تاثير درمان مبتني بر پذيرش و تعهد بر تاب آوري و اميد به زندگي در بيماران مبتلابه سرطان خون

هدف از انجام پژوهش حاضر بررسي تاثير درمان مبتني بر پذيرش و تعهد بر تاب آوري و اميد به زندگي در بيماران مبتلابه سرطان خون تحت شيمي درماني بود. شرکت کنندگان شامل ۴۵ نفر از زنان و مردان مبتلا بودند که به صورت هدفمند از ميان کليه بيماران مبتلابه سرطان خون انتخاب شدند و در سه گروه زنان، مردان و کنترل (بدون مداخله) قرار گرفتند. ابزارهاي پژوهش شامل پرسشنامه تاب آوري کانر و ديويدسون و پرسشنامه اميد به زندگي اشنايدر بودند.

يافته هاي پژوهش حاکي از آن بودند که درمان مبتني بر پذيرش و تعهد اثربخشي معناداري بر تاب آوري و اميد به زندگي در بيماران مبتلابه سرطان خون (در گروه زنان و مردان) داشت و اثربخشي آن به صورت معناداري در زنان بيشتر از مردان بود.

تاثير درمان مبتني بر پذيرش و تعهد بر تاب آوري و اميد به زندگي در بيماران مبتلابه سرطان خون

 

پيش بيني همدلي ادراك شده بر اساس طرح واره هاي هيجاني و تاب آوري در مادران داراي فرزند كم توان جسمي حركتي

 كم تواني به عنوان آسيبي كه يك يا بيش از يكي از فعاليت هاي عمده زندگي فرد را محدود مي كند، موجب پريشاني رواني و افسردگي در اين افراد مي شود. اين امر براي خانواده ها نيز مشكلاتي را به همراه دارد؛ به طوري كه خانواده هاي داراي كودك كم توان از نظر اجتماعي منزوي هستند و سلامت رواني و خلقيات آن ها در سطح پاييني قرار دارد. در اين ميان مادران داراي فرزند كم توان به دليل اينكه وقت بيشتري را با كودك صرف مي كنند، سازش يافتگي و سلامت جسمي و رواني آن ها بيشتر در معرض تهديد قرار مي گيرد و بيشتر بر حسب مسائل هيجاني و روابط خانوادگي و خارج از خانواده واكنش نشان مي دهند. بر همين مبنا پژوهش حاضر با هدف پيش بيني همدلي ادراك شده بر اساس طرح واره هاي هيجاني و تاب آوري در مادران داراي فرزند كم توان انجام گرفت.
روش بررسي پژوهش حاضر از نوع توصيفي بود و به روش همبستگي انجام شد. جامعه آماري پژوهش شامل تمام مادران داراي فرزند كم توان جسمي حركتي در سال تحصيلي ۹۵-۱۳۹۴ در سطح شهر تهران بودند كه به روش نمونه گيري هدفمند، ۱۲۰ نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند؛ به اين ترتيب كه از مناطق چندگانه شهر تهران، مناطق دو و چهار و شانزده انتخاب شدند و با مراجعه به آموزشگاه هاي معلولان جسمي حركتي، پرسش نامه هاي مدنظر به دانش آموزان داده شد. براي ارزيابي مهارت هاي ارتباطي، كيفيت روابط انساني و تبحر و مهارت پزشكي از پرسش نامه ادراك بيمار از همدلي پزشك جفرسون استفاده شد. همچنين به منظور اندازه گيري قدرت مقابله با فشار و تنش از مقياس تاب آوري كانر و ديويدسون و براي تعيين باورها و نگرش ها نسبت به هيجان در افراد از مقياس طرح واره هاي هيجاني ليهي استفاده شد كه در سال ۲۰۰۲ ليهي آن را بر مبناي مدل طرح واره هيجاني خود براي سنجش ۱۴ بُعد طرح واره تدوين كرده بود.
يافته ها براي تحليل يافته ها با توجه به برقراري شرط برابري واريانس ها با آزمون لون (P?0.05) و طبيعي بودن توزيع داده ها با آزمون شاپيروويلك (P?0.05) از آزمون هاي چندمتغيره استفاده شد. با توجه به اينكه تحقيق از نوع رابطه اي و پيش بيني بود، از آزمون همبستگي پيرسون و رگرسيون چندگانه به روش Enter با استفاده از نسخه ۲۳ نيز استفاده شد. نتايج حاصل از همبستگي پيرسون نشان داد در مادران داراي فرزند كم توان جسمي حركتي، طرح واره هاي هيجاني اعتباريابي، ارزش هاي برتر، دوام و اتفاق نظر با همدلي ادراك شده رابطه مثبت و معني داري دارند (P<0.001). همچنين در اين مادران، تاب آوري با همدلي ادراك شده رابطه مثبت و معني داري دارد (P<0.02). نتايج تحليل رگرسيون براي پيش بيني همدلي ادراك شده بر اساس تاب آوري و طرح واره هاي هيجاني نشان داد واريانس مشترك طرح واره هاي هيجاني و تاب آوري با همدلي ادراك شده ۴۶.۰ است كه اين نتيجه به معناي آن است طرح واره هاي هيجاني و تاب آوري با هم ۴۶.۰ از پيش بيني همدلي ادراك شده را بين مادران داراي فرزند كم توان پيش بيني مي كنند. تحليل رگرسيون به روش enter بيانگر اين بود كه طرح واره هاي هيجاني اعتباريابي و داشتن ارزش هاي برتر و همچنين متغير تاب آوري ضرايب تاثير معني داري براي پيش بيني همدلي ادراك شده در مادران داراي فرزند معلول دارند. ديگر طرح واره هاي هيجاني ضريب تاثير معني داري براي پيش بيني همدلي ادراك شده در مادران داراي فرزند معلول ندارند.
نتيجه گيري با توجه به يافته هاي پژوهش مي توان نتيجه گرفت تاب آوري بالا و داشتن طرح واره هاي هيجاني مثبت مانند داشتن ارزش هاي برتر و اعتباريابي، پيش بيني كننده همدلي ادراك شده در مادران داراي فرزند كم توان هستند؛ بدين معني كه هر چه مادران داراي فرزند كم توان در برخورد با شرايطي كه در آن قرار گرفته اند تاب آوري بيشتري داشته باشند و چنين موقعيتي را به صورت مثبتي ارزيابي و تفسير كنند، قادرند به طور موثرتري با محيط پيرامون خود ارتباط برقرار كنند. در همين راستا همدلي ادراك شده يكي از عواملي است كه تاثير بسزايي در رشد روابط بين شخصي دارد و بيانگر سلامت رواني شخص است و مي توان با متغيرهاي تاب آوري و طرح واره هاي هيجاني آن را پيش بيني كرد. به اين ترتيب مداخلات درماني نيز با توجه به اين دو متغير براي آن صورت پذيرد

پيش بيني همدلي ادراك شده بر اساس طرح واره هاي هيجاني و تاب آوري در مادران داراي فرزند كم توان جسمي حركتي