش های فیزیولوژیکی برای بقاست. او می افزاید اگر میخواهید در برابر آلودگی مقاوم شوید بدترین کار ممکن این است که از در معرض قرارگیری در مقابل تمامی عفونت ها اجتناب کنید. ضمن اینکه همه به رشد سازوکارهای مقاومت-سازش نیازمند هستند. با اضافه کردن محافظت روانی در کنار محافظت فیزیکی، نقطه نظر باندرا در باب احساس خود کارآمدی نیز به ذهن متبادر می شود.

دکتر روتر این سوال را مطرح میکند که: آیا تاب آوری روشی خیالی برای بازآفرینی مفاهیم خطر و محافظت است؟ و سپس پاسخ می دهد: خیر، چون خطر و محافظت بر متغیرها متمرکز هستند و به سمت پیامدهایی با این فرض ضمنی سوق داده می شوند که تاثیر عوامل خطرساز و محافظت کننده به طور گسترده در همه یکسان خواهد بود و این پیامدها بسته به ترکیب و تعادل بین تاثیرات عوامل خطرساز و عوامل محافظت کننده است.

وی همچنین سوال دیگری را مطرح میکند مبنی بر این که : آیا مفاهیم تاب آوری، مطالعات سنتی عوامل خطرساز و محافظت کننده را رد میکند؟ خیر، چون شواهد فراوانی وجود دارد که مغایرت پیامدهای آسیب شناسی روانی می تواند با جمع بندی اثرات عوامل خطرساز و محافظت کننده محاسبه شود و دوم اینکه تاب آوری مفهومی تعاملی است که فقط در صورت سنجش دقیق عوامل خطرساز و محافظت کننده می تواند بررسی گردد.

روتر بر این باور است که ۴ عامل منجر به تاب آوری می شود:

۱_ کاهش خطر

۲_ کاهش واکنش های زنجیروار منفی

۳_ ارتقا و حمایت از عزت نفس و خود کارآمدی

۴_ ایجاد فرصت

 

منابع

Pearce, J (2005). Eric Taylor: The cheerful pessimist. Child and Adolescent Mental Health, Feb;10(1):40–۴۱٫[۱]

Rutter, M. (1987). “Psychosocial resilience and protective mechanisms”. American Journal of Orthopsychiatry

http://www.fenichel.com/resilience.shtml

Share

آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت پنجم “نان هندرسون”

آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت پنجم “نان هندرسون”

گردآوری و ترجمه: جواد طلسچی یکتا
مددکار اجتماعی و عضو تیم تخصصی تاب آوری خانواده در  انجمن ازدواج و خانواده کشور

نان هندرسون، دارای مدرک کارشناسی ارشد مددکاری، سخنران و مشاور ملی و بین المللی در زمینه پرورش تاب آوری ، موضوعات مرتبط با مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی و تغییر سازمانی است. وی سال ها به عنوان استاد دانشگاه به مطالعاتی در باب مصرف مواد و مشروبات الکلی پرداخته و روانشناس و مشاور نیز بوده است. هندرسون برنامه های مرتبط با پیشگیری در سطح شهر و ایالت، یا برنامه های اجرایی تاب آوری را مدیریت کرده و به عنوان مددکار بالینی به جوانان و خانوده ها مشاوره داده است.

او بنیانگذار و سردبیر کتاب “تاب آوری در عمل ” است و با تالیف و ویرایش کتاب های دیگر نیز همکاری داشته است. وی ساکن شهر سن دیگوی کالیفرنیا و مسئول اجرایی پروژه “تاب آوری در عمل” در این شهر است.

در دو سال اخیر نیز، او با ارتش آمریکا نیز در باب ابتکارات تاب آوری شان همکاری کرده است. در بعضی از ایالت های آمریکا نیز اعلام شده که از مدل تاب آوری هندرسون در مدارس استفاده شده است.

هندرسون حدود ۲۵ سال به اقصا نقاط جهان جهت آموزش تاب آوری برای جوانان، بزرگسالان، خانواده ها و سازمان ها سفر کرده است. آثارش در بیش از ۲۵ کشور دنیا مورد استفاده قرار گرفته و به زبان های اسپانیولی و روسی ترجمه شده است. هندرسون نویسنده و ویرایشگر ۵ کتاب من جمله یکی از بهترین کتاب های پرفروش شامل “تاب آوری در مدارس: ایجاد شرایط برای دانش آموزان و معلمین” است.

از کتاب های اخیر او “کتاب کار تاب آوری: بازگشت قوی تر، هوشمندانه تر، و با عزت نفس بالاتر” که سال ۲۰۱۲  برای نوجوانان و جوانان انتشار یافته و برای ۴ سال پرفروش ترین کتاب آمازون در زمینه تاب آوری بوده است.

دیگر آثارش:

تاب آوری در عمل: نظرات عملی برای فائق آمدن بر خطرات و توانمندسازی در جوانان ، خانواده ها و جوامع

راهنمایی برای تاب آوری: برنامه ریزی برای حرکت جوان از استرس به موفقیت

و رویکردهای مدرسه در پرورش تاب آوری.

 

هندرسون معتقد است که تقریبا همه با این نظریه او موافق هستند که تاب آوری همان ظرفیتِ بازگشت، سازگاری در مقابله با مشکلات، و پیشرفتِ شایستگی اجتماعی ، علمی و فنی است با وجود اینکه انسانها در معرض استرس قرار دارند و این استرس ذاتِ دنیای امروز است. پس از مطالعات فراوانی که از تحقیقات و کتب هایی با موضوع تاب آوری و مصاحبه با صدها کودک انجام شد، هندرسون ۴ گام اساسی را برای پرورش تاب آوری در کودکان و جوانان را شناسایی کرد، گام هایی که برای بزرگسالان در هر نقشی که در زندگی کودک ایفا میکنند، کاربردی است.

۱_ همیشه این عبارت را در ذهن داشته باشید: “نگرش تاب آوری”.  

پرورش تاب آوری با نگرشی که به صورت کلامی یا غیرکلامی بیان میشود آغاز می گردد. عباراتی همچون: “مهم نیست که در گذشته مرتکب چه اشتباهاتی شده اید ، مهم نیست که چه مشکلاتی را پیش رو دارید، قدرت شما بالاتر از این خطرات هست و هر خطر، مشکل و گرفتاری که شما با آن ها مواجه می شوید گام هایی برای رشد شما هستند”

با دلسوزی گوش کردن، تصدیق درد ناشی از مشکلات در کودکان در حالیکه به آنها از قابلیت هایشان گوشزد می شود، ایجاد شرایط برای حرکات متفکرانه و پرورش دهنده _بزرگ یا کوچک_؛ همه اینها بخش هایی از این نگرش هستند.

۲_ به همان اندازه که روی ضعف ها باریک بین هستید، روی نقاط قوت نیز متمرکز باشید.

هندرسون معتقد است که اگر انسان ها در فرهنگی که تقویت توانایی ها در آن حاکم بود زندگی می کردند ، در نتیجه انجام این کار آسان ترمی بود و بحث در مورد قابلیت ها و استعدادهای فرد و اهداف و دستاوردها، مثبت تلقی شده است. بخشی از این فرهنگ، رسانه های با اخبار مثبت است که بر کمک افراد، حمایتشان، از خود گذشتگی آن ها ، و مراقبت از هم متمرکز هستند.

۳_ برای هر کودک چرخه تاب آوری ایجاد نمایید.

گام بعدی که میتواند همزمان با گام دوم اتفاق بیفتد، ایجاد شرایط محیطی پیرامون هر کودک برای پرورش تاب آوری ست.این شرایط در واقع شبکه ای ازحفاظت، حمایت و پرورش گرایش به خودسازی و ظرفیت تاب آوری در کودک است.

۴_ هرگز تسلیم نشوید.

تاب آوری فرآیند طول عمر است که در زندگی هر کسی جریان دارد. بسیاری از افراد بهبودیافته از مشکلات دوران کودکی این تجربه را با دیگران سهیم شده اند که چطور پافشاری اطرافیان در ایجاد تاب آوری و حفظ این تاب آوری نقش داشته است.

 

منابع:

https://ccsme.org/wp-content/uploads/2017/01/Fostering-Resiliency.pdf

شنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت چهارم “نورمن گارمزی”

==شنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت چهارم “نورمن گارمزی”

گردآوری و ترجمه: جواد طلسچی یکتا
مددکار اجتماعی و عضو تیم تخصصی تاب آوری خانواده در  انجمن ازدواج و خانواده کشور

معرفی

نورمن گارمزی (متولد ۱۹۱۸ ، متوفی ۲۰۰۹) استاد روانشناسی که به خاطر آثارش در زمینه آسیب شناسی روانی رشد مشهور است. بعد از دریافت مدرک دکترایش از دانشگاه آیووا در سال ۱۹۵۰، مناصبی را در دانشگاه دیوک به مدت ۱۱ سال و موسسه رشد کودک تحت نظارت دانشگاه مینه سوتا به مدت ۲۸ سال، پذیرفت. در اوایل بر روی دلایل ایجاد اسکیزوفرنی تحقیق میکرد اما در اصل او به خاطر آثار متاخرش در زمینه “خطر، تاب آوری ، استرس ، سازگاری در رشد کودک” شناخته شده است. او در اواخر عمر به بیماری آلزایمر مبتلا شد.

تحصیلات و خدمت به ارتش

گارمزی برای تحقیقات دوره کارشناسی خود که در دانشکده مدیریت بازرگانی انجام داده بود، در کالج سیتی نیو یورک پذیرفته شد. رشته اصلی وی مطالعه در زمینه اقتصاد بود اما در این زمان او ملزم به گذراندن دوره روانشناسی شد که باعث شد توجه و علاقه اش معطوف به مطالعه رفتار انسانی شود که منجر به فعالیت او در زمینه روانشناسی شد. پس از فارغ التحصیلی در سال ۱۹۳۹، گارمزی تصمیم گرفت که رشته روانشناسی را در دوره کارشناسی ارشد مشاوره در دانشگاه کلمبیا ادامه دهد.

به دنبال تحصیل در دوره کارشناسی ارشد، در یک شرکت خدمات شغلی یهودی در کلیولند مشغول به کار شد. در آن دوران، به دلیل نگاه ضد یهودی شغل های کمی در دسترس او بود. پس از مدتی کوتاه ، برای خدمت در جنگ جهانی دوم فراخوانده شد. گارمزی در ابتدا در پیاده نظام خدمت میکرد اما او می خواست که موقعیت شغلی اش (در زمان خدمت) را تغییر دهد و به دنبال تغییر سِمت اش بود و به طوراتفاقی به مدت ۶ ماه ، به او شغلی برای مطالعه روانشناسی در دانشگاه آیووا پیشنهاد شد تا مدیریت پرسنل ارتش را بررسی نماید.

پس از اتمام دوره آموزشی در دانشگاه آیووا و اعزام به اروپا، گارمزی نامه  ای به کِنِت اِسپنس در دانشگاه آیووا نوشت و از او درخواست کرد که برای تکمیل دوه دکترای خود بازگردد. اسپنس  نیز در جواب او گفت هر زمانی که آماده است برای همکاری با او بازگردد؛ در نتیجه گارمزی دو هفته پس از ترخیص از خدمت به آیووا بازگشت تا تحقیقاتش را آغاز کند. او دو سال را تحت نظارت اسپنس در دانشگاه آیووا و دوره انترنی اش را در بیمارستان دولتی ووستر تحت نظارت الیوت رودنیک گذراند.

رشد کودک: خطر و تاب آوری

پس از شروع به کار گارمزی در دانشگاه مینه سوتا و موسسه رشد کودک در ۱۹۶۱، او به مطالعه کودکان پرداخت و علاقه مند شد تا کودکانی را که در مقابله با مشکلات، تاب آوری بالاتری دارند شناسایی کند در مقایسه با کودکانی که از مشکلات سازگاری بیشتری رنج می بردند. ترکیب رویکردهای بالینی و رشدی با تولد رشته آسیب شناسی روانی رشد، اعتبار یافت. اولین کتاب در این زمینه توسط گارمزی و روتر با  عنوان ” استرس، کنار آمدن و رشد در کودک” انتشار یافت. مطالعات گارمزی بر عواملی متمرکز بود که رابطه بین زمینه ژنتیکی در رشد اختلالات روانی و اتفاقات استرس زا (نظیر سوء رفتار) و توسعه آسیب شناسی روانی را تعدیل می نماید.  چنین تعدیل کننده هایی شامل شایستگی، هوش، فاکتورهای شخصیتی، عملکرد اجتماعی ، عوامل توجه زا و غیره است.

یکی از پروژهای اصلی او مطالعه طولی شایستگی و قابلیت بود. یافته های این پروژه نشان می داد که ابعاد مختلفی برای شایستگی و قابلیت وجود دارد که در طول زمان تغییر می یابند و موفقیت در دوران بزرگسالی را نیز پیش بینی می کنند. آن ها دریافتند کودکانی که در زمینه اجتماعی، شناختی و تحصیلی خبره هستند در آینده پیامدهای منفی کمتری را تجربه می کنند و کودکانی که در دوران کودکی با گرفتاری دست و پنجه نرم میکنند در مقایسه با همسالان خود که در کودکی با مشکلی مواجه نشدند از قابلیت و خبرگی بیشتری برخوردارند. گارمزی و دانشجویانش در روش های ابداعی برای مطالعه چنین فاکتورهایی که هنوز مورد استفاده هستند، پیشگام شدند. برای مثال اساس بازی اصلاح کلاس، روش  نگهداری دانش آموزان در کلاس و نامگذاری همالان خود در نقش های اجتماعی مختلف ، برای استفاده در پروژه مطالعه طولی قابلیت توسعه یافت.

 

چندی از آثار گارمزی:

_ کودکان مقاوم به استرس: پژوهشی برای فاکتورهای محافظت کننده . تحقیقات اخیر در زمینه آسیب شناسی روانی رشد.

_ تاب آوری و آسیب شناسی در مقابل پیامدهای رشد همراه با فقر

_ کودکان در فقر: تاب آوری با وجود خطر

_ مطالعه استرس و قابلیت در کودکان: عنصر سازنده برای آسیب شناسی روانی رشد. استرس، کنار آمدن، و رشد در کودک

 

منابع:

_ خطر و تاب آوری در رشد و اسیب شناسی روانی : میراث نورمن گارمزی

doi:10.1017/S0954579412000016. ISSN ۰۹۵۴-۵۷۹۴. PMID ۲۲۵۵۹۱۱۶.

_ مصاحبه تاریخ شفاهی: تحقیق بر روی رشد کودک

ttp://srcd.org/sites/default/files/documents/garmezy_norman_interviewweb.pdf

_ تاب آوری در آسیب شناسی روانی رشد: مشارکت در پروژه مطالعه طولی قابلیت

doi:10.1017/S095457941200003X. ISSN ۰۹۵۴-۵۷۹۴. PMID ۲۲۵۵۹۱۱۸

بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت دوم “آن ماستن”

آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت دوم “آن ماستن”

بازنشر

گردآوری و ترجمه: جواد طلسچی یکتا
مددکار اجتماعی و عضو تیم تخصصی تاب آوری خانواده در انجمن ازدواج و خانواده کشور

 

آن ماستن، دارای مدرک دکترا و استاد رشته رشد کودک و استاد دانشگاه برجسته مک نایت در موسسه رشد کودک زیر مجموعه دانشگاه مینسوتا است. او در ارتش بزرگ شده و برای مدرک کارشناسی در کالج اسمیت حضور داشته است. او سپس به مدت سه سال به عنوان دستیار محقق در موسسه ملی سلامت کار کرد. ماستن، دکترایش را در رشته روانشناسی بالینی با گذراندان دوره انترنی در مرکز بالینی دانشگاه کایفرنیا در سال ۱۹۸۲ از دانشگاه مینسوتا دریافت کرد. تحقیق او بر فهم فرآیندهایی متمرکز بود که تاب آوری را در زمان آسیب و مشکلات بالا می برد. او پروژه بررسی صلاحیت رفتاری در زمینه خطر و تاب آوری را مدیریت میکند؛ مطالعاتی بر روی افراد و جمعیتهای که در معرض جنگ، بیماری های طبیعی ، فقر، بی خانمانی و مشکلات مهاجرت هستند. او همچنین آثار انتشار یافته ای در زمینه تاب آوری در رشد انسانی شامل نگاهی بر کودکان و خانواده های در معرض جنگ، بدبختی و تروریسم دارد. دکتر ماستن همچنین تفسیری نهایی در موضوع پیش روی ” آینده کودکان” در خانواده های نظامی دارد.

او و همکارانش بر روی خصوصیات عصبی- زیستی و روانی- اجتماعی رفتاری تاب آوری متمرکز بوده اند و اینکه چطور ترکیب آن ها به فهم بهتر این تاب آوری کمک می کند. او بر این باور است که شایستگی رفتاری و تاب آوری در همه کودکان وجود دارد و همه آنها در زمان رشد به تشویق و فرصتی نیاز دارند تا در این زمینه موفق شوند. هدف پروژه هایش، آگاه سازی سیاست گذاران است که چطور محیطی موثر را برای پرورش رشد و موفقیت کودکان ایجاد نمایند. گرچه که در فرهنگ های مختلف بنابر استاندارد های متفاوت، تعاریف متعددی از تاب آوری وجود دارد، بین این مفاهیم، تاب آوری همراه با فرآیند خود تنظیمی و روابط عاطفی ایمن است.

در یک بررسی طولی مرتبط با ۲۰۵ کودک از یک جامعه شهری که به مدت ۱۰ سال ادامه داشت، ماستن و همکارانش از روش های چندگانه ای بهره بردند تا میزان رشد آنها را در صلاحیت رفتاری ، مشکلاتی که با آنها دست به گریبان هستند و منابع روانی-اجتماعی قابل دسترس نظیر خوش بینی، نسخه برداری از مهارت ها، حس سلطه یا خود کنترلی و حمایت اجتماعی بررسی کنند. کودکانی که از منظر ذهنی ، کارکرد بالاتری داشتند و سرپرستی با کیفیت تری را تجربه کردند ، نتایج علمی ، رفتار و شایستگی اجتماعی بهتری حتی در مقابله با مشکلات حاد از خود نشان دادند. ماستن تاکید دارد که رشد روانی کودکان نوعی ضربه گیر است که موجب می شود کودک خود را با شرایط تهدیدآفرین و چالش زا سازگار کند. کودکان در صورت داشتن ارتباط مثبت با افراد مسئولیت پذیر، مشکلات را بهتر مدیریت و حل می کنند و دارای خصوصیاتی هستند که برای خودشان و دیگران ارزشمند است. ایشان همچنین مشاهد کرده اند که کودکان با مشکلات طولانی مدت اغلب دچار آسیب های عصبی-زیستی و اختلال حاد در روابط عادی با سرپرستشان می شوند.

آثار ماستن

دکتر ماستن با بیش از ۱۵۰ اثر، از متخصصین شناحته شده بین المللی در زمینه تاب آوری در رشد انسانی است. زمینه های تخصصی او تاب آوری در کودکان، کودکان بی خانمان، کودکان در فقر، کودکان در جنگ، اقداماتی برای بالا بردن تاب آوری در کودکان و … است. او عضو هیئت تحقیقی بر روی” کودکان، جوانان و خانواده ها”ی موسسه شورای ملی تحقیق و دارو و رئیس سابق انجمن “تحقیق در زمینه رشد کودک” است. دکتر ماستن همچنین عضو انجمن روانشناسی و انجمن علوم روانشناسی آمریکاست و جایزه یوری برونفربرینر را از انجمن روانشناسی امریکا به دلیل مشارکت مادام العمر در زمینه “روانشناسی رشد در خدمت علم و جامعه” دریافت کرده است.

و اما چندی از آثار او:

_ سنجش چالش های زندگی کودک : ارتباط میزان مشکلات کوکان با محرک های تنش زا و مشکلات والدینشان در کودکی ، ۲۰۲۰

_ تجارب دوران کودکی در والدین بی خانمان: بررسی اعتبارسنجی و پاسخ ،۲۰۱۹

_ تاب آوری در کودکان: چشم انداز رشد و توسعه ، ۲۰۱۸

_ فقر و کودکانی که بی خانمانی را تجربه می کنند : معانی ضمنی برای سلامت ، ۲۰۱۷

_ بالا بردن تاب آوری با اصلاح خواب کودکان : امکان اجرا بین خانواده هایی که از مسکن حمایتی برخوردار هستند. پیشرفت در مشارکت های مربوط به سلامتی جامعه : تحقیق، آموزش و اقدام،

آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت اول “امی ورنر”

آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت اول “امی ورنر”

بازنشر

گردآوری و ترجمه: جواد طلسچی یکتا
مددکار اجتماعی و عضو تیم تخصصی تاب آوری خانواده در انجمن ازدواج و خانواده کشور

امی ورنر (۱۹۲۹ تا ۲۰۱۷) متولد آمریکا و دارای مدرک دکترای روانشناسی رشد و روانشناسی کودک است. ورنر مدرک دکترایش را از دانشگاه نبراسکا دریافت کرد. او استاد افتخاری در بخش توسعه اجتماعی و انسانی دانشگاه کالیفرنیا بود. از علایق او می توان به موضوع “خطر و تاب آوری در دوران حیات” و “کودکی در متن تاریخ” اشاره کرد. دکتر ورنر در زمینه رشد کودک و به خاطر مدیریت اش در بررسی طولی ۴۰ ساله بر روی ۶۹۸ کودک اهل کوآی جزیره هاوایی _ کل گروه متولدین (آماری) مربوط به سال ۱۹۵۵_ بسیار شناخته شده است.تحقیق او، این نظریات متداول را تایید می‌کرد که بسیاری از کودکان در معرض عوامل پرخطر زیست محیطی و تولید مثل مشکلات بیشتری را در زمینه سلامت فیزیکی، روانی، و ثبات خانواده درمقایسه با بچه های کمتر در معرض خطر، تجربه می کنند (برای مثال، زایمان زودرس به همراه خانواده بی ثبات و مادری با مشکل بیماری روانی).

با این وجود در میان یافته های مهم ورنر، حدود یک سوم کل کودکان پرخطر از خود، تاب آوری نشان دادند و با وجود گذشته پرمشکل هنگام رشدشان، جوانان شایسته و با اعتماد به نفسی شدند. ورنر و همکارانش یک سری عوامل محافظت کننده را در زندگی افراد تاب آور شناسایی کردند که در به تعادل رساندن عوامل پرخطر در دوران حساس رشد آن ها، کمک می‌کند.

این محققین از واژه تاب آوری برای توصیف سه نوع پدیده بهره بردند: رشد خوب با وجود وضعیت پر خطر، رفتار شایسته پایدار تحت فشار و بهبودی پس از آسیب. تحت هر کدام از این شرایط ، متخصصین رفتار شناسی بر عوامل محافظت کننده و ساز و کارهایی که واکنش فرد را در شرایط پر استرس و تحت مشکلات شدید تعدیل می سازد متمرکز شده اند که سازگاری شخص در صورت نبود عوامل محافظت کننده موفقیت آمیزتر خواهد بود یا خیر.

بین این عوامل، ارتباطی قوی با سرپرست غیر والد (مثل خاله، پرستاربچه یا معلم) ، شرکت در کلیسا و گروه های اجتماعی نظیرجامعه جوانان مسیحی (YMCA) وجود داشت.

ورنر جوایز زیادی در سطح ملی و بین المللی دارد.

جوایز دریافتی ورنر:

_ دریافت جایزه مشارکت های علمی برجسته در زمینه رشد کودک از جامعه پژوهشی رشد کودک در آوریل ۱۹۹۹

_ دریافت جایزه ریاست جمهوری دالی مدیسون برای مشارکت برجسته مادام العمر در رشد و تندرستی کودکان و خانواده ها در دسامبر ۱۹۹۹

_ دریافت عنوان افتخاری کنستانتین پانونزیو دانشگاه کالیفرنیا در ژوئن ۲۰۰۰

_ دریافت جایزه آرنولد گسل از انجمن آلمانی برای تخصص در حوزه اطفال در سال ۲۰۰۱

_ دریافت جایزه انجمن توسعه انسانی برای مشارکت برجسته در تحقیق علمی مرتبط با افزایش طول عمر در اکتبر ۲۰۰۵

آثار ورنر

_ به دنبال آزادی: عصر انقلاب آمریکایی

_ توطئه نجابت: نجات یهودیان دانمارک در جنگ جهانی دوم

_ سفرهایی از کودکی تا میان سالی ، تاب آوری در مقابل خطر و بهبودی

_ شاهدان معصوم

_ از میان چشمان بی گناهان: کودکان شاهد در جنگ جهانی دوم

_ شاهدان بی رغبت: صدای کودکان در جنگ داخلی

_ کودکان پیشرو در سفر به غرب

_ غلبه بر عادات عجیب: کودکان پرخطر از تولد تا بزرگسالی

_ آسیب پذیر اما شکست ناپذیر

_ معبری به سوی آمریکا: تاریخ شفاهی کودکان مهاجر از جزایر الیس و آنجل

_ رشد بین فرهنگی کودک: نگاهی از سیاره زمین

_ کودکان اهل کوآی: بررسی طولی از قبل تولد تا ده سالگی

منابع:

۱٫ویر ، کرستن. “حداکثر کردن مقاومت کودکان. نظارت بر روانشناسی ، سپتامبر ۲۰۱۷، واشنگتن ، D.C: انجمن روانشناسی آمریکا.

۲٫ کونیکوا ، ماریا. “چگونه مردم یاد می گیرند که مقاومت کنند نیویورک ، نیویورک: نیویورکر ، ۱۱ فوریه ۲۰۱۶٫۳٫ اندروز ، تونی “من خودم را در حالت آماده به کار قرار داده ام: چه چیزی از یک شخص بازمانده می سازد؟” لندن ، انگلستان: گاردین، ۷ ژانویه ۲۰۱۷٫۴٫ ورنر ، امی (۲۰۰۱). از میان چشم بی گناهان. کتابهای پایه.۵٫ ورنر ،امی .”در مورد تاب آوری از بررسی های طولی در مقیاس بزرگ چه میتوان آموخت؟ در “کتابچه راهنمای تاب آوری در کودکان” ، نیویورک ، انتشارات آکادمیک، پلنوم کلور

مایکل راتر Michael Rutter

rutter_michael

پروفسور مایکل راتر متولد ۱۹۳۳ در لبنان و استاد روانپزشکی کودکان ، از وی به عنوان پدر روانشناسی کودک نیز یاد شده است. ایشان همچنین  در آسیب شناسی روانی سابقه تدریس و پژوهش دارد. بسیاری از مقالات وپژوهش های ایشان  بعنوان مرجع مورد استناد قرار میگیرند  وی از این حیث ( بیشترین استناد) رتبه ۶۸ در قرن بیستم را به خود اختصاص داده است.

 پروفسور راتر از بزرگان تاب آوری به شمار می آید و در خصوص معرفی و شناساندن مفهوم تاب آوری  دارای جایگاه ویژه ای است  وی هم چنین در زمینه های مختلفی چون افسردگی ، رفتارهای ضد اجتماعی ، اوتیسم ،  اختلالات یادگیری به ویژه خواندن ، تاثیرات محیط های آموزشی بر کودکان هم دارای سابقه شایان توجه است  .

از این نام آشنا در ادبیات تاب آوری روانشناختی بیش از ۵۰۰ عنوان مقاله منتشرشده است . وی  هم چنین مولف بیش از ۵۰ عنوان کتاب در زمینه های مختلف است .

دکتر آن اس. مستن(Ann S. Masten)

خانم دکتر آن اس. مستن از بزرگان ونام آوران تاب آوری وچهره ای شناخته شده دراین عرصه به شمار می آید ، ایشان استاد برجسته و مدرس کرسی (اروینگ ب. هریس ) در حوزه ی رشد کودک در مؤسسه ی رشد کودک دانشگاه مینسوتا است. دکتر مستن رئیس سابق انجمن تحقیق در مورد رشد کودکان، عضو و رئیس سابق بخش  روانشناسی رشد در انجمن روانشناسی آمریکا و عضو انجمن علمی روانشناسی امریکا است.

وی به طور مشترک رئیس انجمن سرمایه گذاری جهانی بر روی کودکان برای آکادمی های ملی ایالات متحده است. دکتر مستن متخصص بین المللی شناخته شده در حوزه ی تاب آوری ورشد انسان است که بیش از ۱۷۰ کتاب ومقاله چاپ شده در نشریات علمی را در کارنامه ی خود دارد. وی در سال ۲۰۱۴ جایزه ی( یوری برانفربرنر) برای یک عمر فعالیت در زمینه ی روانشناسی رشد در خدمت به علم و جامعه را از انجمن روانشناسی آمریکا دریافت کرده است.

ann masten

سارا تروبرویج (Sara Truebridge )

saratruebridge

سارا تروبرویج دارای مدرک دکتری در تعلیم و تربیت و نویسنده کتاب ( تاب آوری با باورها آغاز میشود) با است .

وی متخصص و نامی شناخته شده در عرصه تاب آوری و عضو انجمن تحقیقات و مطالعات آموزشی ایالات متحده امریکا ست .وی از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ میلادی بعنوان دستیارو همکارخانم بونی بنارد بوده است . سارا تروبرویج عضو انجمن ملی تحقیقات آموزشی امریکا و برنده جوایز متعددی در سطوح مختلف ملی است . نکته جالب توجه در مورد ایشان علاقه و اعتقاد به مساله نگرش و اثر بخشی آن بر موضوع تاب آوری است که از قضا عنوان رساله پژوهشی ایشان در مقطع دکتری نیز بوده است . ایشان دارای تشویقات وجوایز متعدد ملی و دانشگاهی است.

به قلم مشترک سارا تروبروبریج و بونی بنارد اثر قابل ذکری نیز درحوزه مددکاری و رفاه اجتماعی با تمرکزبه چشم اندازهای موفقیت ، بهزیستی و ارتقاء کیفی زندگی منتشر شده است . پیش از این سارا تروبرویج در حوزه آموزش ومسایل زنان ، مشاوره تربیتی برای ساخت فیلم های مستند و برگزاری وبینارهای متعدد در فضای مجازی رادر کارنامه خود داشته است.

 جالب توجه اینکه کتاب تاب آوری با باورها آغاز میشود توسط خانمها لیلا وطن پرست ، مریم شهری و آقای حسن صادقی ترجمه و توسط نشر ورای دانش منتشر ودراختیار علاقه مندان قرار گرفته است .

2

نان هندرسون ( Nan henderson )

nan henderson

خانم نان هندرسون استاد مددکاری اجتماعی واز نام آوران تاب آوری دنیا و چهره ای شناخته شده دراین حوزه به شمار می آید .
وی در سال ۱۹۹۶ به همراه بونی برنارد( موسسه تاب آوری در عمل) را با تمرکز به تقویت و ترویج تاب آوری روانشناختی تاسیس کرد. موسسه تاب آوری در عمل مطالعه و تحقیق و پژوهش در تاب آوری را موضوع کار خود میداند .

خانم هندرسون حداقل در ۲۵ کشور دنیا برای تدریس و آموزش تاب آوری دعوت شده است .آثار خانم نان هندرسون در نقاط مختلف دنیا مورد توجه بوده و برخی از آثار ایشان حداقل به زبانهای فرانسوی ، روسی و اسپانیایی نیزترجمه شده است . هم چنین کارگاههای آموزش تاب آوری توسط خانم هندرسون حداقل در ۴۵ ایالت امریکا برگزار گردیده واین روند کماکان ادامه دارد .
ازخانم هندرسون مقالات متعدد و ۵ کتاب تخصصی در زمینه تاب آوری منتشر شده است . وی هم چنین در مدرسه ملی مددکاران اجتماعی و نیروی هوایی ارتش ایالات متحده امریکا و چندین موسسه پیشگیری و ارتقائ سلامت و مراکز دانشگاهی مشغول تدریس تاب آوری است .
خانم نان هندرسون بعنوان متخصص تاب آوری و استاد مددکاری اجتماعی درسرتاسر دنیا شناخته شده است.

home of resiliency

امی ورنر (Emmy E. Werner)

Emmy Werner
امی ورنر متولد ۱۹۲۹ و دارای مدرک دکتری تخصصی روانشناسی رشد از دانشگاه نبراسکا امریکا به دلیل چهل سال تحقیق و بررسی در چگونگی رشد و تاب آوری کودکان چهره ای آشنا و قابل احترام برای علاقه مندان به تاب آوری در سرتاسر دنیاست .
مطالعه ایشان و دستیارش روت اسمیت بر حسب ویژگی های خاصی بسیار حایز اهمیت وبعنوان مطالعه پیشرو و مبتکر شناخته شده ومعروف است.مطالعه ورنربه دلایل گستردگی ، قدمت و طول زمان اجرا از جایگاه بسیار ویژه ای برخوردار است .
هدف اصلی این پژوهش تولد ، زندگی و رشد درشرایط سخت و پرازچالش کودکان جزایر هاوایی (کوایی kauai) بود که تقریبا به مدت چهل سال طول کشید و ازاین حیث مطالعه ای کم نظیر و بی مانند است .
عمده ترین زمینه هایی که در زندگی کودکان جزایر هاوایی توسط ورنر مورد مطالعه قرار گرفت عبارت بودند از : فقر ، بیسوادی یا کم سوادی و طلاق والدین ، ورنر در مطالعه چهل ساله خود از منابع مختلفی جهت جمع آوری داده ها و اطلاعات بهره مند بود که عمده ترین آنها مربیان ، مددکاران ، مشاوران ، پرستاران و سازمانهای دولتی متولی خدمات درمانی ، آموزشی ، انتظامی و اجتماعی  قابل ذکر هستند.
امی ورنر در در بدو تولد ، یک ، ده ، هجده و چهل سالگی اقدام به ثبت  و تکمیل اطلاعات در این طرح پژوهشی می نمود.بخش عمده ای از نتایج  این مطالعه بزرگ تاب آوری  درسال ۱۹۹۹ منتشر گردید .

غلبه بر نابرابری و آسیپ پذیر شکست ناپذیر از آثار قابل توجه امی ورنر و روت اسمیت هستند
Vulnerable but InvincibleOvercoming the Odds

 

 

 

 

 

 

دکتر ال سیبرت ( Dr. Al Siebert)

Siebert

دکتر آل سیبرت  (موسس و مدیر مرکز تاب آوری امریکا )  به واسطه مطالعاتی که درعرصه تاب آوری انجام داده  در سطح بین الملل چهره ای کاملا شناخته شده است . دکتر سیبرت دانش آموخته روانشناسی از دانشگاه میشیگان بود و همزمان با تدریس ، مطالعات و پژوهش های متعددی نیز انجام داده است .اوهم چنین طراح برنامه توسعه تاب آوری برای ارتش امریکا بود. دکتر سیبرت سابقه همکاری با مجلاتی چون( لسس آنجلس تایمز) و ( ژورنال استریت )  و شبکه تلویزیونی (cnn) را نیز در کارنامه خود دارد. از دکتر ال سیبرت کتابهای  ( راز کامیابی در بحرانها  ) توسط انتشارات خدمات فرهنگی کرمان  وبا ترجمه آقای امین برجسته در سال ۱۳۸۰  و کتاب (مزایای تاب آوری ) توسط آقایان علیرضا صارمی و سید باقرمیرسلمانی توسط نشر روزگار در سال ۱۳۹۴ منتشر و دراختیار علاقه مندان قرار گرفته است .

کتاب ( مزایای تاب آوری)  در سال ۲۰۰۶ شایسته تقدیر و درهمان سال نیز برنده جایزه بهترین کتاب شد .این کتاب  در عرصه تاب آوری  ، مورد توجه ویژه ای قرارگرفته و در حال حاضر حداقل به  ده زبان  ترجمه و منتشر شده است .دکتر ال سیبرت در سال ۲۰۰۹ میلادی و در سن ۷۵ سالگی دیده از جهان فرو بست .

نورمن گارمزی( Norman Garmezy)

Garmezy_Norm

دکتر نورمن گارمزی متولد ۱۹۱۸ و دانش آموخته روانشناسی در دانشگاه مینه سوتا است ، شهرت ایشان به دلیل مطالعاتی ست که بر روی ظرفیت های مثبت انسان وتاب آوری انجام داده است .

مطالعات گارمزی با تمرکز بر روی عوامل خطر در زندگی  کودکان و قدرت تاب آوری آنها بوده است . اگرچه درابتدای کار علاقه مند به بازاریابی بود اما بهرحال این روانشناسی و به ویژه تاب آوری بود که اورا جذب خود کرد و علاقه وی را برای ادامه بر انگیخت .نورمن گارمزی دوره کارشناسی ارشد خود را در دانشگاه کلمبیا گذراند و  رساله دکتری خودرا به بیماران اسکیزوفرنی اختصاص داد. نورمن گارمزی  پیش از این ها به ارتش برای شرکت در جنگ جهانی دوم پیوسته بود .گارمزی بمدت یازده سال عضو هیت علمی دانشگاه بود ولی کار جدی خود را برای تاب آوری کودکان دردانشگاه مینه سوتا و با تمرکز بر کودکان در معرض خطربه انجام رساند . وی از این فرصت برای ادامه مطالعات  تاب آوری بهره گرفت .گارمزی دارای نشان افتخار رتبه عالی از انجمن روانشناسی امریکا و منتخب آکادمی علوم امریکا در سال ۱۹۸۶ است . از ایشان چندین مقاله و کتاب بر جای مانده است .
دکتر نورمن گارمزی که از بزرگان و پیشتازان تاب آوری است در سال ۲۰۰۹ دیده از جهان فرو بست.

گارمزی ودیگر پژوهشگران سه سطح عوامل دوران کودکی راکه دردوران بزرگسالی به حفاظت از افراد دربرابر تأثیر عوامل خطرساز متعدد زیست شناختی و روانی- اجتماعی کمک می نماید، شناسایی نموده اند. این عوامل سه گانه ی محافظتی عبارتند از:

۱ – استعداد سرشتی – مزاجی کودک، مثل توانایی عقلانی، خلق و خوی آسان، خودمختاری، خود – اعتمادی، جامعه پذیری، راهبردهای مداری موثر و مهارت های ارتباطی.

۲ – خصوصیات خانوادگی که با وجود صمیمیت، پیوستگی محکم باهم، ساختار، حمایت عاطفی، سبک ایمن دلبستگی، وپیوند نزدیک باحداقل یک مراقب مشخص است.

۳ – عوامل حمایت بیرونی، مثل تجارب مثبت درمدرسه، روابط خوب با همتا، روابط مثبت با سایر بزرگسالان، وهمه ی آن فعالیت هایی که شایستگی فرد را تقویت می نماید و یا پیوندهای فرد با جامعه بزرگتر را پرورش می دهد. با توجه به مکانیزم عمل، فرض شده است که این عوامل تاثیر عوامل خطرساز را با تغییر ارزیابی و مواجهه با موقعیت¬های مخاطره¬آمیز کاهش می دهد. همچنین فرض شده¬است که عوامل محافظت کننده تأثیر زنجیره منفی وقایع را کاهش داده و به رشد و حفظ عزت نفس کمک می نماید.

اگرچه اهمیت این عوامل محافظت کننده شناخته شده توسط پژوهش های متعدد طولی نشان  داده  شده است، بسیاری از این عوامل به راحتی قابل تغییر و اصلاح نیستند. علاوه براین، برحسب مقتضیات محیطی آموزش افراد برای مقابله با استرس ها به شیوه ی مبتنی بر مسئله یاهرگونه روش فعال ممکن است مناسب نباشد.