مفاهیم کلیدی و اصطلاحات تاب آوری

عفت حیدری دریادداشتی برگرفته از کتاب تاب آوری ، جوانان و فرهنگ برای باشگاه تاب آوری میگنا نوشت اکنون اصطلاح تاب­‌‌آوری در سطح وسیعی شناخته شده و برای عموم مردم آشناست. این واژه­‌‌ها اغلب توسط پزشکان، درمان­گران، سیاست­‌‌گذاران، معلمان، دانشگاهیان و عامه­‌‌ی مردم استفاده می­‌‌شود و به افرادی اشاره می­‌‌کند که بعداز استرس­‌‌های مهم و دشواری­‌‌ها، با موفقیت بازگشته و بحران را طی می­‌‌کنند.

به­‌‌هرحال، تاب­‌‌آوری علی­‌‌رغم شهرت آن، به­‌‌طرز فریبنده­‌‌ای سازه­‌‌ی ساده­‌‌ای دارد و موضوع بسیاری از بحث­‌‌های تعریفی بوده و استفاده از تاب­‌‌آوری به­‌‌عنوان یک سازه­‌‌ی توضیحی، مورد سؤال قرار گرفته است. تاب­‌‌آوری از واژه­‌‌ی لاتین «رزیلیر» به­‌‌معنای جهش و بازگشت به­‌‌عقب وپس­‌‌زدن گرفته شده است.این واژه اولین­‌‌بار زمانی که توماس تردگولد از آن برای توصیف ویژگی چوب و توضیح آن­که چرا انواع چوب می­‌‌تواند بی­‌‌آن­که بشکند، حجم زیاد باری را تحمل کند، استفاده کرد(به تاریخچه­‌‌ی پژوهشی در سال ۱۸۱۸ معرفی شد.چهارسال بعد، مالت شیوه­‌‌ای را برای سنجش ضریب انعطاف و تاب­‌‌آوری و توانایی مواد برای تحمل شرایط سخت ارائه کرد.

این واژه بعداز سال­‌‌ها استفاده از مولد در مهندسی و فیزیک، توسط اکولوژیست­‌‌ها و دانشمندان حوزه­‌‌ی رشد، به­‌‌عنوان استعاره­‌‌ای برای ظرفیت سیستم پویا(برای مثال، جنگل بارانی، یک خانواده، یک جامعه) برای پاسخ­‌‌گویی به چالش­‌‌ها و تهدیدات و بقاء و تداوم شکوفایی مورداستفاده قرار گرفت.

مفاهیم کلیدی و اصطلاحات

گرچه مفاهیم تعریفی باز هم موضوع برخی گفت­‌‌وگوهاست،؛اما درمورد مفاهیم کلیدی اتفاق­‌‌نظر وجود دارد(تاب­‌‌آوری را به­‌‌عنوان ظرفیت یک سیستم پویا برای سازگاری موفق با آشفتگی­‌‌هایی که عملکرد و سرزندگی و یا رشد را تهدید می­‌‌کند، درنظر می­‌‌گیرند.

این تعریف در میان سطوح سیستم و نظام­‌‌ها، وسیع و مقیاس­‌‌پذیر است. به­‌‌هرحال، در محیط­‌‌های کاربردی نیاز به توصیفات بیش­‌‌تر برای تعریف معنای ظرفیت یا سازگاری موفقیت­‌‌آمیز و یا چالش­‌‌های مهم احساس می­‌‌شود. پژوهش­‌‌ها درمورد تاب­‌‌آوری، نیازمند تعاریف مفهومی و عملی از این عوامل بوده و فرهنگ، نقش­‌‌های مهمی را در تعریف تاب­‌‌آوری ایفا می­‌‌کند.

تعاریف تاب­‌‌آوری، ماهیت تهدید نسبت به سازگاری و کیفیت سازگاری را به­‌‌دنبال درمعرضِ تهدید قرارگرفتن، مورد بررسی قرار می­‌‌دهد.تهدیدات سازگاری عموماً با واژه­‌‌هایی مثل خطر، دشواری و وقایع پراسترس زندگی توصیف می­‌‌شوند. سازگاری مثبت به شیوه­‌‌های مختلفی، ازجمله نبود روان­‌‌درمانی، موفقیت برجسته در وظایف رشد، بهزیستی معقول و توانمندی نسبی، تعریف و سنجیده می­‌‌‌شود

مهم است که یادمان باشد خطر، یک واژه­‌‌ی احتمالی است و نشان­‌‌دهنده­‌‌ی احتمال بالای پیامدهای منفی برای اعضایء یک گروه خطر مشخص است؛ اما ماهیت اصلی تهدید را نسبت به یک فرد برای این نشان نمی­‌‌دهند تا تشخیص دهند که کدام افراد در گروه خطر، پیامدی منفی را نشان می­‌‌دهند. خطراغلب چندوجهی بوده و عوامل خطر به­‌‌طور مکرر در زندگی افراد رخ می­‌‌دهند؛.درنتیجه، محققان اغلب روی سنجش خطر مضاعف متمرکزشده­‌‌اند

طبقه­‌‌بندی­‌‌های خطر، مثل والدین طلاق­‌‌گرفته، شامل کودکانی است که در سطح وسیعیکشمکش­‌‌های قبل و بعداز طلاق بین پدر و مادرها را تجربه می­‌‌کنند؛ خشونت خانواده، مشکلات اقتصادی ومشکلات زندگی روی بهزیستی کودکان اثر می­‌‌گذارد.درضمن، کودکان به­‌‌شکل متفاوتی، بسته به سن و جنس و دوره­‌‌ی رشد و بسیاری از تفاوت­‌‌های فردی در عملکرد بیولوژیک و روانی و اجتماعی خود، نسبت به همین وقایع واکنش نشان می­‌‌دهند.

تحلیل دقیق تأاثیرات طلاق اغلب نشان می­‌‌دهد که بررسی خطرهای انباشته وتفاوت­‌‌های فردی، دیدگاه­‌‌های روشن­تری نسبت به فراآیندهاییکه روی سازگاری بلندمدت کودکان با والدین طلاق­‌‌گرفتهتأثیر می­‌‌گذارند،فراهم می­‌‌آورد

پژوهش­‌‌های تاب­‌‌آوری به­‌‌صورت مستند نشان می­‌‌دهد معمولاً پیامدهای منفی وقتی­‌‌که عوامل خطر روی هم انباشته می­‌‌شوندو به­‌‌صورت مستمر ادامه می­‌‌یابند، بدتر شده و احتمال تاب­‌‌آوری کم­‌‌تر می­‌‌شود. درنتیجه، پژوهش­‌‌های معاصر، تاب­‌‌آوری خطر را از دیدگاه متنی و مضاعف و انباشته بررسی کرده و اذعان می­دارد که ضریب­‌‌های واکنش متناسب با مقدار نشان می­‌‌دهند که خطرهای متعدد در زندگی افراد جمع می­‌‌شوند. برای مثال، خطر بزرگ­‌‌تر در زندگی افرادی رخ می­‌‌دهد که در حینی که فقر و جنگ و بدرفتاری را از سر می­‌‌گذرانند، دشواری­‌‌های تازه و حادی را تجربه می­‌‌کنند،؛ در مقایسه با کسانی که  مشکلی حاد و دشوار،؛ اما تنها راتجربه می­‌‌کنند

پژوهش­‌‌های گذشته روی ضریب­‌‌های خطر، نمونه­‌‌های مستندی را از دشواری­‌‌هایی سازگاری که افراد تجربه می­‌‌کنند و در معرض استرس­‌‌ها و خطرهایت بسیاری قرار می­‌‌گیرند،؛ نشان می­‌‌دهد

درنهایت نشان داده شده است که معمول آن است که وقتی ضریب­‌‌های خطر افزایش می­‌‌یابند، میزان دارایی­‌‌ها و منابع کاهش می­‌‌یابند.این امر نشان­‌‌دهنده­‌‌ی این حقیقت است که عوامل خطر و منابع، اغلب رابطه­‌‌ی معکوسی باهم داشته و در برخی از موارد در انتهای متضادِ همان پیوستار قرار می­‌‌گیرند(برای مثال، قوانین، فقر و والدین بدسرپرست).

می­‌‌توان سازگاری مثبت را در سطح فردی، خانوادگی، اجتماعی و یا سیستم­‌‌های دیگر تعریف کرد.در پژوهش­‌‌های تاب­‌‌آوری فردی انسانی،اغلب معیار ارزیابی سازگاری مثبت براساس انتظارات به­‌‌هنجار برای رفتار یا رشد در محدوده­‌‌ی سنی، اجتماعی و تاریخی قرار دارد.

واژه­‌‌های کلیدی

تاب‌‌آوری: ظرفیت یک سیستم پویا برای سازگاری موفق با اختلالات مهم و ادامه یا بهبود عملکرد سالم یا رشد.
عامل خطر: یک متغیر مربوط به احتمال زیاد یک پیامد منفی برای یک گروه از افراد.
خطر انباشت: خلاصه‌‌ی تمام عوامل خطری که فرد تجربه کرده و یا نمایه‌‌ای از شدت دشواری‌‌ای که تجربه کرده است.این می‌‌تواند شامل وقایع جداگانه‌‌ی پرخطر و یا رخ‌‌دادن پیاپی همان خطر باشد.
استرس: شرایط یا تجربه‌‌ی عدم تعادل در فشارهای وارده به فرد و منابع واقعی یا خیالی دردسترس برای رویارویی با این چالش‌‌‌ها؛ آشفتگی در کیفیت عملکرد در همان سطح.
وقایع دشوار و استرس‌‌آمیز زندگی: تجربیاتی که به‌‌طور عمدهبه واکنش‌‌های استرس‌‌آمیز در افراد منجر می‌‌شود.
دشواری:تجارب پراسترس زندگی که سازگاری یا رشد را تهدید می‌‌کنند. عوامل مربوط به رشد و ترفیع (دارایی‌‌ها، منابع)، ویژگی‌‌های قابل سنجش افراد مربوط به سازگاری بهتر (برای پیامدهای خاص) در شرایط پرخطر بالا و پایین، متغیرهایی با آثار سودمند بدون توجه به سطح خطر، مربوط به سازگاری مثبت.
عوامل حمایتی: ویژگی‌‌های قابل سنجش افراد مربوط به پیامدهای مثبت، به‌‌ویژه در محیط‌‌های دشوار و پرخطر، متعادل‌‌کننده‌‌ی خطر یا دشواری.
حمایت جمعی: حضور عوامل متعدد حمایتی یا تأثیرات حمایتی در زندگی افراد.
حساسیت متفاوت (حساسیت به‌‌محیط): تفاوت‌‌های فردی در واکنش و یا حساسیت به تجربه، آثار تعدیل‌‌کننده‌‌ی تجربه روی عملکرد یا رشد فردی. چنین تعدیل‌‌کننده‌‌هایی ممکن است با واکنش‌‌های خوب به محیط‌‌های مثبت و یا واکنش‌‌های ضعیف به محیط‌‌‌‌های منفی مرتبط باشند.
وظایف رشد: نقاط عطف روانی اجتماعی یا موفقیت‌‌های موردانتظار از اعضا در یک جامعه یا فرهنگ در دوره‌‌های سنی متفاوت. این نقاط عطف اغلب معیاری را ارائه می‌‌دهند که در آن رشد فرد می‌‌تواند با فرهنگ ارزیابی شود.
توانمندی: استفاده‌‌ی بهنجار از منابع فردی یا محیطی برای انجام وظایف رشد متناسب با سن.

برگرفته از کتاب تاب آوری جوانان و فرهنگ

.نوشته لیندا سی .ترون. مایکل اونگار.

برگردان محمدرضا مقدسی، عفت حیدری .نشر شبگیر ۱۴۰۱

تاب آوری ناشنوایان و عدالت اجتماعی

عفت حیدری

تاب آوری ناشنوایان و عدالت اجتماعی

باشگاه تاب آوریعفت حیدری مترجم کتاب تاب آوری جوانان وفرهنگ از انتشارات شبگیر در یادداشتی اختصاصی برای میگنا نوشت انتظار میرود در طرح کلان فرهنگ وعدالت اجتماعی، ایده آل و واقع گرایی حقوق جوانان ناشنوا توسط بند آموزش معلولان مورد حمایت قرار گیرد.

حقوق جوانان ناشنوا روی نیازهای آموزشی دانشجویانی تاکید می­کند که به لحاظ فرهنگی متفاوت هستند و تضمین می­کند که وقتی در محیط محدود کننده قرار داده می­شوند، خدمات اضافی به آنها داده شود.بر اساس قانون، باید به دانشجویان ناشنوا و کسانی که گوش سنگینی دارند، سرویسها و خدماتی مثل مترجمان زبانهای اشاره، اصلاحات امتحانی و افرادی که یادداشت بر می­دارند، ارائه داد تا بتوانند در کلاس ها مشارکت کاملی داشته باشند.

آنها حق شرکت در برنامه ریزی فردی آموزشی را دارند، برنامه ایی که بر اساس سنجش، هر دانشجوی ناشنوا بتواند سرویسها و خدمات مناسب آموزشی را در اختیار داشته باشد و تضمین شود که خدمات و تسهیلات مکمل نیازهای آکادمیک آنها را برطرف می­کند.این مسئله فرهنگ کلانی را پیشنهاد می­کند که سازگاری مثبت را با چالشهای ناشنوایی امکانپذیر ساخته و تسهیل می­کند.

درعمل، مقررات و حقوق جوانان ناشنوا در مدارس آمریکایی کاملا پیاده نمی­شود و منجر به آثار منفی می­شود، به این دلیل که محیطی با کمترین محدودیت، اغلب به معنای آن است که کودکان ناشنوا باید در محیطهای عمومی درس بخوانند، مدارس عمومی که نمی توانندحمایتهای اجتماعی لازم را فراهم کرده و یا از زبانی بصری استفاده کنند که در مدارس ویژهی ناشنوایان امکان آن فراهم است. با توجه به یافته های رمزی، این نکته مایه نگرانی است که کودکان ناشنوایی که در مدارس عمومی درس می­خوانند، انزوا و مشکلاتی را تجربه می­کنند.

دانش آموزانی که به لحاظ فرهنگی،زبان شناسی و تاریخی ،معلولیتهایی دارند، در آمریکا، آموزشهای کیفی چند فرهنگی دریافت نمی­کنند و الگوهایی از نژاد پرستی سازمانی ونادانی و جهل فرهنگی موجود در سیستم آموزش آمریکایی را نشان می­دهند.
فرایندهای بی عدالتی منجر به دستاوردهای پایین دانش آموزان می شود.پژوهش ها روی نیاز به سازمانها و نهادی ناشنوا برای گسترش و حفظ همکاری با مدارس برای تضمین عدالت اجتماعی در میان جوانان ناشنوای رنگین پوست تاکید می­کنند.

سازمانهای متعددی برای ناشنوایان، همچون سازمان ان بی. دی . آی وجود دارند که مدافعان حقوق جوانان ناشنوایی هستندکه به لحاظ فرهنگی با دیگران تفاوت دارند.چنین سازمانهایی میزبان جوانان و برنامه های آموزشی مدیریتی دانشجویی بوده و الگوها و مدیران و رهبرانی را در جوامع محلی برای کودکان سیاهپوست ناشنوا و خانواده های آنها به کار می­گیرند.علاوه براین، بسیاری از مدافعان افراد ناشنوا، در مسندهای مشاوره نشسته و به عنوان افراد مسئول در سازمانهای مدافع افراد ناشنوا خدمت می­کنند.

این مدافعان بسیار متعهدند که عدالت اجتماعی برای همه ی اقشار مختلف جامعه به لحاظ فرهنگی اعمال شود. مشارکت آنها به تقویت رابطه ی بین سازمانهای مختلف فرهنگی متخصصان و شهروندان ناشنوا و موسسات و سازمانهای خاص افراد ناشنوا کمک می­کند تا بتوانند با مشارکت همدیگر از حقوق کودکان ناشنوا در فرهنگهای مختلف دفاع کنند. یکی از شرکت کنندگان در مطالعه ی مور بیان کرد:
یکی از مزایای عضویت در ان بی دی ای آن است که من کنفرانس سالانه ایی برای دانشجویان ناشنوای سیاهپوست راه اندازی کردم.من با مدیر ان بی دی ای گفت و گو کردم که چگونه می­توانیم جوانان ناشنوا را برای مدیریت آماده کنیم و چه دوره هایی را در اختیار آنها قرار دهیم.

یکی دیگر از شرکت کنندگان مرد ناشنوا و سیاهپوست در بررسی مور، بر اهمیت مشارکت در چنین سازمانهایی برای به دست آوردن حس اجتماعی و دفاع از حقوق شهروندان تاکید می­کند:
من در سه سازمان ناشنوایان ان دی بی دی ای انجمن ملی ناشنوایان و انجمن ناشنوایان ایندیانا؛ مشارکت کرده ام.من جلسات و بحث های گروهی را اداره می­کردم و با دیگران مشارکت کرده و قوانین را ویرایش و بودجه را تخصیص می دادم و کارهایی از این قبیل می­کردم.

جوانان ناشنوایی که فرصتهایی برای مدیریت دارند، احساس می­کنند که ملزم هستند چیزی به جوامع خود برگردانند، چرا که فرهنگ خود را ارزشمند می­دانند.

حمایت پدر و مادران از قدرت و کنترل جوانان ناشنوا
چند بررسی اهمیت مشارکت والدین را در زندگی افراد ناشنوا نشان داده است و نیز نشان داده چگونه چنین مشارکتی، هدفمندی جوانان را تسهیل می کند.مدافعان و اعضای جامعه ی ناشنوایان آمریکایی نیاز به کمک و حمایت از والدین را برای تمرکز روی نقاط قوت کودک خود، به منظور حفظ تصویر مثبت از خود و بهبود قدرت و کنترل در میان کودکان، تشخیص میدهند. برای مثال:
من تاب اور بوده ام.مادرم در جایی که زندگی می کردیم، صدایی قوی بود. او عادت داشت در سیاست مشارکت کند وبرای حفظ حقوق افراد ناشنوا بجنگد. او سعی می کرد به افراد ناشنوا خدمت رسانی کند. خانواده من نقطه ی قوت من است.
به این ترتیب، بررسی پاریس نشان می دهد که حمایت والدین از هدفمندی جوانان، قدرت و کنترل مستمر را به هنگام بلوغ کودکان فعال می کند و این کار را معمولا به شیوه هایی انجام می­دهند که برای جامعه ی ناشنوایان معنا دار است.

تاب آوری جوانان و فرهنگ.
لیندا.سی. ترون.
محمدرضا مقدسی.عفت حیدری. نشر شبگیر.

تاب آوری جوانان و فرهنگ

این کتاب توسط لینداسی، ترون ، لیندا لینبرگ و مایکل آنگار نوشته و ودر سال ۲۱۰۵ منتشر شده و  توسط عفت حیدری و محمدرضا مقدسی ترجمه و توسط انتشارات شبگیر در شمارگان ۵۰۰ نسخه و به قیمت پشت جلد ۱۶۰۰۰۰ تومان روانه بازار کتاب شده است .
  این کتاب در ۴۱۵ صفحه مشتمل بر ۱۷ فصل است  و مطالب متنوعی برای علاقه مندان به تاب آوری جوانان و بررسی مولفه های فرهنگی ارایه کرده است  لیندا ترون  (روان­‌‌شناس آموزشی): استاد دانشگاه علوم انسانی دانشگاه نورث­‌‌وست آفریقای جنوبی است. پژوهش­‌‌های وی به این مسألهمسئله می­‌‌پردازد که چرا و چه­گونه برخی از جوانان با فقر و یتیمی و یا مشکلات یادگیری سازگار می­‌‌شوند و چه­طور محیط‌­‌‌های فرهنگی و اجتماعی باعث شکل­‌‌گیری فراآیندهای تاب­‌‌آوری می­‌‌شوند.:

 لیندا ترون از  نام آوران عرضه جهانی تاب آوری است او درسال ۲۰۱۳ برنده­‌‌ جایزه­‌‌ی پژوهشی انجمن آموزش آافریقای جنوبی به­‌‌خاطر هم­کاری­‌‌های گسترده­‌‌اش در درک و بهبود و فراآیندهایی تاب‌­آوری که از سازگاری مثبت با جوانان آفریقای جنوبی حمایت می­‌‌کند، شده است.

 نویسنده دیگر کتاب تاب آوری جوانان و فرهنگ لیندا لیبنبرگ دی.فیل  :مدیرعامل مرکز پژوهشی تاب­‌‌آوری و استادیار دانشکده­‌‌ی مطالعات تحصیلیِ دانشگاه دال­‌‌هاوزی در کشور کاناداست .کار او روی روش­‌‌ها و متدهای استنباط و متدهای ترکیبی طراحی در درک زندگی کودکان و جوانانی است که در محیط­‌‌های پرچالش،با تمرکزبرروی فراآیندهای تاب­‌‌آوری، تمرکز دارد درواقع ایشان یکی از متخصصی تحیقیق و توسعه تاب آوری است کار او شامل طراحی ابزارهای سنجشی است که درمورد جوانان و کودکان مورداستفاده قرار می­‌‌گیرد.

مایکل اونگار، درمانگر خانواده و استاد مددکاری اجتماعی در دانشگاه دال­‌‌هاوزی کشور کاناداست است. وی مؤسس و مدیر مرکز پژوهش تاب­‌‌آوری است که پژوهش­‌‌هایی را با بودجه­‌‌ای بیش­‌‌از پنج­‌‌میلیون­‌‌دلار در ده­‌‌ها کشور هماهنگ می­‌‌کند. وی بیش از ۱۰۰ صد مقاله­‌‌ی به­‌‌دقت بازبینی و داوری­‌‌شده و کتاب درمورد تاب­‌‌آوری و کاربرد آن در فراآیند کلینیکی چاپ کرده است و نویسنده­‌‌ یازده کتاب، ازجمله اکولوژی اجتماعی تاب­‌‌آوری:،جزوه­‌‌ای برای تئوری وعمل است. او در سال ۲۰۱۲، جایزه‌­‌‌ی مخصوص انجمن مددکاران اجتماعی کانادا را دریافت کرد

 در قسمتهای هفده گانه این کتاب حدود ۳۰ نفر دیگر از متخصصین حوزه تاب آوری از جمله خانم پروفسور آن ماستن از دانشگاههای مختلف دنیا همکاری داشته اند بخش اول: تعاملات پیچیده به تاب‌­‌‌آوری و فرهنگ ۱. مسیرهایی برای تاب‌­‌‌آوری در محیط (مارگریت او دوگرتی و آن مستن) ۲. درک حوزه‌­‌‌های فرهنگی و رابطه­‌‌ی آن­‌‌ها به فرآیندفرایندهای تاب­‌‌آوری(لیندا سی­‌‌ترون و لیندا لیبنبرگ) ۳. تاب‌­‌‌آوری و فرهنگ: تنوع فرآیندفرایندهای حمایتی و سازگاری مثبت(مایکل اونگار) قسمت دوم: بررسی­‌‌های موردی تشریحی: تاب­‌‌آوری جوانان و فرهنگ ۴. مسیرهای فرهنگی به تاب­‌‌آوری: فرصت­‌‌ها و موانعی که دانش­‌‌جویان سیاه­‌‌پوست آفریقای جنوبی به­‌‌یاد می­‌‌آورند(لیندا سی­‌‌ترون و ناریدی پاشا) ۵. ـ تاب­‌‌آوری در میان جوانان زیمباوه و یتیمان(الیاس مپفو، نانسی رود، مگان ماکاـ موتپفا،جیمز جنئوری و جان مپفومو) ۶. ـ تعامل بین فرهنگ و تاب­‌‌آوری و خطرات و پیامدهای آن: بررسی نیوزیلند(جکی ساندرز و رابین مونفورد) ۷. ـ مسیرهای فرهنگی به­‌‌سمت تاب­‌‌آوری: حمایت اجتماعی غیررسمی ازجوانان درمعرض خطر در چین(گیوکسیو تیان و ایکسلینگ وانگ) ۸. تاب­‌‌آوری بخشی از فرهنگ من است: درک زبان و سرزمین در فرآیندفرایندهای تاب­‌‌آوری جوانان بومی(لیندا لینبرگ، جانیس ایکادا و مایکل وود) ۹. ـ انگ اجتماعی؛ کلیشه و هویت­‌‌های تاب­‌‌آوری و فرآیندفرایندهای آن درمیان نوجوانان آمریکایی سیاه­‌‌پوست ۱۰. نامرئی­‌‌شدن در میان فرهنگ سفیدپوستان آمریکای جنوبی و فرآیندفرایندهای تاب­‌‌آوری (پاتریک راسل، لیندا لیبنبرگ و مایکل اونگار) ۱۱. ـ تاب­‌‌آوری و فرهنگ جوانان کر و لال در جوامع مختلف آمریکایی(الیزابت ای. مور و دونا. ام مرتنز) ۱۲. موانع فرآیندفرایندهای تاب­‌‌آوری: درک تجربیات و چالش­‌‌های پیوستن کودک­‌‌سربازهای قدیمی به جامعه­‌‌ی کانادایی(شلی ویتمن و لیندا لیبنبرگ) ۱۳. ـ تأثیرات خشونت محیط­‌‌های چندفرهنگی بر واکنش­‌‌های تاب­‌‌آوری در میان نوجوانان و جوانان شهر ایتاگویی ـ کلمبیا(وندی کلیور، روبرتو میجیا و یولاندا تورس) قسمت سوم: تاب­‌‌آوری پژوهشی در میان فرهنگ­‌‌ها ۱۴. ارزش حفظ نگرش و دیدی باز برای موارد متدولوژی در پژوهش­‌‌های تاب­‌‌آوری و فرهنگ (جیا هی و فونس جی آر . ون دی ویجور) ۱۵. ـ پژوهش­‌‌های خلاقانه­‌‌ی کیفی در فرهنگ و تاب­‌‌آوری(لیندا لیبنبرگ و لیندا سی­‌‌ترون) ۱۶. ـ اصول اخلاقی در پژوهش­‌‌های تاب­‌‌آوری: احترام، ارتباط متقابل،مسؤولیتمسئولیت­‌‌پذیری (لوری لالی دی مک کوبین و جنیفر مونیز) قسمت چهارم: نتیجه‌­‌‌گیری ۱۷. ـ فرهنگ و تاب­‌‌آوری: گام­‌‌های بعدی برای نظریه و عمل (کاترین پانتر ـ بریک)