تاب آوری سازمانی چیست؟

طاهره عزیزپور

اصطلاح تاب‌آوری سازمانی به عنوان یک مفهوم مهم در ادبیات مدیریت بحران پدید آمد. این مفهوم به ظرفیت سازمان ها برای انطباق با اختلالات و بهره برداری از فرصت های پدید آمده در محیط متغیر اشاره دارد. تاب‌آوری به معنای توانایی و ظرفیت یک سازمان در مواجهه و مقابله با بحران ها و چالش ها، و توانایی بازگشت به شرایط عادی کسب و کار، ویژگی بسیار مهمی است که سازمان ها باید برای بقا و تداوم کسب وکارشان به آن مجهز باشند. با این حال، نگرانی صرفاً منوط به فجایع نمی شود؛ بلکه انحراف ها و عدم قطعیت های کوچکی هم که سازمان ها را با چالش روبرو می کنند مدنظر هستند.

چرا برخی سازمان ها در مقابله و پاسخ به مشکلات، نوسانات و محیط شغلی نامطمئن، موفق تر از سایرین هستند؟ چرا برخی سازمان ها به هنگام مواجهه با مشکل، بر روی جنبه های منفی تمرکز می کنند در حالی که برخی دیگر از سازمان ها از این فرصت برای سازگاری و تغییر استفاده می کنند؟

به عنوان یک مدیر، چه کاری می توانید انجام دهید تا از تاب آوری سازمانی کسب و کار خود اطمینان حاصل کنید؟   به هنگام مواجهه با چالش هایی از جمله بلایای طبیعی، تروریسم، رکود اقتصادی، مهاجرت های بزرگ، تهدیدات سایبری، مشکلات سلامت از جمله چاقی و سایر روندهای اجتماعی-سیاسی و اقتصادی، درک پویایی تاب آوری حائز اهمیت است. فناوری های جدید مانند سیستم های یکپارچه با هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و اقتصاد گردشی، فرصت های جدید و تهدیدهای بالقوه ای را به ارمغان آورده اند.

علاوه بر این، بسیاری از صنایع با پراکندگی تدریجی بین المللی محصولات و خدماتشان و با تفکیک زنجیره تأمین شان، جهانی شده اند که همین امر، اطمینان از کیفیت، ایمنی و استانداردهای کار را دشوار می کند. مدیران کسب و کارها می دانند که تاب آوری سازمانی با استعانت از روانشناسی صنعتی و سازمانی کمک می کند تا آن ها بتوانند با رفع چالش ها، کسب و کارشان را توسعه داده و از عملکرد مداوم و کارکردهای اصلی خود محافظت کنند.

به بیان ساده تر، مدیران ارشد باید سازمان را در مقابل اتفاقات ناگوار بیمه کنند و در عین حال، با شرایط سازگار شوند و تغییر کنند، قبل از اینکه با دست روی دست گذاشتن، هزینه گزافی بابت آن بپردازند. شناسایی بهترین شیوه در تاب آوری سازمانی، یک چالش بزرگ که اغلب همبسته توسعه مدیریت منابع انسانی و روانشناسی صنعتی / سازمانی است.

در طی ۴۰ سال گذشته، تحقیقات و رهبری ایدئولوژیک در مورد تاب آوری سازمانی در زمینه های مختلف انجام شده است که ۵ مرحله و دیدگاه مختلف وجود دارد، دیدگاهی دفاعی که بر جلوگیری از ضرر و حفظ ارزش متمرکز است:

1) توسعه مدیریت پیشگیری:
تاب آوری سازمانی از طریق مدیریت ریسک، موانع فیزیکی، تعدیل نیرو، پشتیبانی سیستم و روند استاندارد حاصل می شود که از سازمان در مقابل تهدیدها محافظت می کند و سازمان را قادر می سازد تا پس از مشکلات، دوباره به حالت اول و ثبات بازگردد. یعنی: دفاع + انسجام
2) عمل آگاهانه:
تاب آوری سازمانی توسط افرادی ایجاد می شود که به تهدیدها توجه می کنند و واکنش نشان می دهند و به موقعیت های ناآشنا یا چالش برانگیز به طور مؤثری پاسخ می دهند. یعنی: دفاع + انعطاف پذیری
مشخص شده است که تاب آوری سازمانی نه تنها به یادگیری اینکه چگونه به حالت اول باز گردیم کمک می کند بلکه باعث پیشرفت و رشد در آینده نیز می گردد.

3) بهینه سازی عملکرد:
تاب آوری سازمانی با پیشرفت مداوم، بهبود و گسترش قابلیت های موجود، تقویت روش های کاری و استفاده از فناوری های موجود جهت ارائه خدمات به مشتریان و بازارها شکل می گیرد. یعنی: پیشرفت + تداوم
4) نوآوری تطبیقی:
تاب آوری سازمانی با ابداع، اختراع و جستجوی بازارهای ناشناخته و فناوری های جدید ایجاد می شود. یعنی: پیشرفت + انعطاف پذیری
5) تفکر متناقض:
تاب آوری سازمانی با متعادل کردن کنترل و توسعه مدیریت پیشگیری، عمل آگاهانه، بهینه سازی عملکرد، بدعت ونوآوری تطبیقی و مدیریت تنش های اساسی در این دیدگاه ها حاصل می شود.


طاهره عزیزپور–  روانشناس و مترجم

تعریف تاب آوری تحصیلی

مطهره حالوندی

می دانیم که تمام کشورها به سیستم های آموزشی قوی نیاز دارند که یادگیری علم، مهارت های زندگی و انسجام اجتماعی را ارتقا دهند. اما در این زمینه هم دشواری هایی مانند ویژگی های فردی، تجارب اولیه زندگی، شرایط زمینه ای متفاوت و عدم دسترسی به منابع و آموزش مناسب در اغلب نقاط جهان مشاهده می شود، که کودکان و نوجوانان را با ناملایتماتی رو به رو کرده و چالش هایی ایجاد می کند که میزان موفقیت را کاهش می دهد.

تعریف تاب آوری تحصیلی
تاب آوری تحصیلی به معنای دستیابی دانش آموزان به نتایج آموزشی خوب با وجود شرایط نامساعد و چالش ها از طریق تغییر رفتارهای موجود یا ایجاد رفتارهای جدید، مانند نظم، تمرین یا برنامه ریزی می باشد.

به عبارت دیگر، دانش آموزان مقاوم علیرغم وجود حوادث و شرایط استرس زا، سطح بالایی از انگیزه و پیشرفت را حفظ می کنند حتی اگر معرض خطر ضعف در مدرسه و در نهایت ترک تحصیل قرار گیرند. بنابراین نقش انگیزه ممکن است در تاب آوری تحصیلی محوری باشد.

مدارس و نهادهای آموزشی می توانند با راهکارهایی مانند برنامه ریزی استراتژیک و بهبود عملکرد در سطح مدارس به دانش آموزان آسیب پذیر و محروم کمک کنند تا به موفقیت برسند. ایجاد چنین شرایطی به دانش آموزان کمک می کند تا ثبات بیشتری پیدا کنند، تمرکز کنند و احساس بهتری نسبت به خود داشته باشند که همگی بر یادگیری و پیشرفت تحصیلی موثر خواهد بود.

مزایای بلندمدت دیگری نیز وجود دارد: برخی از فرایندها و روشهای مربوط به شکل گیری تاب آوری، به دانش آموزان امکان دسترسی به فرصتهایی را می دهد که قبلاً هرگز نداشته اند. به عنوان مثال، آموزش های مهارتی و کارآموزی با افزایش سطح تاب آوری در نوجوانان مزایای طولانی مدت شامل سلامت جسمی بهتر، افزایش امید به زندگی و سلامت روانی طولانی مدت برای آسیب پذیرترین رده سنی جامعه را فراهم می آورد.

باشگاه تاب آوری

باشگاه تاب آوری راه اندازی میشود

باشگاه تاب آوری تولید محتوا، ترجمه و انتشار را ماموریت و مسئولیت داوطلبانه خود میداند.

باشگاه برگردان پذیرفته شده واژه انگلیسی کلوب است که معمولا به انجمن هایی با اعضا همیار و همسو برای پیشبرد هدف‌ها و خواستهای مشترک، یا برای همیاری و بهسازی شرایط زندگی شخصی و حرفه ای، یا دستیازی به امتیازات برای هموندان باشگاه، در مکانی به همین نام، گرد هم می آیند.

این افراد عمدتا به یک گروه یا طبقه اجتماعی معینی وابسته هستند که در این مورد خاص میتوانند روانشناس، مشاور، روانپزشک ، مددکار و یا فعال در سایرعرصه های سلامت روانی و اجتماعی با محوریت تاب آوری باشند. باشگاه از دو بخش (باش + گاه) ساخته شده‌است. باش بن مضارع از فعل باشیدن است که دلالت بر بودن دارد گاه در فارسی به معنای مکان و جایگاه است باشگاه یک همیاری میان دو یا چند نفر است که بر پایه اهداف یا منفعتی مشترک شکل یافته است.


باشگاه تاب آوری تولید محتوا، ترجمه و انتشار را ماموریت و مسئولیت داوطلبانه خود میداند
به گزارش میگنا محمدرضا مقدسی مدیر و موسس خانه تاب آوری ضمن اعلام این خبر گفت: به منظور تولید محتوا، ترجمه و انتشار مطالب در زمینه های مختلف تاب آوری، جمعی از کنشگران عرصه های سلامت روانی اجتماعی و فعالان مدنی به همراهی گروهی از مترجمین و متخصصین دانشگاهی گرد هم آمده اند.


وی در ادامه افزود: نظر به اهمیت روز افزون مقوله تاب آوری و همسو با توجهات روزافزون سازمانهای دولتی و غیر دولتی مصمم هستیم در این باشگاه علمی فرهنگی که در نوع خود از جایگاه ویژه ای برخوردار است مطالب به روز و کاربردی در زمینه های مختلف تاب آوری برای علاقه مندان ارایه کنیم .

مقدسی اضافه کر : تاب آوری توانایی عبور موفقیت آمیز از فراز و نشیب و مقابله موفق با مخاطرات و تهدیدات است و جز در سایه تاب آوری موفقیتی بدست نخواهد آمد.

این مدرس تاب آوری افزود: کرمانشاه پرچمدار و پیشتاز تاب آوری بوده و میتواند پایتخت تاب آوری باشد لذا برما وظیفه و مسئولیت بود که در راستای فعالیت های پیشین در توسعه و ترویج تاب آوری باشگاه تاب آوری را با همراهی فرهیختگان و دانشگاهیان راه اندازی کنیم که امید میرود این اقدام مشترک در جهت ترویج و معرفی هر چه بیشتر تاب آوری مفید فایده باشد.

توضیح اینکه این فعال کشوری حوزه تاب آوری رونمایی از نخستین سايت تاب آوري روانشناختي کشور در تیرماه ۱۳۹۴ و پیشنهاد تاسیس مدرسه ملی تاب آوری در سال ۱۳۹۵ در پیشینه خود دارد. در همین راستا میتوان به ترجمه و انتشار حدود ۳۰ عنوان کتاب تخصصی در زمینه تاب آوری وهزاران نفرساعت آموزش های تخصصی هم اشاره کرد.

امید میرود با توجه گسترش فضاهای آموزشی در اینترنت و شبکه های مجازی این اقدام ( باشگاه تاب آوری ) منشاء خیر و برکت باشد .

باشگاه تاب آوری راه اندازی میشود منبع میگنا

تاب آوری فرهنگی

توانایی حفظ و بازیابی ویژگی های فرهنگی را که میتواند شامل ارزشها و اعتقادات نیز باشد تاب آوری فرهنگی می نامند

تعریف تاب آوری به دلیل ماهیت حساس آن، چالش برانگیز است. اما می توان آن را اینگونه معنا کرد: “یک فرآیند، توانایی یا نتیجه سازگاری موفقیت آمیز با وجود مشکلات یا شرایط تهدید آمیز و حاصل شدن نتایج خوب با وجود شرایط پر خطر، مقاومت در برابر تهدیدها و بهبودی از تروما.”


به نظر میرسد اکنون ضروریست که با تاب آوری فرهنگی آشنا شویم. تاب آوری فرهنگی نشان می دهد که چگونه پیشینه فرهنگی شامل فرهنگ، ارزش های فرهنگی، زبان، آداب و رسوم و هنجارها می توانند به افراد و جامعه کنند تا بر سختی ها غلبه کنند.

این مفهوم بیان کننده این موضوع است که افراد و جامعه می توانند نه تنها بر اساس ویژگی های فردی و روانشناختی بلکه با حمایت عوامل اجتماعی فرهنگی با سختی ها مقابله و در نهایت بر آن ها غلبه کنند.


بنابر تعریف هلتورف، تاب آوری فرهنگی، توانایی یک سیستم فرهنگی در پشت سر گذاشتن سختی ها، کنار آمدن با تغییرها و تداوم پیشرفت می باشد: بنابراین، تاب آوری فرهنگی به معنی استمرار و تغییر است: آشفتگی هایی که پیش می آیند، دشمن نیستند که از آن ها اجتناب کرد بلکه بخشی از پایداری فرهنگی هستند. به همین جهت پیشینه فرهنگی و اجتماعی بر تاب آوری روانشناختی و توانایی افراد تاثیرمی گذارند.

 “مدل سازگاری تاب آوری فرهنگی” به عنوان یک فرآیند پویا و تعاملی توصیف می شود که فرد، استرس را با ترکیبی از ویژگی های شخصیتی، پیشینه فرهنگی، ارزش های فرهنگی و عوامل موثر در محیط اجتماعی فرهنگی، پشت سر می گذارد.

اهمیت آنچه که با عنوان “مدل سازگاری تاب آوری فرهنگی” توصیف شد، مربوط به وضعیت فعلی بین المللی و تهدیدات جدید آن است. این مفهوم به ویژه بر اهمیت تقویت عوامل فرهنگی تاکید می کند چرا که بر میزان گسترش تاب آوری ملی، اجتماعی سیاسی و جامعه تاثیر می گذارد.

علاوه براین، تاب آوری فرهنگی بر چارچوب و بافتار جامعه تاثیرگذار است که بخشی از آن به بررسی تاثیرات فرهنگی در حیطه تاب آوری می پردازد.

تاب آوری فرهنگی یعنی هر چقدر فرهنگ یک شخص قویتر باشد، توانایی مقابله نیز بالاتر می رود. این نوع تاب آوری، جنبه های مختلفی دارد که شامل پیشرفت در یک قالب فرهنگی متشکل از هنجارها، ساختارهای خانواده و روابط می شود.


هدف اصلی تاب آوری این است که افراد در هر سطحی، چه به صورت فردی، چه گروه های اجتماعی و یا نهادها، بتوانند با دوره های پس از بحران و پس از جنگ، مقابله کنند.

وقتی صحبت از نقش تاب آوری فرهنگی به میان می آید، توانایی مقابله تبدیل به اصلی ترین مهارت می شود. بعلاوه در تاب آوری فرهنگی بایستی به نقش هویت و اهمیت انسان شناسی اجتماعی نیز توجه شود.


گرد آوری و ترجمه:  طاهره عزیزپور ، روانشناس و مترجم

منبع : تاب آوری فرهنگی چیست میگنا

تاب آوری اجتماعی اداره کل امور زنان و خانواده استان فارس

اداره کل امور زنان و خانواده استانداری فارس و با همکاری معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری برگزار می‌کند:

با توجه به شیوع بیماری کرونا و ضرورت رعایت پروتکل های بهداشتی طرح به صورت مجازی برگزار و  مدرس دوره جناب آقای دکتر محمد رضا مقدسی ( مدیر و موسس خانه تاب آوری ) می باشند

 مدت دوره ۱۲ ساعت و در روزهای چهارشنبه و پنج شنبه مورخ ۲۹ و ۳۰ اردیبهشت ماه و ۵ و ۶ خرداد ماه از ساعت ۹ الی ۱۳ خواهد بود

علاقه مندان،کنشگران اجتماعی و فعالان حوزه زنان و خانواده در سراسر کشورمیتوانند رایگان شرکت کنند

 

 گواهی شرکت توسط اداره کل امور زنان و خانواده استانداری فارس صادر می گردد. ضرورت دارد علاقه مندان  مواردذیل را تا قبل از شروع دوره فقط از طریق پیامک اعلام فرمایید.

نام نام خانوادگی ،کدملی

تاریخ تولد،مدرک تحصیلی،رشته تحصیلی ،سابقه کار، سمت و محل خدمت

۰۹۱۷۷۰۰۷۳۶۹

(لطفا فقط پیامک ارسال فرمایید )

تاب آوری اجتماعی ، اورژانس اجتماعی

دوره آموزشی تاب آوری اجتماعی برای کارشناسان اورزانس اجتماعی  به همت دفتر امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور برگزار شد

علاقه مندان میتوانند با کلیک بر تصویر محتوی آموزشی مربوطه را دریافت نمایند

تاب آوری اجتماعی چیست ؟ محمدرضامقدسی ایران پاک