ویژگی های روان سنجی و هنجاریابی نسخه فارسی پرسش نامة تاب آوری در دانش آموزان و دانشجویان ورزشکار و غیر ورزشکار

هدف از پژوهش حاضر، بررسی ویژگی های روان سنجی و هنجاریابی نسخة فارسی پرسش نامة تاب آوری در دانش آموزان و دانشجویان ورزشکار و غیر ورزشکار بود. جامعة آماری شامل کلیة دانش آموزان مقطع متوسطة دولتی مناطق نوزده گانة آموزش و پرورش ( تعداد ۴۸۲۶۸ نفر) و همچنین کلیة دانشجویان دانشگاه های دولتی شهر تهران در سال ۱۳۹۰- ۱۳۹۱ (تعداد ۵۰۴۷۷ نفر) بود. ابزار جمع آوری داده ها پرسش نامة استاندارد تاب آوری کونور و دیویدسون بود. نتایج این پژوهش به وجود هفت عامل در ورزشکاران (سخت رویی، هدفمندی، خوش بینی، احساس کنترل، استفاده از منابع، استفاده از منابع معنوی و پویایی) اشاره دارد. همچنین، نتایج نشان دادند که این پرسش نامه از روایی و پایایی قابل قبولی در جامعة مشخص برخوردار است ( پایایی برابر با ۷۷۴/۰) و آلفای کرونباخ ( پایایی و ثبات به روش همسانی درونی) برای ورزشکاران ۷۸۱/۰ بیشتر از غیر ورزشکاران ۷۵۳/۰ است.

ویژگی های روان سنجی و هنجاریابی نسخه فارسی پرسش نامة تاب آوری در دانش آموزان و دانشجویان ورزشکار و غیر ورزشکار

ساخـتار عاملي فرم کوتاه مقياس تاب آوري(۱۴-R)

پژوهـش حاضر با هدف بررسي روايي، پايايي و ساخـتار عاملي فرم کوتاه مقياس تاب آوري در دانش آموزان دبيرستاني ايران صورت گرفت. شرکتکنندگان شامل ۴۶۳دانش آموز دختر و پسر دبيرستاني ساکن بابلسر بودکه به روش نمونه گيري خوشه اي چندمرحله اي انتخاب و فرم کوتاه مقياس تاب آوري را تکميل نمودند. دادهه اي گردآوري شده با استفاده از نرم افزار SPSSو AMOSتحليل گرديدند. براي بررسي روايي مقياس از تحليل عاملي اکتشافي و تأييدي استفاده شد. نتايج تحليل عاملي، بيانگر وجود سه مؤلفه مديريت خود، معناداري زندگي و اعتماد به نفس بود. براي بررسي پايايي مقياس از روشهاي آلفاي کرونباخ و بازآزمايي استفاده شد. پايايي مقياس و خرده مقياسها توسط دو روش آلفاي کرونباخ در دامنه ۱۵/۰تا ۸۷/۰و بازآزمايي در دامنه ۱۵/۰تا ۸۱/۰، مورد تأئيد قرار گرفت. در مجموع، نتايج نشان دادکه مقياس استفاده شده داراي برازش خوبي بوده و ميتوان از آن در پژوهشهاي مرتبط با جامعه دانش آموزي ايران استفاده کرد.

ساخـتار عاملي فرم کوتاه مقياس تاب آوري

پرسشنامه استاندارد تاب آوری خانواده

پرسشنامه استاندارد تاب آوری خانواده (سیکبی، ۲۰۰۵)

این مقیاس یک ابزار استاندارد (fras) مقیاس اندازه گیری تاب آوری خانواده برای اندازه گیری تاب آوری خانواده است که به وسیله­ سیکبی (۲۰۰۵) بر اساس نظریه سیستمی تاب آوری خانواده والش (۲۰۰۳) ساخته شده است. این ابزار یک مقیاس ۴ درجه ای لیکرتی محسوب می­ شود که شامل درجات ۱: کاملاً مخالفم تا ۴: کاملاً موافقم می ­شود. مقیاس اندازه گیری تاب آوری خانواده مشتمل ۶۶ آیتم با طیف لیکرت می ­باشد که به بررسی، میزان تاب آوری خانواده در ۳  بعد :۱- ارتباط خانواده وحل مسئله، ۲-منبع مذهبی/ اجتماعی، ۳-پذیرش مشکل می پردازد.

پرسشنامه تاب آوری خانواده ( سکیبی، ۲۰۰۵)

ویژگی‎های روان‌سنجی نسخه فارسی «مقیاس تاب‌آوری وگنیلد و یانگ» در نوجوانان مقیم مراکز شبانه‎روزی

هدف: هدف مطالعه حاضر بررسی ساختار عاملی و پایایی نسخه فارسی “مقیاس تابآوری وگنیلد و یانگ” در جمعیت نوجوانان مقیم مراکز شبانه روزی بود.

روش: مقیاس با توجه به شیوه وایلد و همکاران به فارسی ترجمه و ترجمه معکوس شد و روایی محتوا و روایی صوری آن برحسب آرا صاحبنظران در زمینههای مختلف پرستاری، روانشناسی و رفاه اجتماعی و نوجوانان مقیم مراکز شبانهروزی تعیین شد. نمونهگیری به روش در دسترس و براساس ویژگیهای ورود به مطالعه انجام شد و ۲۲۳ نفر مورد بررسی قرار گرفتند. با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و اکتشافی، روایی سازه ابزار بررسی شد و جهت بررسی همسانی درونی ضریب آلفای کرونباخ محاسبه گردید. جهت تعیین ثبات، از آزمون مجدد به فاصله دو هفته استفاده شد.

یافته‌ها: نتایج تحلیل عاملی تأییدی (نوبت اول)، نشاندهنده عدم تأیید دو عامل در نسخه فارسی بود. تحلیل عاملی اکتشافی وجودپنج عامل را تأیید کرد که۸۰/۴۳ درصد واریانس را تبیین میکردند. برازش مناسب دادهها با مدل پنج عاملی نسخه فارسی با انجام تحلیل عاملی تأییدی (نوبت دوم) نشان داده شد. ضریب آلفای کرونباخ کل ابزار ۷۷/۰بود و ضریب همبستگی درون طبقهای بین دو بار اجرای مقیاس به فاصله دو هفته ۹۰/۰ (۰۰۱/۰p<) محاسبه گردید. میانگین نمره تابآوری نوجوانان ۰۱/۱۱± ۴۱/۸۴ بود که در سطح متوسط ارزیابی گردید.

نتیجه‌گیری: نسخه فارسی مقیاس تابآوری میتواند ابعاد مختلف تابآوری را در نوجوانان مقیم مراکز شبانه روزی اندازهگیری کند و از روایی و پایایی مناسب برخوردار است.

 

ویژگی‎های روان‌سنجی نسخه فارسی «مقیاس تاب‌آوری وگنیلد و یانگ» در نوجوانان مقیم مراکز شبانه‎روزی

 

resiliency-scale-resiliency-ir

مقیاس تاب آوری جامعه(CRS)

مقیاس تاب آوری جامعه ( commubity resiliency scale ) دارای ۱۵ گویه ای پنج نمره ای است( مقیاس لیکرت) که ادراک افراد نسبت به تاب آوری جامعه را می سنجد.این پرسشنامه بین حداقل ۱۵ تاحداکثر۷۵ نمره تولید میکند.آلفای کرونباخ برای این آزمون توسط سازندگان ۸۵ /۰ گزارش شده است. این پرسشنامه توسط دکترسید علی حسینی ترجمه و هنوز برای جامعه ایرانی هنجار یابی نشده است . مقیاس تاب آوری جامعه غیر قابل فروش است .

 

علاقه مندان با کلیک بر تصویر میتوانند دریافت نمایند

1 (2)مقیاس تاب آوری جامعه

مقیاس تاب آوری موبرای ۲۰۱۱

12مقیاس تاب آوری ( موبرای ، ۲۰۱۱)

دکتر ( درک موبرای ) مدیر مرکزملی روانشناسی کاربردی انگلستان و دارای تجربیات و عناوینی در زمینه بهزیستی روانشناختی است وی هم چنین  دارای سوابقی در روانشناسی اجتماعی و هم چنین نایب رییس انجمن بین المللی مدیریت استرس انگلستان است. رویکرد اصلی پروفسور موبرای ترویج وارتقا سلامت است از ایشان هم کتابی در راهنمایی تاب آوری فردی در سال ۲۰۱۲ متشر شده است .

عبدالاامیرگاطع زاده ومریم نیسی در سال ۱۳۹۱  بررسی پایایی و روایی پرسشنامه ( موبرای ،۲۰۱۱) را برای معلمان مدارس ( کودک و نوجوان ) استثنایی شهر اهواز مورد مطالعه قرار دادند که اصل مقاله ارایه شده در سومین همایش ملی مشاوره دردانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر رابا کلیک برمتن و یا تصویر مربوطه میتوانید دریافت نمایید.

بررسی اعتبار، پایایی و هنجاریابی مقیاس تاب آوری مسیر شغلی

با توجه به اهمیت حوزه تاب آوری مسیر شغلی و گستردگی کاربرد‌های ناشی از آن پژوهش حاضر با هدف بررسی اعتبار، پایایی و هنجاریابی مقیاس تاب آوری مسیر شغلی مورگان لیون در میان کارمندان و دانشجویان چهار شهر کشور) تهران، شیراز، یزد، سقز) صورت گرفته است.

پژوهش حاضر از نوع توصیفی و زمینه‌یابی از نوع آزمون سازی می‌باشد که جامعه آماری شامل کلیه کارمندان و دانشجویان کشور بودند که به صورت نمونه در دسترس ۴ شهر (تهران، شیراز، یزد و سقز) انتخاب شدند. به این منظور تعداد ۶۲۵ کارمند و ۲۶۴ دانشجو از سازمان‌ها و دانشگاه‌های مختلف این شهرها به صورت نمونه‌گیری خوشه ای انتخاب شدند و پرسش نامه را تکمیل نمودند. روش‌های آماری شامل محاسبه نمرات t، رتبه درصدی، آلفای کرونباخ و جهت بررسی روایی از روش دو نیمه کردن استفاده شد و جدول هنجار درصدی و استاندارد هم برای دانشجویان و هم کارمندان تهیه شد.

نتایج نشان داد که اعتبار آزمون به روش آلفای کرونباخ برای کارمندان.۰٫۹۰۱ و برای دانشجویان،۰٫۸۸۴ محاسبه شد. همچنین بررسی روایی تصنیف حاکی از آن بود که بین دو نیمه آزمون تفاوت معناداری وجود ندارد. در کل یافته نشان داد که مقیاس فوق ابزاری مناسب و دارای شواهد روان سنجی مطلوب برای سنجش تاب آوری مسیر شغلی در جامعه ایرانی محسوب می‌شود.

بررسی اعتبار، پایایی و هنجاریابی مقیاس تاب آوری مسیر شغلی

مقیاس تاب آوري خانواده

پرسشنامه تاب آوری

مقیاس تا ب آوري خانواده به وسیله سیکبی ( ۲۰۰۵ ) طراحی شده است. شواهد روا نسنجی این مقیاس
به وسیله سیکبی ( ۲۰۰۵ ) مورد تأیید قرار گرفته است. سیکبی ( ۲۰۰۵ ) پایایی ابزار را با روش
آلفاي کرنباخ بررسی وهم چنین  بوچانان ( ۲۰۰۸ ) پایایی کل مقیاس را با استفاده از روش آلفاي کرنباخ
۰/۹۶ گزارش کرده است .
این مقیاس توسط دکترفریده السادات حسینی ودکتر مسعود حسینی چاری برای استفاده در ایران هنجار ودرفصلنامه مشاوره و روان درمانی خانواده دوره دوم ، سال سوم در تابستان ۱۳۹۲ منتشر گردیده است.

براساس شواهد این پژوهش، مقیاس تاب آوري خانواده ابزاري مناسب و داراي شواهد روان سنجی مطلوب براي سنجش تا ب آوري خانواده درجامعه ایرانی محسوب میشود. با کلیک بر متن یا تصویر ذیل قابل دریافت است .

 

مقیاس اندازه گیری تاب آوری خانواده

3

پرسشنامه تاب آوری

پرسشنامه تاب آوری کونور – دیویدسون (CD-RIS) یا مقیاس تاب آوری کونور – دیویدسون (CD-RIS) که معادل انگلیسی آن Conner-Davidson Resilience Scale است توسط دو نظریه پرداز مشهور این حوزه یعنی کونور و دیویدسون ساخته شده است. این پرسشنامه ۲۵ گویه دارد که در مقیاس لیکرت بین (کاملاً نادرست) و (کاملاً درست) نمره‌گذاری می‌شود.علاقه مندان میتوانند پرسشنامه تاب آوری کونور و دیویدسون را با کلیک بر روی متن ذیل دریافت نمایند

پرسشنامه تاب آوری

 

ین پرسشنامه را کونور و دیویدسون (۲۰۰۳) با مرور منابع پژوهشی ۱۹۹۱- ۱۹۷۹ حوزه تاب آوری تهیه کردند. بررسی ویژگی های روان سنجی این مقیاس در شش گروه، جمعیت عمومی، مراجعه کنندگان به بخش مراقبت های اولیه، بیماران سرپایی روانپزشکی، بیماران با مشکل اختلال اضطراب فراگیر و دو گروه از بیماران استرس پس از سانحه انجام شده است. تهیه کنندگان این مقیاس بر این باورند که این پرسشنامه به خوبی قادر به تفکیک افراد تاب آور از غیرتاب آور در گروه های بالینی و غیربالینی بوده و می تواند در موقعیت های پژوهشی و بالینی مورد استفاده قرار گیرید. پرسشنامه تاب آوری کونور و دیویدسون ۲۵ عبارت دارد که در یک مقیاس لیکرتی بین صفر (کاملاً نادرست) تا پنج (همیشه درست) نمره گذاری می شود.

شیوه نمره گذاری

نمره گذاری گزینه ها در این مقیاس بدین شرح است:

کاملاً نادرست= ۰   به ندرت= ۱  گاهی درست= ۲  اغلب درست= ۳   همیشه درست= ۴

بنابراین طیف نمرات آزمون بین ۰ تا ۱۰۰ قرار دارد. نمرات بالاتر بیانگر تاب آوری بیشتر آزمودنی است. نتایج تحلیل عاملی حاکی از آنند که این آزمون دارای ۵ عامل: تصور شایستگی فردی، اعتماد به غرایز فردی، تحمل عاطفه منفی، پذیرش مثبت تغییر وروابط ایمن، کنترل و تأثیرات معنوی است.

عبارات مربوط به هر زیرمقیاس:

  1. زیرمقیاس تصور از شایستگی فردی: ۲۵- ۲۴- ۲۳- ۱۷- ۱۶- ۱۲- ۱۱- ۱۰
  2. زیرمقیاس اعتماد به غرایز فردی تحمل عاطفه منفی: ۲۰- ۱۹- ۱۸- ۱۵- ۱۴- ۷- ۶
  3. زیرمقیاس پذیرش مثبت تغییر و روابط ایمن: ۸- ۵- ۴- ۲- ۱
  4. زیرمقیاس کنترل: ۲۲- ۲۱- ۱۳
  5. زیرمقیاس تأثیرات معنوی: ۹- ۳

ویژگی های روان سنجی

پایایی خارجی: کونور و دیویدسون ضریب آلفای کرونباخ مقیاس تاب آوری را ۸۹/۰ گزارش کرده اند. همچنین ضریب پایایی حاصل از روش بازآزمایی در یک فاصله ۴ هفته ای ۸۷/۰ بوده است.

پایایی ایرانی: این مقیاس در ایران توسط محمدی (۱۳۸۴) هنجاریابی شده است. وی برای تعیین پایایی مقیاس تاب آوری کونور و دیویدسون از روش آلفای کرونباخ بهره گرفته و ضریب پایایی ۸۹/۰ را گزارش کرده است.

اعتبار خارجی: نمرات مقیاس تاب آوری کونور و دیویدسون با نمرات مقیاس سرسختی کوباسا همبستگی مثبت معنادار و با نمرات مقیاس استرس ادراک شده و مقیاس آسیب پذیری نسبت به استرس شیهان همبستگی منفی معناداری داشتند که این نتایج حاکی از اعتبار همزمان این مقیاس است.

اعتبار افتراقی: نمرات مقیاس تاب آوری کونور و دیویدسون در هنگام شروع آزمایش و همچنین هنگام خاتمه با نمرات مقیاس تجربه جنسی آریزونا همبستگی معناداری نداشت. این مطلب حاکی از اعتبار افتراقی آزمون است.

اعتبار ایرانی: برای تعیین روایی این مقیاس نخست همبستگی هر عبارت با نمره کل مقوله محاسبه و سپس از روش تحلیل عاملی بهره گرفته شد. محاسبه همبستگی هر نمره با نمره کل به جز عبارت ۳، ضریب های بین ۴۱/۰ تا ۶۴/۰ را نشان داد. سپس عبارات مقیاس به روش مؤلفه های اصلی مورد تحلیل عاملی قرار گرفتند. پیش از استخراج عوامل بر پایه ماتریس همبستگی عبارات، دو شاخص KMO و آزمون کرویت بارتلت محاسبه شدند. مقدار KMO برابر ۸۷/۰ و مقدار خی دو در آزمون بارتلت برابر ۲۸/۵۵۵۶ بود که هر دو شاخص کفایت شواهد برای انجام تحلیل عامل را نشان دادند. در پژوهشی که توسط سامانی، جوکار و صحراگرد در بین دانشجویان صورت گرفت، پایایی آن­را ۹۳/۰ گزارش کردند و روایی(به روش تحلیل عوامل و روایی همگرا و واگرا) توسط سازندگان آزمون در گروه­های مختلف عادی و در خطر احراز گردید(سامانی و همکاران، ۲۰۰۶).

نمره دهی پرسشنامه تاب آوری کونور و دیدسون

منابع

  1. رحیمیان بوگر، اسحاق؛ اصغرنژاد فرید، علی اصغر (۱۳۸۷). رابطه سرسختی روان شناختی و خودتاب آوری با سلامت روان در جوانان و بزرگسالان بازمانده زلزله شهرستان بم. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، سال چهاردهم، شماره ۱، بهار ۱۳۸۷، صص ۷۰- ۶۲٫
  2. ۲٫ Connor, K,M; Davidson, J. R. T (2003). Development of a New Resilience Scale: The Connor- Davidson Resilience Scale (CD-RISC). Journal of Depression and Anxiety 18: 76- 82 (2003).

Samani S, Jokar B, Sahragard N. Resiliency, mental health and life satisfaction. Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, 2006; 3(3): 290-295.(Persian).

مقیاس کوتاه تاب‏آوری در ورزشکاران معلول و جانباز؛ ویژگی‎های روان‌سنجی نسخه فارسی

تاب‌آوری، توانایی سازگاری مثبت فرد در پاسخ به موقعیت‌های مشکل‌آفرین زندگی است. با توجه به اهمیت تاب‌آوری، ساخت ابزارهایی مناسب، برای سنجش و اندازه‌گیری آن مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس فارسی نسخه کوتاه تاب‏آوری در ورزشکاران معلول و جانباز بود

ابزار و روش‌ها: در این پژوهش در سال ۱۳۹۴، ۱۶۸ نفر (۱۰۰ مرد و ۶۸ زن) از معلولان و جانبازان ورزشکار شهر تهران در سطوح مختلف مهارتی و در رشته­های مختلف که در یکی از مفاصل بدن (کمر، ران، زانو و غیره) دچار آسیب شده بودند، به‌طور تصادفی انتخاب شده و مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار پژوهش، مقیاس فارسی نسخه کوتاه‌شده تاب‌آوری کانر- دیویدسون بود. به‌منظور بررسی روایی سازه مقیاس فارسی نسخه کوتاه تاب‏آوری، از تحلیل عاملی تاییدی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری، برای تعیین همسانی درونی از ضریب آلفای کرونباخ و برای تعیین پایایی زمانی از ضریب همبستگی درون‌طبقه­ای استفاده شد.

یافته‌ها: شاخص‌های برازندگی به‌دست‌آمده، نشان‌دهنده روایی سازه و برازندگی مطلوب مقیاس فارسی نسخه کوتاه تاب‏آوری بود. همچنین همسانی درونی با ضریب آلفای کرونباخ برابر ۷۶/۰ و پایایی زمانی نیز با ضریب همبستگی درون‌طبقه‌ای ۷۶/۰، از مقادیر قابل قبولی برخوردار بودند.

نتیجه‌گیری: مقیاس فارسی نسخه کوتاه تاب‌آوری از روایی و پایایی قابل قبولی در بین ورزشکاران معلول و جانباز برخوردار است.

مقياس كوتاه تاب آوري در ورزشكاران معلول و جانباز؛ ويژگي هاي روان سنجي نسخه فارسي

resiliency iran 3