اثربخشي بسته هاي آموزشي تاب آور و تركيب مثبت نگر و تاب آور در بهبود بهزيستي روان شناختي، راهبردهاي مقابله اي و كاهش اهمال كاري و تنيدگي تحصيلي

زمينه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسي اثربخشي مداخله تاب آور و تركيب مثبت نگر و تاب آور در كاهش اهمال كاري تحصيلي و تنيدگي تحصيلي و بهبود بهزيستي روان شناختي و راهبردهاي مقابله اي موثر دانش آموزان دختر نوجوان انجام شد.
مواد و روش ها: اين مطالعه از نوع نيمه آزمايشي همراه با مراحل پيش آزمون، پس آزمون و دوره پيگيري بود. ۶۰ دانش آموز ۱۴ تا ۱۶ ساله به روش خوشه اي چند مرحله اي انتخاب شدند و به صورت تصادفي در دو گروه آزمايش و يك گروه شاهد قرار گرفتند. آموزش هاي تاب آور و تركيب مثبت نگر و تاب آور طي ۹ جلسه دو ساعته، به دو گروه آزمايش ارايه گرديد. از پرسش نامه هاي اهمال كاري تحصيلي سواري، تنيدگي تحصيلي Ang و Huang، بهزيستي روان شناختي Ryff و راهبردهاي مقابله اي Endler و Parker در مراحل پيش آزمون، پس آزمون و پيگيري استفاده شد. داده ها با استفاده از روش تحليل واريانس با اندازه گيري هاي مكرر مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.
يافته ها: آموزش هاي تاب آور و تركيب مثبت نگر و تاب آور، باعث كاهش معني دار اهمال كاري تحصيلي و تنيدگي تحصيلي و افزايش معني دار بهزيستي روان شناختي و راهبردهاي مقابله اي موثر گرديد، با اين تفاوت كه برنامه آموزشي تركيبي در ارتقاي بهزيستي روان شناختي، راهبردهاي مقابله اي موثر و كاهش تنيدگي تحصيلي موفق تر از برنامه آموزشي تاب آور بود. همچنين، برنامه آموزشي تاب آور در كاهش اهمال كاري تحصيلي تاثير بهتري داشت.
نتيجه گيري: برنامه هاي آموزشي كه از تلفيق چند رويكرد و نظريه براي طراحي بسته هاي آموزشي بهره مي گيرند، تاثيرات معني دار بيشتري دارند. بنابراين، استفاده از نتايج پژوهش در طراحي برنامه هاي آموزشي پيشگيرانه و بهبود دستاوردهاي آموزشي موثر باشد.

اثربخشي بسته هاي آموزشي تاب آور و تركيب مثبت نگر و تاب آور

در بهبود بهزيستي روان شناختي، راهبردهاي مقابله اي و كاهش اهمال كاري و تنيدگي تحصيلي

طرح ملی تاب آوری اجتماعی و گفتگوی خانواده

کارگاه یکروزه توانمند سازی مدرسین آموزش خانواده به همت انجمن اولیاء ومربیان اداره آموزش و پرورش استان کرمانشاه برگزارشد.

تاب آوری در آموزش و پرورش

 

 

 

 

 

 

خانه تاب آوری با افتخارسه گانه فوق را جهت استفاده و توسعه تاب آوری در مدارس و محیط های آموزشی معرفی مینماید . توضیح اینکه کتاب تاب آوری د رمدارس چاپ و در اختیار علاقه مندان قرارگرفته و دوعنوان دیگر بزودی روانه بازرار خواهد شد

 

تاب آوری در مدارس برگزار شد

به  همت اداره آموزش و پرورش ناحیه دو کرمانشاه کارگاه دو روزه تاب آوری ویژه مدیران مدارس ، در محل تالار اجتماعات  اداره مذکور و در روزهای ۲۴ و۲۵ مردادماه جاری برگزار گردید.

کارگاه تاب آوری در اصفهان برگزارشد

به همت اداره آموزش و پرورش ناحیه دو اصفهان  و باهمراهی  انجمن ازدواج و خانواده کشوردوره آموزش تاب آوری   بمدت  ۱۶ ساعت و در روزهای ۲۵ و ۲۶ و در تالار اجتماعات اداره مذکور با حضور مشاوران و روانشناسان برگزار گردید.

 

مدل تاب آوری تحصیلی بر اساس شایستگی تحصیلی و رابطه معلم-شاگرد

هدف از این پژوهش تدوین و بررسی مدلی درباره تاب آوری تحصیلی بر اساس شایستگی تحصیلی و با میانجی گری رابطه معلم-شاگرد انجام گرفت. روش پژوهش از نوع همبستگی است و جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر و پسر ۱۱ تا ۱۳ ساله منطقه ۶ شهر تهران بود که در مقاطع تحصیلی ششم، هفتم و هشتم مشغول به تحصیل بوده و تعداد ۳۰۰ نفر از آن ها با استفاده از نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند.

ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه تاب آوری تحصیلی، پرسش نامه رابطه معلم – شاگرد و پرسش نامه شایستگی تحصیلی بود. یافته ها تأثیر کل شایستگی تحصیلی بر تاب آوری تحصیلی و رابطه معلم – شاگرد در سطح ۰۱/۰ و تأثیر کل رابطه معلم – شاگرد بر تاب آوری تحصیلی در سطح ۰۱/۰ معنادار شد. از این مدل ساختاری می توان برای پیش بینی و مداخله در مورد تاب آوری تحصیلی دانش آموزان نوجوان بهره جست تا از مصائب احتمالی ناشی از ضعف تاب آوری تحصیلی جلوگیری شود.

مدل تاب آوری تحصیلی بر اساس شایستگی تحصیلی و رابطه معلم-شاگرد

 

تاب آوری در مدارس

دانشمندان رفتارشناس از واژه تاب آوری حداقل برای توصیف سه پدیده استفاده می کنند: ۱- پیامدهای مثبت رشد ویژه کودکان و نوجوانانی که در محیط های پرخطر زندگی می کنند. ۲- توانایی به دست آمده پس از عبور از موقعیت های دشوار ۳- بهبودی، ترمیم و درمان پذیری معلمان و مدارس از جمله عوامل محافظتی و حمایتی برای کودکان و دانش آموزان بوده و به آنها کمک می کنند تا به مشکلاتی مثل فقر مزمن و استرس مداوم و مشکلات روحی والدین و خانواده های ناکارآمد خود فائق آیند.
کتاب تاب آوری در مدارس علاوه بر اینکه میتواند بعنوان محتوی آموزشی در دوره های تخصصی  تاب آوری  برای مددکاری اجتماعی، مشاوره، روانشناسی، رفاه اجتماعی و گرایش های مختلف مدیریت و حرفه های یاورانه مورد رجوع واقع شود، در فعالیت های سازمانهای مردم نهاد نیز میتواند راهنمای تدوین و طراحی پروژه های تقویت تاب آوری باشد.
نان هندرسون با معرفی مبسوط چرخه تاب آوری در این کتاب علاقه مندان را با روشها و پروتکل های مداخلاتی اثر بخشی آشنا میکند که میتواند در تحول آموزشی بسیار کارآمد باشد.
کتاب تاب آوری در مدارس در فصول هشتگانه خود به تعریف تاب آوری در محیطهای آموزشی، چگونگی تقویت تاب آوری در مدارس، تاب آوری در فضاهای دانشگاهی و دانشجویی، توصیف ویژگی های مدارس تاب آور، خردورزی و تدبیر برای تقویت تاب آوری، انعطاف در فرآیندهای تغییر و تحولات آموزشی، تاب آوری در عمل و معرفی ابزارهایی برای تسهیل توجه نشان داده است.
قابل به ذکر است، مجموعه آثار خانم هندرسون و همکارش علاوه بر اینکه در ۲۵ کشور دنیا تدریس میگردد و به زبانهای فرانسوی، اسپانیایی و روسی نیز ترجمه شده است. پیش از این نیز کتاب ره نمای تاب آوری از همین نویسنده با ترجمه محمدرضا مقدسی و هُما نیابتی در اختیار علاقه مندان قرار گرفته بود.
این کتاب توسط نشر ورجاوند و با ترجمه محمدرضا مقدسی و عفت حیدری در هشت فصل و ۱۶۰ صفحه در دسترس علاقه مندان به تاب آوری قرار گرفته است.

آموزش وپرورش کرمانشاه کارگاه تاب آوری برگزار کرد

به همت اداره آموزش و پرورش ناحیه یک کرمانشاه صبح امروز۱۳۹۴/۱۰/۲۲ در محل پژوهش سرای دانش آموزی این اداره کارگاه  تاب آوری برگزارگردید .

درابتدای جلسه سرکار خانم دکتر ردگاه ( معاونت آموزش) ضمن خیر مقدم به حضار، اهمیت حفظ سلامت وتوسعه تاب آوری را خصوصا درمدارس  ابتدایی مورد تاکید قرارداد در این نشست تخصصی که با همراهی مدیران ، معاونین و کارشناسان حوزه ستادی برگزار گردید ، مفاهیم و کلیات تاب آوری ، چرایی و چگونگی تاب آوری در مدارس توسط آقای محمدرضا مقدسی تدریس گردید.

ksh resilience 1

مدرسه تاب آور

مشارکت اجتماعی از طریق تعدد وتنوع ذخایر رفتاری موجب توسعه و تقویت ” تاب آوری ” است.
مشارکت و حمایت های اجتماعی هم چنین میتواند به اصلاح طرحواره های رفتاری کمک کند.
این مهم در مدارس تاب آور به بهترین شکل انجام میگیرد.
کودکان و نوجوانان بخش عمده ای از زندگی خود را در مدرسه میگذارنند و این فرصت و ظرفیتی بی نظیر برای توسعه و تقویت تاب آوری است .
مدارس کانون آموزش رفتارهای سلامت محور هستند و این به نوبه خود میتواند به توفیقات تحصیلی دانش آموزان کمک کرده و یا در موارد خاص از افت تحصیلی ایشان جلوگیری کند.چرا که تاب آوری با موفقیت تحصیلی رابطه مثبت دارند(اسکلیزو همکاران ،۲۰۰۶).
توجه به تقویت و توسعه تاب آوری روانشناختی در مدارس میتواندآسیب پذیری اجتماعی را نیزبه نحو چشمگیری کاهش داده و امکان دستیابی به سطوح بالاتری از سلامت اجتماعی و بهزیستی روانشناختی را فراهم سازد.
ضمن اینکه در همین مدارس است که با مددکاری و یا مداخله می توان نارسایی ها خانوادگی و صدمات و آسیب های روانی و اختلالات رفتاری را پایش ، درمان و یا از بروز انواع آسیب ها متعدد دیگر جلوگیری کرد.
از سوی دیگر پایین آمدن سن آسیب ها و صدمات اجتماعی اهمیت توجه به تاب آوری جمعیت دانش آموزی را متذکر میگردد. آموزش و توفیقات تحصیلی با افزایش ذخایر شناختی موجب ارتقاء سلامت هستند.
همچنین علاوه بر مساله ” ذخایر شناختی ” پژوهشها نشان میدهد وجود حتی یک مربی ، معلم و مددکار صمیمی و حامی میتواند مانع جدایی دانش آموزان از مدرسه و ترک تحصیل خواهد بود.
از طرفی مبتنی بر شواهد دانش آموزان درس مربیان و معلمانی راکه بیشتر دوست می دارند بهتر انجام میدهند و نکته جالب توجه دیگر این است که چنانچه دانش آموزی در مدرسه احساس درک و حمایت اجتماعی کند وضعیت تحصیلی بهتری را تجربه و ارایه خواهد کرد.
در مجموع اهمیت انتظارات و توقعات تحصیلی در توسعه و تقویت تاب آوری به اثبات رسیده است(جانسون و هاوراد،۱۹۹۸).
با این مقدمه کوتاه میتوان به چند مولفه اصلی در مدارس تاب آور توجه داد:

-تاکید موکد بر موفقیت و ادامه تحصیل و وجلو گیری از خروج و ترک تحصیل بچه ها از مدرسه.
-نظارت دقیق بر عملکرد دانش آموزان ، والدین و مربیان ومعلمان و کارکنان مدارس ( ماستن ، ۱۹۹۸).
-فراهم سازی مشارکت های معنادار و همه جانبه در مدارس (راتر،۱۹۷۹).
علاوه بر این مدارس میتوانند با آموزش خود مراقبتی دربسیاری از آسیبهای اجتماعی نقش پیشگیرانه شایسته ای را ایفا کنند اساسا میتوان گفت مدارس کانون یادگیری و اصل و اساس سلامتی و مشارکت اجتماعی هستند . راه سعادت و سلامت از مدارس میگذرد.
در خاتمه به این اشاره میگردد که بهزیستی روانشناختی بسیار معمولی تر ازآن است که تصور میکنیم و براحتی در دسترس است . با این حال بچه ها به دوز پایینی از خطرات و چالشها نیازمند هستند که انتظار میرود کما فی السابق مدارس با توجه روز افزون به تقویت و توسعه ” تاب آوری”
بسترساز و حامی این مهم باشند.
ضروری به نظر میاید با توجه به مقتضیات زمانی و به منظور کاهش آسیب پذیری و افزایش تاب آوری ، ترویج و درک حمایت های اجتماعی توجه بیشتری را از آن خود سازد ، جرا که همگان واقف هستند سازه های اجتماعی قطره هایی هستند که دریا میشوند. و فی الواقع اجتماعی کردن هر مساله و مشکلی موجب تقویت راه حل آن موضوع خواهد بود.

محمدرضا مقدسی

 

منبع : وبسایت رسمی مددکاران اجتماعی ایران