آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت ششم “مایکل روتر”

آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت ششم “مایکل روتر”

گردآوری و ترجمه: جواد طلسچی یکتا
مددکار اجتماعی و عضو تیم تخصصی تاب آوری خانواده در  انجمن ازدواج و خانواده کشور

معرفی

سر مایکل روتر متولد ۱۹۳۳ اولین شخصی است که به عنوان استاد روانپزشکی کودک در بریتانیا منصوب شد. او معروف به پدر روانشناسی کودک است. وی پروفسور آسیب شناسی روانی رشد در موسسه روانپزشکی کالج پادشاهی لندن و روانپزشک مشاور در بیمارستان مادزلی است، مسئولیتی که از سال ۱۹۶۶ به عهده دارد. او بیش از ۴۰۰ مقاله علمی و حدود ۴۰ کتاب را منتشر کرده است.

دوره کاری

روتر بخش پژوهش روانپزشکی کودک در شورای تحقیقات پزشکی انگلستان در ۱۹۸۴، و ۱۰ سال بعد مرکز روانپزشکی اجتماعی، رشد و ژنتیک و را بنا نهاد که تا سال ۱۹۹۸ نیز رئیس افتخاری هر دو بخش بود.

بین عناوین تحقیقی روتر، موضوع مورد علاقه  اش نظریه وابستگی مادرانه بود که در کتاب “خصوصیات مادری” در ۱۹۷۴ به چاپ رسید. وی در این کتاب به بررسی بروز چندی از اختلالات رشد نظیر اختلال شخصیتی ضد اجتماعی و آسیب شناسی روانی بی مهری می پردازد. او محرومیت از محیط یادگیری و محیط عاطفی را موثر در رشد کودک  می داند. یکی از تمایزات اصلی نظرات او در کتاب “خصوصیات مادری”، تفاوت بین عقب ماندگی ذهنی در کودک و اختلال رشد عاطفی کودک به عنوان عدم رشد عاطفی سالم است.

نظریات روتر در تاب آوری

اواخر دهه هشتاد میلادی در مرکز مطالعات پیشرفته در زمینه علوم رفتاری دانشگاه استنفورد، مایکل روتر در تحقیقاتش به موضوع استرس ، سازش و رشد برخورد کرد. بر او روشن شد که متغیرها و رویداد ها به تنهایی کل مطلب را بیان نمی کنند همینطور که در برخی موارد، سازگاری خوب بزرگسالان درمقابله با تجربیات منفی اولیه مشاهده می شود. نه متغیرهای ژنتیکی و نه محیطی هیچ کدام به تنهایی تفاسیر قابل قبولی نبودند. روتر برای فهم بهتر ماهیت و قدرت عوامل محافظت کننده به تحقیقاتش ادامه داد. وی تحت تاثیر تحقیقات مرتبط با واکنش به استرس بر روی حیوانات و همچنین عوامل ژنتیکی و انسانی بود.

روتر معتقد است که تاب آوری همان مقاومت نسبی در برابر تجربیات خطرناک محیطی، یا غلبه بر استرس و مشکلات ، یا خروجی (رفتاری) نسباتا مطلوب با وجود تجربیات خطرآفرین است.او در جایی دیگر نیز می گوید که تاب آوری چیزی جز شایستگی و قابلیت اجتماعی و سلامت روانی نیست.

سازوکارهای مختلفی جهت کنار آمدن با آسیب وجود دارد که مایکل روتر از آن با نام “اثرات فولادین” راهبردهای سازش یاد می کند. برای مثال ورزش پرش با چتر منجر به سازگاری فیزیولوژیکی می شود و نوعی از مقاومت در برابر ترس و واکنش های فیزیولوژیکی برای بقاست. او می افزاید اگر میخواهید در برابر آلودگی مقاوم شوید بدترین کار ممکن این است که از در معرض قرارگیری در مقابل تمامی عفونت ها اجتناب کنید. ضمن اینکه همه به رشد سازوکارهای مقاومت-سازش نیازمند هستند. با اضافه کردن محافظت روانی در کنار محافظت فیزیکی، نقطه نظر باندرا در باب احساس خود کارآمدی نیز به ذهن متبادر می شود.

دکتر روتر این سوال را مطرح میکند که: آیا تاب آوری روشی خیالی برای بازآفرینی مفاهیم خطر و محافظت است؟ و سپس پاسخ می دهد: خیر، چون خطر و محافظت بر متغیرها متمرکز هستند و به سمت پیامدهایی با این فرض ضمنی سوق داده می شوند که تاثیر عوامل خطرساز و محافظت کننده به طور گسترده در همه یکسان خواهد بود و این پیامدها بسته به ترکیب و تعادل بین تاثیرات عوامل خطرساز و عوامل محافظت کننده است.

وی همچنین سوال دیگری را مطرح میکند مبنی بر این که : آیا مفاهیم تاب آوری، مطالعات سنتی عوامل خطرساز و محافظت کننده را رد میکند؟ خیر، چون شواهد فراوانی وجود دارد که مغایرت پیامدهای آسیب شناسی روانی می تواند با جمع بندی اثرات عوامل خطرساز و محافظت کننده محاسبه شود و دوم اینکه تاب آوری مفهومی تعاملی است که فقط در صورت سنجش دقیق عوامل خطرساز و محافظت کننده می تواند بررسی گردد.

روتر بر این باور است که ۴ عامل منجر به تاب آوری می شود:

۱_ کاهش خطر

۲_ کاهش واکنش های زنجیروار منفی

۳_ ارتقا و حمایت از عزت نفس و خود کارآمدی

۴_ ایجاد فرصت

 

منابع

Pearce, J (2005). Eric Taylor: The cheerful pessimist. Child and Adolescent Mental Health, Feb;10(1):40–۴۱٫[۱]

Rutter, M. (1987). “Psychosocial resilience and protective mechanisms”. American Journal of Orthopsychiatry

http://www.fenichel.com/resilience.shtml

Share

بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت دوم “آن ماستن”

آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت دوم “آن ماستن”

بازنشر

گردآوری و ترجمه: جواد طلسچی یکتا
مددکار اجتماعی و عضو تیم تخصصی تاب آوری خانواده در انجمن ازدواج و خانواده کشور

 

آن ماستن، دارای مدرک دکترا و استاد رشته رشد کودک و استاد دانشگاه برجسته مک نایت در موسسه رشد کودک زیر مجموعه دانشگاه مینسوتا است. او در ارتش بزرگ شده و برای مدرک کارشناسی در کالج اسمیت حضور داشته است. او سپس به مدت سه سال به عنوان دستیار محقق در موسسه ملی سلامت کار کرد. ماستن، دکترایش را در رشته روانشناسی بالینی با گذراندان دوره انترنی در مرکز بالینی دانشگاه کایفرنیا در سال ۱۹۸۲ از دانشگاه مینسوتا دریافت کرد. تحقیق او بر فهم فرآیندهایی متمرکز بود که تاب آوری را در زمان آسیب و مشکلات بالا می برد. او پروژه بررسی صلاحیت رفتاری در زمینه خطر و تاب آوری را مدیریت میکند؛ مطالعاتی بر روی افراد و جمعیتهای که در معرض جنگ، بیماری های طبیعی ، فقر، بی خانمانی و مشکلات مهاجرت هستند. او همچنین آثار انتشار یافته ای در زمینه تاب آوری در رشد انسانی شامل نگاهی بر کودکان و خانواده های در معرض جنگ، بدبختی و تروریسم دارد. دکتر ماستن همچنین تفسیری نهایی در موضوع پیش روی ” آینده کودکان” در خانواده های نظامی دارد.

او و همکارانش بر روی خصوصیات عصبی- زیستی و روانی- اجتماعی رفتاری تاب آوری متمرکز بوده اند و اینکه چطور ترکیب آن ها به فهم بهتر این تاب آوری کمک می کند. او بر این باور است که شایستگی رفتاری و تاب آوری در همه کودکان وجود دارد و همه آنها در زمان رشد به تشویق و فرصتی نیاز دارند تا در این زمینه موفق شوند. هدف پروژه هایش، آگاه سازی سیاست گذاران است که چطور محیطی موثر را برای پرورش رشد و موفقیت کودکان ایجاد نمایند. گرچه که در فرهنگ های مختلف بنابر استاندارد های متفاوت، تعاریف متعددی از تاب آوری وجود دارد، بین این مفاهیم، تاب آوری همراه با فرآیند خود تنظیمی و روابط عاطفی ایمن است.

در یک بررسی طولی مرتبط با ۲۰۵ کودک از یک جامعه شهری که به مدت ۱۰ سال ادامه داشت، ماستن و همکارانش از روش های چندگانه ای بهره بردند تا میزان رشد آنها را در صلاحیت رفتاری ، مشکلاتی که با آنها دست به گریبان هستند و منابع روانی-اجتماعی قابل دسترس نظیر خوش بینی، نسخه برداری از مهارت ها، حس سلطه یا خود کنترلی و حمایت اجتماعی بررسی کنند. کودکانی که از منظر ذهنی ، کارکرد بالاتری داشتند و سرپرستی با کیفیت تری را تجربه کردند ، نتایج علمی ، رفتار و شایستگی اجتماعی بهتری حتی در مقابله با مشکلات حاد از خود نشان دادند. ماستن تاکید دارد که رشد روانی کودکان نوعی ضربه گیر است که موجب می شود کودک خود را با شرایط تهدیدآفرین و چالش زا سازگار کند. کودکان در صورت داشتن ارتباط مثبت با افراد مسئولیت پذیر، مشکلات را بهتر مدیریت و حل می کنند و دارای خصوصیاتی هستند که برای خودشان و دیگران ارزشمند است. ایشان همچنین مشاهد کرده اند که کودکان با مشکلات طولانی مدت اغلب دچار آسیب های عصبی-زیستی و اختلال حاد در روابط عادی با سرپرستشان می شوند.

آثار ماستن

دکتر ماستن با بیش از ۱۵۰ اثر، از متخصصین شناحته شده بین المللی در زمینه تاب آوری در رشد انسانی است. زمینه های تخصصی او تاب آوری در کودکان، کودکان بی خانمان، کودکان در فقر، کودکان در جنگ، اقداماتی برای بالا بردن تاب آوری در کودکان و … است. او عضو هیئت تحقیقی بر روی” کودکان، جوانان و خانواده ها”ی موسسه شورای ملی تحقیق و دارو و رئیس سابق انجمن “تحقیق در زمینه رشد کودک” است. دکتر ماستن همچنین عضو انجمن روانشناسی و انجمن علوم روانشناسی آمریکاست و جایزه یوری برونفربرینر را از انجمن روانشناسی امریکا به دلیل مشارکت مادام العمر در زمینه “روانشناسی رشد در خدمت علم و جامعه” دریافت کرده است.

و اما چندی از آثار او:

_ سنجش چالش های زندگی کودک : ارتباط میزان مشکلات کوکان با محرک های تنش زا و مشکلات والدینشان در کودکی ، ۲۰۲۰

_ تجارب دوران کودکی در والدین بی خانمان: بررسی اعتبارسنجی و پاسخ ،۲۰۱۹

_ تاب آوری در کودکان: چشم انداز رشد و توسعه ، ۲۰۱۸

_ فقر و کودکانی که بی خانمانی را تجربه می کنند : معانی ضمنی برای سلامت ، ۲۰۱۷

_ بالا بردن تاب آوری با اصلاح خواب کودکان : امکان اجرا بین خانواده هایی که از مسکن حمایتی برخوردار هستند. پیشرفت در مشارکت های مربوط به سلامتی جامعه : تحقیق، آموزش و اقدام،