پرورش تاب آوری

پرورش تاب آوری منتشر شد

«کتاب پرورش تاب‌آوری» نوشته دکتر کریستوفر ویلارد با ترجمه محمدرضا مقدسی، نرگس زمانی و زهرا نیازاده توسط انتشارات پروچستا چاپ شد. پرورش تاب آوری در ده فصل و ۲۰۰ صفحه و با قیمت ۷۰۰۰۰ تومان هم اکنون در دسترس همگان است.

پرورش تاب آوری با تأکید بر خرد و حکمت مشرق زمین کتابی موثر برای ترویج تاب آوری، مهربانی و شادمانی بشمار می آید.

بخشش، مهربانی، روراستی و درستکاری، بردباری و پشتکار از جمله مباحث برجسته این کتاب است که با ارائه مستندات و پژوهش های عصب‌شناسی و روانشناسی اجتماعی بخوبی مورد بررسی قرار گرفته است و نکات عملی و کاربردی برای استفاده خوانندگان تدارک میبیند.

کتاب «پرورش تاب‌آوری» راهکارهای گسترش و پرورش ارزش‌های انسانی را در خانواده و آموزش آنها به فرزندان را به ما می‌آموزد. دکتر کریستوفر ویلارد در این کتاب با بهره‌گیری از دانش و خرد مشرق زمین و ایجاد پلی بین فلسفه شرق و غرب، مطالبی مهم را مطرح و نکاتی عملی را در اختیار خوانندگان می‌گذارد.

نویسنده کتاب دکتر کریستوفر ویلارد اظهار کرده است خواندن کتاب «پرورش تاب‌آوری» فارغ از اینکه در کدام طبقه اجتماعی هستیم، ما را به انسانی بهتر تبدیل می‌کند. ویلارد در کتاب شگفت‌انگیز «پرورش تاب‌آوری» رویکردی واقع‌گرا و کاربردی به ما می‌دهد برای اینکه مهربانی و خرد را پرورش دهیم، بردبار و بخشنده باشیم؛ برای برخورداری از خانواده‌ای شاد و سالم تلاشی اثر بخش داشته باشیم و همچنین بزرگسالی مهربان و سالمندی خردمند باشیم.

بحران و تاب آوری خانواده

دکترمحمدرضامقدسی با همکاری 

سپیده سلطانی پور کارشناس ارشد روانشناسی (کارگروه مترجمین خانه تاب آوری )

با طولانی شدن قرنطینه خانگی و الزام در رعایت فاصله اجتماعی، شرایطی پدید آمده که بیش از پیش تاب آوری خانواده را در همه ابعاد اقتصادی، اجتماعی و… به چالش می کشد. در وضعیت فعلی، ارتقا تاب آوری خانواده از ضروریات است. زیرا توجه بیشتر به تاب آوری و تقویت آن نه تنها موجب مقابله بهتر خانواده با شرایط دشوار زندگی است، بلکه بعد از عبور از سختی، خانواده چهره جدیدتری از خود را می بیند که بسیار قوی تر و توانمندتر شده است.

فراگیری بیماری کرونا، شرایط دشواری را برای همه مردم در سراسر جهان پدید آورده است. این شیوع ناگهانی با میزان کشندگی بالا، تاثیرات منفی بسیاری بر جنبه های گوناگون زندگی از جمله مسائل اجتماعی، اقتصادی و مرتبط با سلامتی بر جا گذاشته است. چه بسا این فراگیری تا پایان سال جاری نیز با ما همراه باشد و یا در سال های آتی نیز ناچار باشیم با شکل های دیگری از آن روبرو شویم.

اما چیزی که حائز اهمیت است، این است که این بحران چه تأثیری بر خانواده ها خواهد داشت؟

دو پیامد احتمالی برای خانواده ها وجود دارد.: یکی اینکه شرایط سخت و چالش برانگیز زندگی خانواده و اعضای خود را در سراشیبی زوال و فروپاشی قرار دهد، دیگری آن که همین شرایط خانواده را به سمت بازسازی سوق دهد.که در آن بهبودی حتی بیش از گذشته باشد

استرس مزمن و مستمر  ، شرایط ناگوار یا  دشواری های طولانی مدت می تواند موجب فروپاشی بنیان های خانواده شود ویاعملکرد سالم و بهنجار خانواده و تصمیم گیری را مختل کند، تعارض هایی را ایجاد کند و در نهایت باعث تزلزل مبانی و بنیادخانواده شود.

تاب آوری در خانواده ،  قدرت مقابله جمعی ،رویارویی با چالش ها و عبور موفقیت آمیز از آنها موجب صمیمیت بیشتر اعضای خانواده می شود و آنها را گرد هم می آورد.اعضای خانواده هوشیارانه نسبت به شرایط واکنش نشان می دهند، تغییرات هر زمان که نیاز باشد به وقوع می پیوندد و اعضا توجه شان را بر  معناداری مشارکت و فعالیت ها معطوف می کنند. در چنین خانواده ای امکان نوآوری و استفاده از روش های تازه در خلال سازگاری با شرایط فراهم می شود. این نوآوری به نوبه خود قادر است ارزش های موجود در سیستم خانواده را به نحوی مثبت تغییر دهد.

مسیر اصلی تاب آوری در  خانواده

با توجه به شرایط کنونی، درک این مسئله ساده است که چطور برخی از خانواده ها در شرایط بحرانی و چالش های طولانی مدت به بن بست می رسند. شرایط بحرانی مانند شرایطی که اکنون همگی آن را تجربه می کنیم، می تواند این پیامد ها را تولید کند:

اعضای خانواده نسبت به اوضاع و احوالشان اضطراب زیادی احساس کنند:

واضح است که برخی از انواع اضطراب و سطوح متوسط آنها برای پاسخگویی مطلوب به مشکلات مورد نیاز هستند، اما اضطراب بیش از حد، می تواند تمام قوای فرد را از کار بیاندازد، به گونه ای که فرد نقش منفعل به خود بگیرد ویا حتی پرخاشگر شود. اغلب اوقات  اضطراب  بیش از حد، منجر به ایجاد واکنش های هیجانی و رفتاری دفاعی می شوند و ممکن با از دست دادن اعتماد به نفس، پنهان کردن خود از مشکلات نیز همراه شود

ممکن است افراد در چنین شرایطی با انگیزه ی مضاعف و بیش از پیش مشتاق حل کردن مشکلات باشند اما به دلیل شدت بالای اضطراب، در یافت و انتخاب راه حل مناسب خلاقیت لازم را نداشته باشد ویا خود را در اجرا وانجام آن تصمیمات ناتوان تصور کند، بدین ترتیب  است که فرد در یک چرخه  عدم انتخاب راه حل ناسب و عدم توانایی در انجام گرفتار خواهد دید.

اگر به عنوان عضوی از خانواده، شاهد این نوع مشکلات هستید، بایستی با آرامش و مستقیما به آنها رسیدگی کنید:

به اعضای خانواده اطمینان دهید که  همگی این رفتارها  و مشکلات قابل درک هستند با این وجود اما قابل قبول نیستند و اعضای خانواده را در حل مشکلات خاص با هم متمرکز کنید نکته آن است که در چنین مواقعی سعی کنیم  از طرح مباحث حاشیه ای  و دور شدن از اصل موضوع برحذر باشیم اعضای خانواده ممکن است متحمل ضرر و زیان های مالی شوند، اما بخاطر خواهیم داشت  اغلب افراد از اینکه چیزی را از دست بدهند بیشتر می ترسند تا فقدان واقعی آن.افراد در بحران و ایامی مشابه طیف وسیعی از سوگ ها را تجربه می کنند، سوگ از دست دادن عزیز عمیق ترین آنهاست اما سوگ و سوگواری  تنها در مورد مرگ عزیزان  نیست. احساسات ناشی از خسارتهای مالی، بیکاری و  از دست دادن شغل و درآمد، از دست دادن فرصت ها،  تقلیل و  از بین رفتن تعاملات اجتماعی ، ناتوانی و عدم کفایت در پیش بینی و کنترل اوضاع ، و حتی از دست دادن زندگی عادی هم میتواند سوگ تلقی شود.

انواع فقدان  و برباد رفتن دستاوردها به ویژه درشرایط نامطلوب بحران ، می تواند مشکلات حل نشده گذشته را به اندازه ای پررنگ کند که دیگر نتوان از آنها چشم پوشی و اجنتاب کرد در حالی که در شرایط مطلوب و حتی عادی، مشکلات خیلی راحت تر حل می شوند درواقع  در نبود تاب آوری و در شرایط بحران احتمال  بروز خطا بیشتر خواهد بود .

افراد به صورت ذاتی توانایی مقابله با انواع مشکلات را ندارند. همانطور که چالش ها و بحران های جدیدی از راه می رسند، شیوه های مدیریت  و مقابله ای تازه و کار آمدی نیز مورد نیاز است. اینجاست که تاب آوری به افراد کمک می کند تاب اوری به افراد ، خانواده ها و حتی سازمانها امکان انتخابهای بهتر و اجرای بمراتب موفق تری هدیه میکند ترکیبی از مشکلات قدیمی و نوپدید در هرگونه بحرانی می تواند شرایط را برای اعضای خانواده  واقعا بغرنج کند یکی از پیامدهای احتمالی این است که  اعضای خانواده  نیز به سرزنش یکدیگر تمایل پیدا کنند و به جای اینکه بر حل مشکلات متمرکز شوند، تعارض های بیشتر آنها  را از مسیر اصلی دورکند.

نقش کلیدی تاب آوری خانواده در رفع مشکلات و حفاظت از هویت جمعی خانواده همیشه مورد توجه بوده است موفقیت خانواده در عبور از بحران ها یا دشواری های طولانی مدت با تاب آوری میسر است شکوفایی خانواده نیز همبسته تاب آوری است مولفه های سه گانه: ساختارهای مفید حمایتی خانواده، توانایی تصمیم گیری صحیح و جو سرشار از اعتماد، لازمه تحقق تاب آوری در خانواده هستند  این تاب آوری است که زیست خردمندانه و عمل متعدانه را یاری میرساند.

اما چگونه به رشد تاب اوری خانواده خود کمک کنیم؟

میزان تاب اوری خانواده شما چقدر است؟ خانواده شما چگونه با دشواری های طولانی مدت و مخاطرات مواجه می شوند؟ شما برای کمک به خانواده خود چطور توانایی ها و دارایی ها را به کار می بندید؟

مقابله با بحران تنها هدف خانواده نیست، بلکه باید به چیزی فراتر از آن بیندیشد، به گونه ای که خانواده بعد از عبور موفقیت آمیز از هر بحران، قوی تر، منسجم تر و مهربان تر از گذشته باشد و اعضای آن به سطح بالاتری از عملکرد دست یافته باشند. بهتر آن است خانواده از همان روزهای خوب و پر از آرامش برای توسعه همگامی، گسترش هم آیندی، تاب آوری و تقویت آن استفاده کند. تا بتواند همان سبک زندگی را در روزهای طوفانی و پر از چالش نیز ادامه دهد.

حال بپردازیم بر اینکه، چگونه به کمک منابع تاب آوری، این سطح از پایداری و شکوفایی در خانواده محقق می شود؟

  1. اهداف و منافع مشترک خانواده در رأس است اعضای خانواده نیز در سختاری منسجم و یکپارچه بایستی در راه دستیابی به آن حمایت همیشگی یکدیگر را مد نظر قرار دهند، بدین ترتیب هنگام مواجهه با بحران ها بعنوان یک گروه یکپارچه و متحد عمل می کنند.
  2. بهتر است اعضای خانواده، اختلافات قبلی را کنار بگذارند و اجازه ندهند در هنگام مواجهه با بحران، تفرقه ای ایجاد شود که بخوبی میدانیم در بحران احتمال بروز خطا هم افزایش می یابد.
  3. ویزگی های شخصی و مهارت های فردی اعضای خانواده مانند (پشتکار، جرأتمندی، حفظ خونسردی و مدیریت استرس) در هنگام رویارویی با بحران ها یا دشواری های طولانی مدت سودمند اند و بایستی مورد استفاده قرار گیرند.
  4. عضوی که رهبری خانواده را به عهده دارد، بایستی نسبت به نقطه نظرات اعضا موضعی پذیرا داشته باشد و از هرگونه تلاش اعضای خانواده استقبال کند. این امر اعتماد به نفس جمعی و روحیه همکاری خانواده را تقویت خواهد کرد.
  5. اعضای خانواده باید تعریف واضحی از مساله و هدف جمعی خود داشته باشند. خانواده باید اقدام جمعی، جبهه مشترک و متحد را تجربه کرده و بداند چه چیزی موجب ایجاد اهداف جمعی آنها شده است؟ چه چیزی باعث شده احساس خطر کنند و به فکر راه چاره باشند؟ سپس بر اساس آن، مسیرهای رسیدن به هدف و مقابله بهتر با چالش را ترسیم کنند (نقشه راه)
  6. به همان اندازه که عبور موفقیت آمیز از بحران حائز اهمیت است، توجه بر ارزش های خانواده نیز امری حیاتی است. باید اهداف به گونه ای تنظیم شوند که دستیابی به آنها در عین حفظ ارزش های خانواده باشد.
  7. بهتر است از ایجاد گروه های کوچکتر در خانواده پرهیز شود، چرا که این موضوع می تواند اختلاف نظرهایی را ایجاد کند که در شرایط بحرانی، نه تنها کمک کننده نیست، بلکه آسیب زا است و خانواده را از مسیر اصلی دور می کند.
  8. حفظ ارتباطات اجتماعی خانواده با اقوام، دوستان و آشنایان به تقویت روحیه جمعی آنها کمک می کند.
  9. تاب آوری در حال حاضر خانواده می تواند برای سایر خانواده ها یا حتی نسل های بعدی بعنوان الگو در نظر گرفته شود. یک فرد، یک خانواده و یا یک نسل با تاب آوری می تواند الگوی خوبی برای نسل های آینده در زمینه غلبه بر یک بحران باشد. تاب آوری نه تنها از طریق عبور موفقیت آمیز از دشواری ها بلکه از طریق جلوه فرهنگی و مناسبات اجتماعی به نسل های آتی نیز منتقل شود. همانطور که تاریخ مواردی از زیستن نسل های پیشین را به ما یادآوری می کند.

موفقیت خانواده در خلال عبور از یک بحران مستلزم استفاده آنها از منابع تاب آوری است، هر یک از این منابع تاب آوری، اضطراب را در مواقع استرس زا کاهش می دهد، همکاری را تشویق می کند و توجه اعضای خانواده را بر حل مشکلات مهم متمرکز می کند.

تاب آوری قدرت خلق  و آفرینش خود را دارد

هنگامی که افراد دوشادوش یکدیگر به عنوان یک خانواده، با بحران روبرو می شوند و به بهترین شکل از آن عبور می کنند، این امر به خودی خود تاب آوری بیشتری را برای اعضای خانواده به ارمغان می آورد. به عبارت دیگر، تاب آوری موجب افزایش اعتماد به نفس، عزت نفس، وحدت و تقویت مهارت های افراد برای مقابله با چالش های جدید و عبور موفقیت آمیز از آنها می شود. بر این اساس می توان گفت تاب آوری قدرت آفرینش و باز آفرینی خویش را نیز داراست این یک چرخه جادویی از ویژگی های منحصر به فرد تاب آوری است.

 

تاب آوری جنسی

دکتر محمدرضا مقدسی؛ مدیر و موسس خانه تاب آوری

در روابط بین همسران به میزان توانایی سازگاری ایشان و عبور موفق از فراز و فرود و چالش های زندگی از جمله کاهش  اشتیاق و صمیمیت  توجه میشود بخش عمده ای از این مناسبات در روابط جنسی و رضایت زناشویی مطرح میگردد.

طرفین در ازدواج بایستی بتوانند چالش های زندگی جنسیِ خود را مدیریت و راههای عبور و سازگاری با آن را بافته و با کمترین تنش و سردی از آن عبور کنند، این توانایی حفظ کیفیت رابطه جنسی و رضایت مندی را  علی رغم وجود چالش های متنوع و متعدد و گاه در بیماریهای سخت درمان و مواردی از این دست موضوع بحث (تاب آوری جنسی) خواهد بود.

تاب آوری نمود و بُروز نجات بخشی در برابر آسیب پذیری خواهد داشت و این جمله بیانگر این نکته ی قابل تعمق و تأمل است که تاب آوری مفهوم اش طی کردن مسیر زندگی بدون استرس و دردسر نخواهد بود.

تاب آوری به مقابل و در کنار آسیب پذیری، مفهوم اصیل و الزامی خود را ارائه می کند.

تاب آوری توانایی تحمل استرس، بازیابی مجدد قدرت، سازگاری و یافتن راه حل‌هایی مناسب برای چالش ها ‌ و مشکلات زندگی است.

نوعی از تاب آوری که در زناشویی و روابط زوجین مورد توجه قرار می گیرد، تاب آوری جنسی است. اکنون شایسته است که نگاهی نیز به تعریف سلامت جنسی از نظر سازمان بهداشت جهانی (WHO) داشته باشیم. طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی، سلامت جنسی به یک حالت جسمی، عاطفی، روانی و اجتماعی خوب در ارتباط با مسائل جنسی اشاره دارد.

سلامت جنسی صرفاً به معنی فقدان بیماری و یا بدکارکردی های زناشویی نیست، بلکه عوامل روحی و روانی نیز در این تعریف گنجانده شده است و اینکه حقوق جنسی همه افراد باید محترم شمرده شود.

زوج ها در مسیر زندگی خود اتفاقات زیادی را از سر می گذرانند فارغ از مدت زمان، چه کوتاه و چه طولانی مدت. بسیاری از اتفاقات می تواند بر روابط جنسی آنها تأثیر بگذارد. برخی از زوج ها مشکلات را راحت تر پشت سر میگذارند و البته برخی کمی سخت تر ‌و ناراضی تر. تاب آوری جنسی این افراد را قادر به تحمل و سازگاری و یافتن بهترین راه حل برای اتفاقات و تجربیات زندگی مشترک شان می کند که رابطه جنسی آنها را به چالش کشیده. و حالا شاید بد نباشد به شاه کلید تاب آوری نگاه دوباره ای داشته باشیم. کلیدی که درهای بسته زیادی را به راحتی باز خواهد کرد.

این جمله که گفتگو همبسته ی تاب آوری است برای انسان که ذاتاً اجتماعی است آیتی راهگشا خواهد بود. در راستای تحکیم مبانی خانواده ضرورت دارد که همسران بتوانند با گفتگو و ایجاد صمیمیت راجع به رضایتمندی زناشویی، انتظارات، توقعات و فراز و فرود رابطه ی جنسی خویش گفتگو کنند، همانطوری که در باب مسائل اقتصادی- مالی- آینده فرزندان و …. با هم گفتگو و همفکری دارند.

اما بسیاری از خانواده هایی که فضای صمیمی و عرصه گفتگو و تبادل را از دست می دهند از سطح پایین رضایتمندی جنسی برخوردارند و در این چالش ها گرفتار می شوند. تاب آوری جنسی به زوجین تلنگر می زند که در برابر تهدیدات و مخاطراتی که کیفیت زندگی و رابطه  آنها را تهدید می‌کند، هوشیار، آگاه و مقاوم باشند. تاب آوری جنسی قدرت مقابله ی دوسویه زوجین با مشکلاتی که رابطه جنسی را به چالش می کشد بالاتر می برد. رضایتمندی جنسی و صمیمیت دو بال قدرتمند برای اوج گرفتن و رهایی از پیاده روی، روی مسیر سنگلاخی مشکلات زناشویی است. تاب آوری جنسی مقاومت خانه ی عاطفی را در برابر زلزله های پیش بینی نشده را بالا می برد.

در بهینه سازی سلامت جنسی نظریه پردازان مختلف ، مدلهای متنوعی را ارائه و مفهوم سازی کرده اند که ما در اینجا به ذکر چند مورد بسنده می‌کنیم:

۱- صحبت کردن واضح و صریح در مورد رابطه جنسی را با همسر خود تمرین کنیم.
۲- به تفاوت‌های فرهنگی، نگرش ها، نقش و  هویت جنسی همدیگر توجه کنیم.
۳- جهل جنسی خویش را شناخته و در جهت رفع آن کوشا باشیم، عملکرد و ابعاد فیزیولوژیک عمل جنسی و آمیزش را بشناسیم
۴- از سلامت ‌و امنیت جنسی خود و همسر مراقبت و محافظت نماییم
۵- تهدیدات و تعارضاتی که در رابطه جنسی صمیمیت را کاهش می‌دهد شناخته و راجع به آن گفتگو کنیم.
۶- زن و شوهر می توانند در مورد فانتزی های رابطه جنسی سالم و جدا کردن مرز بین فانتزی و انحراف وارد گفتگو شوند.
۷- ورزش کنیم و به سلامتی و تناسب اندام خود توجه و دقت باشیم

خاتمه کلام  و خبر خوب اینکه به مهر پروردگار امید می رود در آینده نزدیک کتاب (تاب آوری همسران) به قلم مشترک محمدرضا مقدسی و سپیده سلطانی پور روانه بازار و در اختیار علاقه مندان قرار گیرد.

Share

تاب آوری کودکان در بحران ویروس کرونا (قسمت دوم)

دکتر محمدرضا مقدسی (مدیر و موسس خانه تاب آوری)

به دنبال آنچه که در یادداشت قبلی تاب آوری کودکان منتشر شد،  اکنون و از زاویه ای دیگر  نگاهی خواهیم  داشت به اینکه چگونه میتوان شرایط بهتری را برای کودکان فراهم کرد.

شما هم به یقین میتوانید پس از مطالعه متن همانگونه که در قسمت پیشین هم اشاره شد از میان پیشنهادات و توصیه های ما  آنچه را که با فضای خانوادگی شما و حال و هوای فرزندتان تناسب بیشتری دارد انتخاب و بکار بندید:

  1. در مورد اهمیت خودمراقبتی و حفاظت فردی با فرزندتان صحبت کنید. کودکان در شرایط بحران هم باید از حداقل های غذایی اما سالم برخوردار باشند و ورزش کنند. اگر در قرنطینه خانگی هستید می توانید آنها را تشویق کنید که بصورت آنلاین ورزش کنند. بعلاوه خواب بموقع و کافی امری ضروری است زیرا می تواند به غلبه بر ترس و وحشت کودک کمک کند. احترام به خویشتن و تمرین شفقت نسبت به خود نیز از مهارتهای لازم و   آموزه های بسیار مهم هست.
  2. شادمانی در شکرگزاری و قدر شناسی است شایسته آن است که خود و  فرزندانمان قدردانی و سپاسگزاری را تمرین کرده و بیاموزیم. این کار چندان دشوار نیست اما بسیار کارساز و موثر است. می توانید این کار را به صورت خانوادگی هنگام  پذیرایی نیم وعده ویا صرف غذا تمرین کنید بدین صورت که وقتی همه اعضای خانواده  با همدیگر هستند، شما سه چیز را که قدردان و شکر گزار آن  هستید و باعث شادی شما می شود با صدای بلند اعلام و  بیان کنید.  بخاطر داشته باشیم وقتی در شرایط دشواری گرفتار میشویم  زار زدن، آه و ناله بسیار راحت و متداول است. اما اگر در تمرینات شکرگزاری پشتکار و استمرار داشته باشید به یقین از آن نتایج فوق العاده ای می گیرید.
  3. در مورد ذهن آگاهی با فرزندتان صحبت کنید. در صورت امکان، او را تشویق کنید که روزانه و بطور مرتب تمرینات ذهن آگاهی را تمرین کند. تمرینات ذهن آگاهی بصورت خلاصه به اینجا و اکنون خلاصه و محدود میشود،   اینکه ما اکنون اینجاییم بسیار سهل و ممتنع است، بسیار ساده به نظر میرسد اما در واقع در اکنون بودن و اینجا بودن مهارتی است که جز با تمرین و ممارست حاصل نخواهد شد، اینجا و اکنون بودن ما را از شر حسرت و تأسف گذشته و اضطراب و ترس از آینده نجان میدهد، شما میتوانید به او کودکان  کمک کنید بر زمان حال و اصطلاحاً “اینجا و اکنون”تمرکز کنند، این کار با تأکید بر تمرکز و افزایش آگاهی از حواسی که در لحظه تجربه می شود، براحتی تمرین پذیر و میسر است. به عنوان مثال: “اکنون چه طعمی احساس می کنید؟ لمس اشیا چه احساسی دارد؟ چه بویی را استشمام می کنید؟ وزش باد روی صورت شما چه حسی دارد؟ “
  4. از ارتباطات اجتماعی فرزندتان حمایت و اطمینان حاصل کنید. این موضوع مخصوصاً برای بچه های بزرگتر و نوجوانان حائز اهمیت است، گروه همسال و دوستانشان گاهی از هر چیزی مهم تر هستند و فکر ندیدن آنها در مدرسه روز به روز می تواند تلخ تر و ناراحت کننده تر باشد. آنها را تشویق کنید از طریق  تلفن یا اپلیکشن های مختلف با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
  5. هنگام صحبت با فرزندتان، به نگرانی های او گوش دهید و با آنها همراهی کنید. فقط بعد از شنیدن و گوش دادن به بچه هاست که می توانید برای کمک به آنها مفید و موثر باشید. یکی از راهکارهای موثر، توانایی مدیریت یا نفوذ است. از او بخواهید جهت کنترل نگرانی اش و یا تأثیر مثبت بر آن، نگرانی اش را بنویسد یا ترسیم کند. اگر توانایی کنترل یا تأثیر مثبت بر آن را ندارد، به فرزندتان پیشنهاد دهید که به کلی موضوع نگرانی اش را فراموش کند، این کار به چه معناست؟ اگر هیچ کاری وجود ندارد که بتوانند انجام دهند پس چرا بجای استرس و اضطراب زمانی را صرف احساس آرامش و آسودگی نکنند؟

 

اکثر کودکان این ایام (بحران کرونا) را چالش برانگیز می دانند، اما این دوران برای بعضی دیگر به مسأله ای  بزرگتر تبدیل می شود که نیاز به دریافت کمک های تخصصی و حرفه ای دارد. اگر فکر می کنید فرزند شما آسیب پذیرتر است و  ممکن است در معرض آسیب باشد مراجعه و دریافت کمک از متخصصین را به تعویق نیندازید.

بسیاری از روانشناسان کودک و درمانگران، مشاوران و مددکاران اجتماعی خدمات آنلاین و یا تلفنی هم  ارائه میدهند. اگر به مشاوره یا راهنمایی نیاز دارید حتماً اقدام کنید.

 

بررسی نقش واسطه ای تاب آوری در رابطة بین قالب های ارتباطی خانواده و خود تنظیمی انگیزشی

پژوهش حاضر به منظور تعیین نقش واسطه ای تاب آوری در رابطة بین قالب های ارتباطی خانواده (شامل ابعاد جهت گیری گفت و شنود و جهت گیری همنوایی) و خودنظم جویی انگیزشی (شامل ابعاد خودتقویتی، افزایش علاقه، مهار محیط، گفت و گوی درونی تسلطی و گفت و گوی درونی عملکردی) انجام شد. شرکت کنندگان پژوهش ۲۷۵ نفر (۰۹۲ پسر و ۲۸۲ دختر) از دانش آموزان سال دوم دوره دبیرستان شهر شیراز بودند که به شیوة تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. به منظور بررسی نقش واسطه ای تاب آوری از الگوی معادلات ساختاری توسط نرم افزار ایموس استفاده شد.

نتایج نشان داد که هر دو بعد جهت گیری گفت و شنود و جهت گیری همنوایی می توانند خود تنظیمی انگیزشی را به صورت مثبت و معنادار پیش بینی کنند که در این میان نقش جهت گیری گفت و شنود به مراتب بیش از جهت گیری همنوایی است. جهت گیری همنوایی به صورت مستقیم خود تنظیمی انگیزشی را پیش بینی می کند، حال آنکه تأثیر جهت گیری گفت و شنود بر خود تنظیمی انگیزشی به صورت غیر مستقیم و با واسطه تاب آوری است.

بررسی نقش واسطه ای تاب آوری در رابطة بین قالب های ارتباطی خانواده و خود تنظیمی انگیزشی

تاب آوری خانواده با تأکیداتی در مددکاری اجتماعی، مشاوره و درمان برای پرسنل ناجا برگزار شد

 به همت  کارگروه تخصصی سلامت و امنیت غذایی دانشگاه علوم پزشکی و با حضور ریاست و پرسنل شاغل در اداره مشاوره و مددکاری اجتماعی معاونت اجتماعی نیروی انتظامی استان کرمانشاه  (کارگاه آموزشی تاب آوری خانواده)  با تاکیداتی بر مولفه های اجتماعی برگزار گردید.

مقایسه سبک‌های دلبستگی، تاب‌آوری و سرمایه اجتماعی در همسران شاهد، جانباز و عادی

جنگ یک رویداد اجتماعی پیچیده‌ است که نهادها و زندگی اجتماعی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. هدف این پژوهش مقایسه سبک‌های دلبستگی، تاب‌آوری و سرمایه اجتماعی در همسران شاهد، جانباز و عادی بود.
ابزار و روش‌ها: این پژوهش توصیفی- پیمایشی از نوع مقطعی است که در سال ۱۳۹۵ بین کلیه همسران شاهد، جانباز و عادی شهرستان اردبیل انجام شد. ۱۳۵ نفر (۴۵ نفر در هر گروه) به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه دلبستگی اودنهاون، مقیاس تاب‌آوری کانر و دیویدسون و پرسش‌نامه سرمایه اجتماعی براساس مدل ناهاپیت و گوشال استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS 16، آزمون مانوا و آزمون تعقیبی LSD تجزیه و تحلیل شدند.
یافته‌ها: بین دلبستگی ایمن (۰٫۱۲۳=F؛ ۰٫۸۸۴=p) و دلبستگی اجتنابی (۲٫۱۳۶=F؛ ۰٫۱۲۲=p) مربوط به سه گروه تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد، اما تفاوت بین نمرات دلبستگی ترسو (۳٫۱۶۴=F؛ ۰٫۰۴۵=p) معنی‌دار بود. همچنین بین سه گروه از لحاظ نمرات تاب‌آوری (۳٫۷۷۰=F؛ ۰٫۰۲۶=p) و سرمایه اجتماعی (۴٫۷۱۵=F؛ ۰٫۰۱۱=p) تفاوت معنی‌داری مشاهده شد.
نتیجه‌گیری: سبک دلبستگی ترسو در همسران جانباز بیشتر از همسران شاهد و عادی است، اما سایر سبک‌های دلبستگی در هر سه گروه یکسان است. همچنین میزان تاب‌آوری و سرمایه اجتماعی بین همسران شاهد، جانباز و عادی متفاوت است؛ به‌طوری که تاب‌آوری همسران عادی از همسران جانباز بیشتر است. همسران شاهد و جانباز نیز نسبت به همسران عادی از سرمایه اجتماعی بیشتری برخوردار هستند.

مقایسه سبک‌های دلبستگی، تاب‌آوری و سرمایه اجتماعی در همسران شاهد، جانباز و عادی؛ مطالعه موردی شهرستان اردبیل

کتاب کار تاب آوری

این پست بعدا تکمیل خواهد شد 

کمیته تاب آوری خانواده

کمیته تخصصی “تاب آوری خانواده” فعالیت خود را آغاز کرد. 

صبح سه شنبه ۱۴اسفندماه ۹۷  مرکز تاب آوری و انجمن ازدواج و خانواده کشوردرمحل تالار اجتماعات اداره کل بهزیستی استان تهران تفاهمنامه ای را به امضاء رساندند که براساس آن کشور عزیزمان صاحب کمیته تخصصی تاب آوری خانواده خواهد بود.آموزش و پژوهش با تکیه بر توانایی ها و منابع مشترک این دو سازمان مردم نهاد، اهم زمینه های فعالیت متخصصان کمیته تاب آوری خانواده تعیین گردیده است.در این مراسم باشکوه علاوه برمشاور جوان ریاست سازمان بهزیستی کل کشور) و(معاونت امور روانشناختی و مشاوره) مدرسین و مشاورین حوزه خانواده، اساتید محترم دانشگاه و فعالان اجتماعی ، روانشناسان ، مشاوران و مدکاران اجتماعی درعرصه خانواده حضور داشتند.

رابطه کارکرد خانواده و تاب آوري در برابر مصرف مواد در دانش آموزان پسر دبيرستاني مدارس پرخطر

طرح مساله: خانواده به عنوان يک عامل موثر بر شخصيت فرزندان نقش مهمي در تاب آوري آن ها در برابر مصرف سيگار و مواد مخدر دارد. هدف اين پژوهش شناخت رابطه کارکرد خانواده و تاب آوري فرزندان آن ها در برابر مصرف سيگار و مواد مخدر است.
روش: اين پژوهش، از نوع پژوهش هاي همبستگي و نمونه مورد بررسي شامل ۱۴۵ دانش آموز پسر دبيرستاني بود که به روش نمونه گيري تصادفي خوشه اي چند مرحله اي، انتخاب شدند. براي اندازه گيري متغيرها، از ابزار سنجش خانواده (FAD) و پرسش نامه محقق ساخته تاب آوري در برابر مصرف مواد، استفاده شد. شاخص هاي روان سنجي پرسش نامه محقق ساخته تاب آوري در برابر مصرف مواد از طريق بررسي روايي محتوا، روايي همگرا، بازآزمايي و ضريب آلفاي کرونباخ، آزمون گرديد. براي تجزيه و تحليل داده ها، ضريب همبستگي پيرسون و روش تحليل رگرسيون چندگانه به کار برده شد.
يافته ها: نتايج ضريب همبستگي نشان داد که بين ابعادکارکرد خانواده (حل مساله، آميختگي عاطفي، نقش ها، کنترل رفتار، ارتباط و کارکرد کلي) و تاب آوري در برابر مصرف مواد، رابطه مستقيم و معني دار وجود داشت. فقط خرده مقياس پاسخ دهي عاطفي رابطه معني داري را نشان نداد. خرده مقياس آميختگي عاطفي توانست ۱۳% از واريانس تاب آوري در برابر مصرف مواد را پيش بيني کند .(p<0.0001)
نتايج: نتايج به دست آمده از اين مقاله نشان مي دهد که هرچه کارکرد خانواده، وضعيت سالم تر و مطلوب تري داشته باشد، تاب آوري فرزندان در برابر مصرف مواد بيش تر خواهد بود.

رابطه کارکرد خانواده و تاب آوري در برابر مصرف مواد در دانش آموزان پسر دبيرستاني مدارس پرخطر

تاب آوری اجتماعی برای مدرسان آموزش خانواده

کارگاه  تاب آوری اجتماعی  بمنظور توان افزایی مدرسان آموزش خانواده انجمن اولیاء و مربیان استان خوزستان با حضور مدیر کل آموزش و پرورش در تالار تدبیراداره کل آموزش و پرورش استان خوزستان برگزار شد .

گفتگو همبسته تاب آوری است

گفتگو همبسته تاب آوری است

گفتگوی موثر مهمترین مهارت در تاب آوری خانواده است. حفظ و توسعه تاب آوری خانواده از ضروریات است، که در این میان ارتباط کلامی موثر مهمترین مهارت کلیدی در تحکیم بنیان خانواده و توسعه تاب آوری است و فی الواقع از طریق گفتگو می توان قدرت حل مسأله و غلبه بر مسائل و مشکلات را در سطح خانواده افزایش داد، همانگونه که سکوت و اختلالات ارتباطی در خانواده آسیب زاست از جانب دیگر وجود اهداف، چالش ها و مسائل مشترک بین اعضاء خانواده میتواند بهانه ای برای ایجاد هم افزایی و تفاهم و گفتگو باشد.
در عصر جدید رسانه های اجتماعی باعث کاهش ارتباط کلامی بین اعضاء خانواده شده است. کاهش ارتباط بین فردی در بین اعضاء خانواده باعث کاهش گفتگو بین آنان می شود که این دو میتوانند اثر یکدیگر را تشدید نمایند.
گفتگو بین اعضاء خانواده باعث انتقال تجربه، دانش و فرهنگ بومی به فرزندان و انبساط اتمسفر عاطفی است.
فضای صمیمی بین اعضا حس پشتیبانی و حمایت از یکدیگر در خانواده را تقویت میکند. به گونه ای که آنها خود را تنها حس نمیکنند و باعث افزایش قوت قلب، روحیه گفتمان و ارتباط با اجتماع می شود.
در خانواده سالم تمام ارتباطات و تعاملات برای استفاده حداکثری از سرمایه ها، استعدادها و توانایی هاست.
فرصت های کافی و مناسب برای گفتگو موجود می باشد و همه اعضاء خانواده با استفاده از این فرصت ها در کنار یکدیگر و به کار گیری از ظرفیت های بالقوه ای که دارند روابط خود را عمیق و نزدیک می نمایند.
رفتارهای ارتباطی و گفتگو و تاثیر آن بر عملکرد فرزندان از دیگر کارکرد های مورد تأکید است.
گفت و شنود دو بُعد از تعاملات خانوادگی است و در مبحث همنوایی خانوادگی نیز حائز اهمیت است.
این مفهوم شرایطی را فراهم می آورد تا در آن تمامی اعضاء خانواده به مشارکت و تعامل تشویق شوند، بسیاری از تحقیقات گفت و شنود و همنوایی را پیش بینی کننده مثبت تاب آوری میدانند.
خانواده تاب آور عرصه گفتگو است هر چه بیشتر، بهتر،
گفتگو ی موثر میتواند درهم افزایی، افزایش قدرت حل مسأله، اقدام و انسجام جمعی و توانایی خانواده برای دستیابی به منابع حمایتی موثر واقع شود.
همکلامی، همخرجی، همبستری و همسفری و … از جلوه های اصلی تاب آوری خانواده است.

تاب آوری خانواده

در جلسه تیرماه انجمن ازدواج و خانواده کشور، روند تشکیل کمیته تخصصی ( تاب آوری خانواده ) مورد تصویب قرار گرفت. مقرر شد این کمیته پس از معرفی و تعیین نفرات  متخصص و واجد الشرایط ، در زمینه های پژوهشی ، تربیت مربی ، آموزش های فراگیر همکاری های ویژه داشته باشند  بررسی اقدامات انجام شده در زمینه تهیه متون ودرس گفتارهای تخصصی ( تاب آوری خانواده )از سایر مواردی بود که در این جلسه مورد تاکید قرار گرفت .

در این نشست دکترسعیده هادی { رییس هیت مدیره و مدیر عامل انجمن ازدواج و خانواده کشور )حضور داشتند.

 

مدلسازی كيفی تاب آوري خانواده بر اساس رويكرد زمينه ای

مقدمه :اين پژوهش با هدف تدوين مدلي ازتاب آوري خانواده مطابق با فرهنگ ايراني انجام شده است.

روش :اين پژوهش به شيوه كيفي و با استفاده از رويكرد زمينه اي انجام شده است. ۲۳ زوج با روش نمونه گيري تصادفي خوشه اي چندمرحله اي و از روي ليست افراد حاضر به همكاري بررسي شدند و داده ها با استفاده از مصاحبه هاي نيمه ساختاريافته و تعاملي تا رسيدن به اشباع اطلاعات گردآوري شده است. براي تجزيه و تحليل داده ها از نرم-افزار MAXQDA10 استفاده گرديد.
یافته ها :در كدگذاري باز ۱۵۵ كد اوليه به دست آمد كه در كدگذاري محوري براساس شباهت موضوعي در ۲۰ دسته موضوعي قرار داده شدند. در مرحله سوم يا كدگذاري انتخابي، تاب آوري خانواده به عنوان متغير مركزي يا اصلي شناخته شد.

نتيجه گيري :مدل تاب آوري خانواده مي تواند نقشه مفهومي ارزشمندي براي جهت دادن به دامنه وسيعي از خدمات بشري باشد. در تمام تلاش هايي كه براي كمك به افراد، زوجين و خانواده ها براي مقابله و سازگاري در طول بحران و ناگواري ها صورت مي گيرد، يك ديدگاه نظام دار درباره تاب آوري حائز اهميت است.

مدلسازي كيفي تاب آوري خانواده بر اساس رويكرد زمينه اي

 

نقش ميانجي تاب آوري خانواده در رابطه سبك زندگي اسلامي و رضايت از زندگي

رضايت از زندگي نقش مهمي در پيشگيري از آسيب هاي رواني دارد. پژوهش هايي رابطه مثبت و معنادار سبك زندگي و رضايت از زندگي را نشان دادند. هدف اين پژوهش، بررسي نقش واسطه اي تاب آوري خانواده در رابطه سبك زندگي اسلامي و رضايت از زندگي بود.
جامعه آماري اين پژوهش دانشجويان شهر فردوس بود. بدين منظور ۱۳۳ نفر از دانشجويان (۹۸ پسر و ۳۵ دختر) به روش نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند و پرسشنامه هاي رضايت از زندگي (دينر ۱۹۸۵)، تاب آوري خانواده (سيكسبي ۲۰۰۵) و سبك زندگي اسلامي (كاوياني ۱۳۸۸) را تكميل كردند. در تحليل داده ها از روش هاي همبستگي، و تحليل مسير براساس مدل بارون و كني و نرم افزار spss24 و Amos24 استفاده شد.
يافته هاي پژوهش نشان داد كه رضايت از زندگي با سبك زندگي اسلامي (۳۳۵/۰) و با تاب آوري خانواده (۴۳۷/۰) رابطه مثبت و معنادار (۰۰۱/۰P<) دارد و تاب آوري خانواده رابطه سبك زندگي اسلامي و رضايت از زندگي را واسطه گري كامل (۲۰۷/۰) مي نمايد.
سبك زندگي اسلامي از طريق افزايش تاب آوري خانواده بر رضايت از زندگي تاثير دارد. تقويت سبك زندگي اسلامي در خانواده، با افزايش تاب آوري خانواده در برابر سختي ها، موجب افزايش رضايت از زندگي اعضاي خانواده مي شود.

نقش ميانجي تاب آوري خانواده در رابطه سبك زندگي اسلامي و رضايت از زندگي