توسعه تاب آوری در مدارس ،کودکان و خانواده

انتشارات سخنوران کتاب «تاب‌آوری در مدارس» اثر «بام ماراس»، ترجمه «محمدرضا مقدسی» و «عفت حیدری» را که شامل دستورالعمل‌هایی برای تاب‌آوری در مدارس، کودکان و خانواده‌هاست را با قیمت ۵۵ هزار تومان منتشر و روانه بازار کرد.

این کتاب در نظر دارد تا ابزارها و الگوهای مفیدی برای مدارس فراهم کند و فرایند و دیدگاه آنها را نسبت به تاب آوری و بهباشی دانش آموزان بهبود دهد که مبتنی بر مطالعات متعددی در حوزه تاب آوری است و کمک می‌کند مدارس در رسیدگی به تاب آوری کودکان و جوانان خودکفایی روز افزونی داشته باشند و برای این منظور مجموعه ای کارآمد از ابزارها و روشهای مختلف ارایه می‌کند.

تعریف تاب آوری تحصیلی

مطهره حالوندی

می دانیم که تمام کشورها به سیستم های آموزشی قوی نیاز دارند که یادگیری علم، مهارت های زندگی و انسجام اجتماعی را ارتقا دهند. اما در این زمینه هم دشواری هایی مانند ویژگی های فردی، تجارب اولیه زندگی، شرایط زمینه ای متفاوت و عدم دسترسی به منابع و آموزش مناسب در اغلب نقاط جهان مشاهده می شود، که کودکان و نوجوانان را با ناملایتماتی رو به رو کرده و چالش هایی ایجاد می کند که میزان موفقیت را کاهش می دهد.

تعریف تاب آوری تحصیلی
تاب آوری تحصیلی به معنای دستیابی دانش آموزان به نتایج آموزشی خوب با وجود شرایط نامساعد و چالش ها از طریق تغییر رفتارهای موجود یا ایجاد رفتارهای جدید، مانند نظم، تمرین یا برنامه ریزی می باشد.

به عبارت دیگر، دانش آموزان مقاوم علیرغم وجود حوادث و شرایط استرس زا، سطح بالایی از انگیزه و پیشرفت را حفظ می کنند حتی اگر معرض خطر ضعف در مدرسه و در نهایت ترک تحصیل قرار گیرند. بنابراین نقش انگیزه ممکن است در تاب آوری تحصیلی محوری باشد.

مدارس و نهادهای آموزشی می توانند با راهکارهایی مانند برنامه ریزی استراتژیک و بهبود عملکرد در سطح مدارس به دانش آموزان آسیب پذیر و محروم کمک کنند تا به موفقیت برسند. ایجاد چنین شرایطی به دانش آموزان کمک می کند تا ثبات بیشتری پیدا کنند، تمرکز کنند و احساس بهتری نسبت به خود داشته باشند که همگی بر یادگیری و پیشرفت تحصیلی موثر خواهد بود.

مزایای بلندمدت دیگری نیز وجود دارد: برخی از فرایندها و روشهای مربوط به شکل گیری تاب آوری، به دانش آموزان امکان دسترسی به فرصتهایی را می دهد که قبلاً هرگز نداشته اند. به عنوان مثال، آموزش های مهارتی و کارآموزی با افزایش سطح تاب آوری در نوجوانان مزایای طولانی مدت شامل سلامت جسمی بهتر، افزایش امید به زندگی و سلامت روانی طولانی مدت برای آسیب پذیرترین رده سنی جامعه را فراهم می آورد.

تاب آوری در مدارس

شواهد دال بر آن است که مدرسه به عنوان یک نهاد و سازمان آموزشی می تواند در ایجاد پیوندهای تاب آوری بسیار قوی عمل کند.

مدارس بعد از خانواده ها، محتمل ترین محل برای دانش آموزان هستند تا آنها شرایطی را تجربه کنند که تاب آوری در آنان تقویت شود. گرچه مدارس قدرت ایجاد تاب آوری را دارند، اما باید کارهای بیشتری انجام داد تا تضمین کرد که برای همه دانش آموزان چنین اتفاقی خواهد افتاد.


روابط و ایجاد تاب آوری
دو موضوعی که در پیشینه موثر مدارس برای ایجاد تاب آوری در دانش آموزان به کرات مورد تاکید قرار گرفته است، مراقبت و شخصی سازی هستند. مدارس با ایجاد محیطی مناسب برای خلق روابطی شخصی، تاب آوری را در دانش آموزان تقویت می کنند. این روابط با معلمان و مربیانی شروع می شود که دارای رویه ایجاد تاب آوری هستند و امید و مثبت اندیشی را منتقل می کنند. این رویه ایی است که می گوید من باور دارم تو از پس آن بر می آیی و به جای آنکه در خطر باشی، متعهد می شوی.

روابطی که تاب آوری را در مدارس ایجاد می کنند با تمرکز بر روی نقاط قوت دانش آموزان مشخص می شوند. در حقیقت، بزرگسالان لازم است با همان وسواس در دانش آموزان به دنبال نقاط قوت بگردند که به دنبال نقاط ضعف آنها هستند. البته این به معنای آن نیست که از رفتار نامناسب یا پرخطر آنها به سادگی رد شده یا آن را نادیده بگیریم. بلکه به این معناست که خیلی ساده تصویر را طوری متعادل کنیم که یک دانش آموز حداقل بازخورد را برای نقاط قوت خود بگیرد. نقاط قوت دانش آموز همان نقاط قوتی است که مانع از رفتار پرخطر وی شده و باعث تاب آوری او می شود.


تحقیقات فزاینده ای نشان داده است که منفی گرایی و برچسب های منفی زدن به کودکان سبب ایجاد مانع برای تغییرات مثبت در آنان می شود. افراد برای تغییر، باید حس خودشکوفایی داشته باشند. آنها باید این امید و باور را داشته باشند که دارای نقاط قوت بوده و توانایی تغییرات مثبت را دارند.

دانش آموزان این باور و امید را طی تعاملاتی که با دیگران دارند، ملکه ذهن خود می کنند. حیاتی ترین مساله برای ایجاد تاب آوری در هر دانش آموز یک رابطه پر از اعتماد است. حتی رابطه ایی که با یک بزرگسال با خانواده یا بدون خانواده برقرار می کند. رابطه ایی که می گوید شما مهم هستید.

هدف مطالعات خطرنگر، شناسایی آسیب پذیریهای دانش آموزان است، به طریق که مداخلاتی ایجاد کند تا خطر را در آنان کاهش دهند و عواقب و پیامدهای مثبتی را در مواجه با این خطرات افزایش بخشند.

واقعیت آن است که دانش آموزان این برچسب ها و منفی گرایی ها را باور کرده و بر اساس آن عمل می کنند. به جای آنکه مسیری به سوی تاب آوری جلوی راه آنها گشوده شود. رویه ایی که اغلب در مورد یک کودک مشکل دار در پیش گرفته می شود، آن است که این کودک محکوم است.

تحقیقات و مطالعات تاب آوری این برخورد را به چالش کشیده و پایه ای را برای رویه تاب آوری فراهم می آورد. بسیاری از آنها را می توان آموخت و به لحاظ محیطی آماده کرد. انجام این اقدامات باعث می شود که تاثیری عمیق تر روی زندگی بچه ها ایجاد شود و تاثیر آنها عمیق تر از عوامل خطر یا زندگی استرس آمیز است.

بسیاری از معلمان گزارش می دهند که آنها تاب آوری را در دانش آموزان خود حس کرده اند. آنها حالا بدون دانستن جزئیات، اصطلاحات و واژه هایی برای شناسایی تاب آوری یاد می گیرند. به هر حال وقتی معلم ها در جستجوی ویژگی مثبت در کودکانی باشند که با وجود محیط های پرخطر تاب آور هستند، کودکان هم می توانند این ویژگی ها را در خود تشخیص دهند.

برخی از معلمان، نقش راهنمای دانش اموزان را بر عهده دارند و واقعیت زندگی این دانش آموزان کارخانه ای را شرح داده و روشن می سازن که چرا الگوی کارخانه ای، مدارس نه تنها مانعی بر سر راه تاب آوری است، بلکه مانعی بر سر راه آموزش دانش آموزان نیز به شمار می رود.

اندازه و ابعاد مدارس نیز مانع دیگری از الگوی کارخانه ای مدارس است. مشکل می توان در چنین فضایی، محیطی محبت آمیز و روابطی قوی برقرار ساخت و آموزش و رشد دانش آموزان و معلمان را شخصی کرد. خیلی سخت است که استانداردهای بالای رفتاری، تحصیلی و حرفه ای در چنین مدارسی برقرار گردد.

در مدارس بزرگ و گمنام، فرهنگ غالب نوجوانان به ندرت بطور جدی با یک فرهنگ بزرگسال ارتباط برقرار می کند و اعتقادات، ایده ها و نگرانی های جدی دانش آموزان را نشان می دهد، اینها عواملی هستند که باعث می شود دانش آموزان بخواهند زودتر بزرگ شوند ( میر، ۱۹۹۵).


*برگرفته از تاب آوری در مدارس: نان هندرسون.مایک.ام میلستین.
برگردان محمدرضا مقدسی، عفت حیدری

آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت پنجم “نان هندرسون”

آشنایی با بزرگان تاب آوری دنیا؛ قسمت پنجم “نان هندرسون”

گردآوری و ترجمه: جواد طلسچی یکتا
مددکار اجتماعی و عضو تیم تخصصی تاب آوری خانواده در  انجمن ازدواج و خانواده کشور

نان هندرسون، دارای مدرک کارشناسی ارشد مددکاری، سخنران و مشاور ملی و بین المللی در زمینه پرورش تاب آوری ، موضوعات مرتبط با مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی و تغییر سازمانی است. وی سال ها به عنوان استاد دانشگاه به مطالعاتی در باب مصرف مواد و مشروبات الکلی پرداخته و روانشناس و مشاور نیز بوده است. هندرسون برنامه های مرتبط با پیشگیری در سطح شهر و ایالت، یا برنامه های اجرایی تاب آوری را مدیریت کرده و به عنوان مددکار بالینی به جوانان و خانوده ها مشاوره داده است.

او بنیانگذار و سردبیر کتاب “تاب آوری در عمل ” است و با تالیف و ویرایش کتاب های دیگر نیز همکاری داشته است. وی ساکن شهر سن دیگوی کالیفرنیا و مسئول اجرایی پروژه “تاب آوری در عمل” در این شهر است.

در دو سال اخیر نیز، او با ارتش آمریکا نیز در باب ابتکارات تاب آوری شان همکاری کرده است. در بعضی از ایالت های آمریکا نیز اعلام شده که از مدل تاب آوری هندرسون در مدارس استفاده شده است.

هندرسون حدود ۲۵ سال به اقصا نقاط جهان جهت آموزش تاب آوری برای جوانان، بزرگسالان، خانواده ها و سازمان ها سفر کرده است. آثارش در بیش از ۲۵ کشور دنیا مورد استفاده قرار گرفته و به زبان های اسپانیولی و روسی ترجمه شده است. هندرسون نویسنده و ویرایشگر ۵ کتاب من جمله یکی از بهترین کتاب های پرفروش شامل “تاب آوری در مدارس: ایجاد شرایط برای دانش آموزان و معلمین” است.

از کتاب های اخیر او “کتاب کار تاب آوری: بازگشت قوی تر، هوشمندانه تر، و با عزت نفس بالاتر” که سال ۲۰۱۲  برای نوجوانان و جوانان انتشار یافته و برای ۴ سال پرفروش ترین کتاب آمازون در زمینه تاب آوری بوده است.

دیگر آثارش:

تاب آوری در عمل: نظرات عملی برای فائق آمدن بر خطرات و توانمندسازی در جوانان ، خانواده ها و جوامع

راهنمایی برای تاب آوری: برنامه ریزی برای حرکت جوان از استرس به موفقیت

و رویکردهای مدرسه در پرورش تاب آوری.

 

هندرسون معتقد است که تقریبا همه با این نظریه او موافق هستند که تاب آوری همان ظرفیتِ بازگشت، سازگاری در مقابله با مشکلات، و پیشرفتِ شایستگی اجتماعی ، علمی و فنی است با وجود اینکه انسانها در معرض استرس قرار دارند و این استرس ذاتِ دنیای امروز است. پس از مطالعات فراوانی که از تحقیقات و کتب هایی با موضوع تاب آوری و مصاحبه با صدها کودک انجام شد، هندرسون ۴ گام اساسی را برای پرورش تاب آوری در کودکان و جوانان را شناسایی کرد، گام هایی که برای بزرگسالان در هر نقشی که در زندگی کودک ایفا میکنند، کاربردی است.

۱_ همیشه این عبارت را در ذهن داشته باشید: “نگرش تاب آوری”.  

پرورش تاب آوری با نگرشی که به صورت کلامی یا غیرکلامی بیان میشود آغاز می گردد. عباراتی همچون: “مهم نیست که در گذشته مرتکب چه اشتباهاتی شده اید ، مهم نیست که چه مشکلاتی را پیش رو دارید، قدرت شما بالاتر از این خطرات هست و هر خطر، مشکل و گرفتاری که شما با آن ها مواجه می شوید گام هایی برای رشد شما هستند”

با دلسوزی گوش کردن، تصدیق درد ناشی از مشکلات در کودکان در حالیکه به آنها از قابلیت هایشان گوشزد می شود، ایجاد شرایط برای حرکات متفکرانه و پرورش دهنده _بزرگ یا کوچک_؛ همه اینها بخش هایی از این نگرش هستند.

۲_ به همان اندازه که روی ضعف ها باریک بین هستید، روی نقاط قوت نیز متمرکز باشید.

هندرسون معتقد است که اگر انسان ها در فرهنگی که تقویت توانایی ها در آن حاکم بود زندگی می کردند ، در نتیجه انجام این کار آسان ترمی بود و بحث در مورد قابلیت ها و استعدادهای فرد و اهداف و دستاوردها، مثبت تلقی شده است. بخشی از این فرهنگ، رسانه های با اخبار مثبت است که بر کمک افراد، حمایتشان، از خود گذشتگی آن ها ، و مراقبت از هم متمرکز هستند.

۳_ برای هر کودک چرخه تاب آوری ایجاد نمایید.

گام بعدی که میتواند همزمان با گام دوم اتفاق بیفتد، ایجاد شرایط محیطی پیرامون هر کودک برای پرورش تاب آوری ست.این شرایط در واقع شبکه ای ازحفاظت، حمایت و پرورش گرایش به خودسازی و ظرفیت تاب آوری در کودک است.

۴_ هرگز تسلیم نشوید.

تاب آوری فرآیند طول عمر است که در زندگی هر کسی جریان دارد. بسیاری از افراد بهبودیافته از مشکلات دوران کودکی این تجربه را با دیگران سهیم شده اند که چطور پافشاری اطرافیان در ایجاد تاب آوری و حفظ این تاب آوری نقش داشته است.

 

منابع:

https://ccsme.org/wp-content/uploads/2017/01/Fostering-Resiliency.pdf

آسیه نیک آختر با تدریس تاب آوری رتبه برتر شد

به گزارش خانه تاب آوری و به نقل از روابط عمومی وزرات آموزش و پرورش آسیه نیک اختر معلم بوشهری موفق به کشب مقام اول ششمین جشنواره الگوی برتر تدریس درس تفکر و سبک زندگی پایه هفتم شد.
به گزارش اداره اطلاع‌رسانی و روابط‌‌عمومی آموزش و پرورش استان بوشهر، آسیه نیک اختر دبیر درس تفکر و سبک زندگی مدارس شهرستان دشتی، توانست در رقابت با  حدود ۱۷۰ فرهنگی از سراسر کشور، مقام اول الگوی برتر تدرییس درس تفکر و سبک زندگی در پایه هفتم را بدست آورد.
نیک اختر با ارائه فیلم تدریس خود با موضوع تاب آوری در این جشنواره شرکت کرده بود.
دبیران درس تفکر و سبک زندگی، مربیان و معاونین پرورشی و مشاوران مدارس با ارائه طرح درس و فیلم تدریس از دروس اعلام شده، در این جشنواره مشارکت کرده اند.گفتنی است جشنواره الگوهای برتر تدریس درس تفکر و سبک زندگی پایه‌های هفتم و هشتم با اهداف ارتقای کیفی شیوه‌های تدریس مربیان، مشاوران و دبیران درس تفکر و سبک زندگی، اصلاح و تغییر نگرش‌های رایج و سنتی در شیوه‌های تدریس، مکتوب کردن تجربیات و به اشتراک گذاشتن دانسته‌ها و اندوخته‌ها برگزار می‌شود.

خانه تاب آوری این موفقیت را شادباش و تهنیت عرض می نماید .

پیام‌ها و اقدامات کلیدی برای پیشگیری از بیماری کرونا و کنترل آن در مدارس به روایت یونیسف

کودکان و نوجوانان امروز، شهروندان جهانی، عاملان قدرتمند تغییر و نسل آینده‌ی مراقبین، دانشمندان و پزشکان جهان ما هستند. هر بحران، فرصتی است برای کمک به کودکان و نوجوانان برای یادگیری، تمرین مهربانی و شفقت، و افزایش تاب‌آوری و در نهایت، ساختن جامعه‌ای امن‌تر و دلسوزتر. داشتن اطلاعات درست درباره بیماری کرونا به از بین بردن ترس و نگرانی‌های دانش‌آموزان نسبت به بیماری کمک می‌کند و آنها را برای مقابله با هرگونه پیامد ثانویه بیماری بر زندگی‌شان آماده می‌سازد. این راهنما، برای جلب مشارکت مدیران مدارس، معلمان و کارکنان، والدین، مراقبین کودکان، اعضای جامعه، و همینطور خود کودکان، در ارتقای وضعیت سلامت و ایمنی مدارس، مجموعه‌ای از پیام ها و ملاحظات کلیدی را ارائه می‌دهد.

هدف این دستورالعمل، ارائه راهنمایی واضح و کاربردی برای باز نگه داشتن مدارس به شکلی ایمن، از طریق پیشگیری، تشخیص زودهنگام و کنترل بیماری کرونا در مدارس و سایر مراکز آموزشی است. با اینکه این دستورالعمل مخصوص کشورهایی است که تاکنون شیوع بیماری کرونا در آن‌ها تأیید شده، همچنان برای سایر کشورها نیز قابل استفاده است. با آموزش درست، می‌توان دانش‌آموزان را تشویق کرد تا با دیگران در مورد چگونگی جلوگیری از پخش ویروس‌ها صحبت کنند و مدافعین پیشگیری و کنترل بیماری در خانه، مدرسه و جامعه خود باشند. توجه داشته باشید که برای باز نگه‌داشتن مدارس به شکلی ایمن، و یا بازگشایی مدارس پس از تعطیلی، باید ملاحظات بسیاری را در نظر داشت، که در صورت رعایت صحیح می‌تواند به ارتقای سلامت عمومی بیانجامد.

ار اینجا دانلود کنید

 

کارگاه تاب آوری در مدارس( نخستین کنگره ایرانی روانشناسی مثبت دانشگاه شهید بهشتی)

گواهی شرکت دراین کارگاه آموزشی  توسط دبیرعلمی کنگره با لوگو ونشان دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی  ، سازمان نظام روانشناسی جمهوری اسلامی ایران  و انجمن روانشناسی بالینی کودک و نوجوان ایران صادر خواهد شد..تعلیم و تربیت بصورت عام و مدرسه ها بصورت خاص می‌توانند مهمترین مراکز آموزش و توسعه تاب آوری باشند که البته در مقابله  با آسیب‌های اجتماعی و توسعه مدیریت پیشگیری نیز  می‌توانند نقش عمدهای ایفا نمایند، مدارس موفق و مثبت در مواردی نیز می‌توانند بدکارکردی‌های خانوادگی را نیز جبران نمایند. از طرفی روش‌های اجرایی و عملیاتی برای آموزش تاب آوری در مدارس آنچنان‌که میبایست مورد توجه قرار نگرفته است. در این دوره بصورت اجمالی به اهمیت و چگونگی آموزش تاب آوری در محیط‌های آموزشی  پرداخته می‌شود

لیست کارگاه های نخستین کنگره ایرانی روانشناسی مثبت

لیست کارگاه های نخستین کنگره ملی روانشناسی مثبت
کارگاه های ۸ ساعته در دو بخش ۴ ساعته تعریف و در جدول به رنگ آبی نمایش داده شده اند.
جهت ثبت نام در کارگاه‌ها، از اینجا اقدام کنید پس از ثبت نام در سایت و ورود به کنترل پنل کاربری خود، از منوی سمت راست صفحه، وارد بخش “کارگاه آموزشی” شوید. در این بخش می توانید تمامی اطلاعات کارگاه ها را مشاهده نمایید.
توجه کنید که برای نهایی کردن ثبت نام خود حتما باید پس از ثبت نام اولیه جهت پرداخت هزینه‌ی کارگاه از طریق درگاه پرداخت آنلاین اقدام نمایید.
کارگاه ها در صورت رسیدن به حد نصاب (۸ نفر) تشکیل می شوند.
تا ۳۱م شهریور ماه تخفیف ۲۵ درصدی برای تمامی کارگاه ها درنظر گرفته شده و این زمان تمدید نخواهد شد.
به دلیل محدود بودن ظرفیت کارگاه‌ها، اولویت با کسانی است که زودتر ثبت نام نمایند و ثبت نام نهایی منوط به پرداخت هزینه‌ی کارگاه است.

رابطه تاب‌آوری و شادکامی والدین با مشکلات رفتاری دانش آموزان ابتدایی

هدف این پژوهش بررسی رابطه تاب‌آوری و شادکامی والدین با مشکلات رفتاری دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهر اصفهان بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهر اصفهان بودند که در سال ۹۴- ۱۳۹۳ به تحصیل اشتغال داشتند. از این جامعه آماری تعداد ۱۲۰ نفر به روش تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از سه پرسشنامه تاب‌آوری، شادکامی و فرم والدین فهرست رفتاری کودک استفاده شد. داده‌های پژوهش با استفاده از همبستگی پیرسون، رگرسیون همزمان و تحلیل واریانس چندمتغیری تحلیل شد.

نتایج نشان داد بین تاب‌آوری والدین با مشکلات عاطفی، اضطرابی، بیش‌فعالی و رفتار مقابله‌ای دانش‌آموزان رابطه منفی معنا‌داری وجود داشت. همچنین شادکامی والدین با مشکلات عاطفی، اضطرابی، جسمانی، بیش‌فعالی، رفتار مقابله‌ای و مشکلات سلوک دانش‌آموزان رابطه منفی معنا‌دار داشت. تاب‌آوری والدین پیش‌بینی کننده مشکلات بیش‌فعالی دانش‌آموزان و شادکامی والدین پیش‌بینی کننده مشکلات عاطفی، اضطرابی، جسمانی، رفتار مقابله‌ای و سلوک دانش‌آموزان بود. همچنین بین دانش‌آموزان دختر و پسر از نظر ابعاد مشکلات رفتاری تفاوتی وجود نداشت. بنابراین، نتایج نشان‌دهنده اهمیت تأثیر ویژگی‌های والدین بر مشکلات رفتاری دانش‌آموزان دختر و پسر بود.

رابطه تاب‌آوری و شادکامی والدین با مشکلات رفتاری دانش آموزان ابتدایی

رابطه خودکارآمدی، استرس شغلی و تاب آوری معلمان با هوش هیجانی دانش آموزان شهر کرمانشاه

این پژوهش با هدف بررسی رابطه هوش هیجانی دانش آموزان با خودکار آمدی ، تاب آوری و استرس شغلی معلمان صورت گرفت . جامعه آماری این تحقیق دانش آموزان و معلمان مدارس شهرتان سرپل ذهاب هستند. تعداد ۷۷ معلم و ۳۲۸ دانش آموز  به صورت نمونه گیری در دسترس از مدارس شهرتان سرپل ذهاب انتخاب شدند. داده ها با استفاده از آزمون همبستگی و شاخص های آماری توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت .

نتایج نشان داد که هوش هیجانی دانش آموزان با خودکارآمدی ، تاب آوری و استرس شغلی معلمان رابطه مستقیم و معنی دار دارد . به این معنی که هوش هیجانی بالای دانش آموزان، از طرفی باعث افزایش خودکار آمدی و تاب آوری معلمان شده و از طرف دیگر به دلایلی باعث افزایش استرس معلمان می شود . افزایش هوش هیجانی دانش آموزان می تواند باعث افزایش خودکار آمدی و تاب آوری معلمان شود ولی بایستی به گونه ای تنظیم گردد که استرس شغلی معلمان از حدی فراتر نرود که توجه به این نکته می تواند در امر تعلیم و تربیت بسیار تاثیرگذار باشد  .

رابطه خودکارآمدی، استرس شغلی و تاب آوری معلمان با هوش هیجانی دانش آموزان شهر کرمانشاه

 

رابطه ی حساسیت اضطرابی، اجتناب تجربی و تاب آوری با اضطراب امتحان در دانش آموزان

هدف از این پژوهش بررسی رابطه­ حساسیت اضطرابی، اجتناب تجربی و تاب­ آوری با اضطراب امتحان در دانش­ آموزان بود.

روش: روش پژوهش همبستگی و جامعه­ ی آماری شامل کلیه­ ی دانش­ آموزان پسر پایه ­ی دوازدهم ناحیه­ ی یک اهواز در سال تحصیلی ۹۵-۹۴ بود. از بین آن­ها نمونه ­ای به حجم ۱۰۳ نفر به صورت تصادفی مرحله ای انتخاب شد و به چهار مقیاس حساسیت اضطرابی نوجوانان دیکون و الن تینر، پرسشنامه ­ی پذیرش و عمل بوند و همکاران، پرسشنامه­ ی تاب ­آوری کانر و دیویدسون، و مقیاس اضطراب امتحان ، پاسخ دادند.

یافته­ ها: نتایج نشان داد که بین حساسیت اضطرابی و اجتناب تجربی با اضطراب امتحان رابط ه­ی مثبت معنی ­داری وجود دارد. در صورتی که بین تاب ­آوری با اضطراب امتحان رابطه ­ی منفی معنی­ دار وجود دارد. اجتناب تجربی بیشترین قدرت پیش­ بینی را برای اضطراب امتحان دارد. هر سه متغیر پیش بین ۴۹ درصد واریانس اضطراب امتحان را تبیین می کند.

نتیجه ­گیری: بر اساس یافته ­های حاصل از پژوهش اجتناب تجربی یک پیش­بین کننده­ ی قوی اضطراب امتحان است. بنابراین پیشنهاد می شود تا اجتناب تجربی در افراد دارای اضطراب امتحان مورد توجه قرار گیرد.

رابطه ی حساسیت اضطرابی، اجتناب تجربی و تاب آوری با اضطراب امتحان در دانش آموزان

 

مقايسه ميزان اضطراب امتحان و تاب آوري تحصيلي دانش آموزان دختر ورزشکار و عادي

امروزه ورزش و فعاليت هاي بدني براي بسياري از دانش آموزان ضروري در نظر گرفته مي شود و اغلب نظام هاي آموزشي آن را در برنامه خود گنجانده اند. هدف از انجام اين پژوهش، مقايسه اضطراب امتحان و تاب آوري تحصيلي دختران ورزشکار و غير ورزشکار بود. روش پژوهش حاضر از نوع علي مقايسه اي و جامعه آماري پژوهش شامل کليه دانش آموزان دختر دوره متوسطه اول منطقه ۳ آموزش و پرورش شهر تهران در سال تحصيلي ۹۵-۱۳۹۴ مي باشد که تعداد آنها ۲۱۵۰ نفر بود. براي هر گروه ۶۰ نفر و مجموعا ۱۲۰ نفر و با روش نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند. در نهايت داده هاي لازم از طريق پرسشنامه هاي اضطراب امتحان و تاب آوري تحصيلي جمع آوري شد و مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته هاي پژوهش نشان داد که بين دو گروه دانش آموزان دختر ورزشکار و غيرورزشکار به طورکلي از لحاظ نمرات اضطراب امتحان و تاب آوري تحصيلي تفاوت معناداري وجود دارد. در ادامه نتايج تحليل تک متغيري داده هاي پژوهش نشان داد که دانش آموزان دختر ورزشکار اضطراب امتحان بيشتري را نسبت به دانش آموزان دختر غيرورزشکار دارا مي باشند ولي از نظر تاب آوري تحصيلي تفاوت معناداري ندارند. بر اساس يافته هاي پژوهش مي توان استنتاج کرد اضطراب امتحان يکي از متغيرهاي مهم در ميان دختران ورزشکار است و مسوولان امر مي بايست در تعامل با اين دانش اموزان اين مساله را مد نظر قرار دهند.

مقايسه ميزان اضطراب امتحان و تاب آوري تحصيلي دانش آموزان دختر ورزشکار و عادي

بررسي بسته آموزشي آگاهي افزايي تغييرات بلوغ بر تاب آوري و تحمل پريشاني نوجوانان دختر

آگاهي از تغييرات جسماني و روان شناختي بلوغ باعث مي شود كه دختران نوجوان با مشكلات و چالش هاي روان شناختي ناشي از اين دوره آشنا بشوند. مطالعه حاضر با هدف تعيين اثربخشي آگاهي افزايي تغييرات بلوغ بر تاب آوري و تحمل پريشاني نوجوانان دختر انجام شد.

روش كار:اين مطالعه از نوع نيمه تجربي و با طرح پيش آزمون-پسآزمون همراه با گروه كنترل بود. جامعه آماري در اين مطالعه دانش آموزان دختر متوسطه اول، منطقه ۱۵ آموزشي شهر تهران در سال ۱۳۹۶ بودند. ۳۰ نفر دانش آموز دختر به عنوان نمونه  انتخاب شدند و به صورت نمونه گيري در دسترس و داوطلبانه انتخاب شدند، سپس به دو گروه آزمايش و كنترل به طور تصادفي تقسيم شدند. گروه آزمايش به مدت ۱۰ جلسه ۷۵ دقيقه اي مداخله آگاهي افزايي تغييرات بلوغ را آموزش ديدند. سپس از هر دو گروه آزمون و كنترل پس آزمون گرفته شد. براي جمع آوري داده ها از پرسشنامه هاي تاب آوري كانر و ديويدسون (CD-RISC) و تحمل پريشاني سيمونز و گاهر (DTS) استفاده شد. براي تجزيه و تحليل داده ها از آزمون تحليل كواريانس چندمتغيري استفاده شد و داده ها با نرم افزار SPSS تحليل شدند.

يافته ها: بررسي هاي آماري نشان داد كه نتايج پژوهش، تفاوت معناداري بين نمرات تاب آوري در پيش آزمون (۰۴/۱۶ ± ۰۰/۶۷) و پس آزمون (۰۵/۱۴ ± ۹۸/۹۱) در گروه آزمايش نشان داده شد (۰۰۱/۰ = P). همچنين، تفاوت معناداري در نمرات تحمل پريشاني در پيش آزمون (۸۳/۸ ± ۴۰/۳۹) و پس آزمون (۴۲/۱۰±۹۳/۵۴) در نوجوانان دختر پس از آموزش آگاهي افزايي تغييرات بلوغ در گروه آزمايش نسبت به گروه كنترل به طور معني داري وجود دارد (۰۰۰۱/۰ = P).

نتيجه گيري: بنابرنتايج اين مطالعه آگاهي افزايي تغييرات بلوغ مي تواند شيوه مناسبي براي افزايش تاب آوري و تحمل پريشاني نوجوانان دختر باشد. مربيان بهداشت در مدارس از اين رويكرد مي توانند به درك صحيح تر و واقع بينانه تر دختران از تغييرات روان شناختي و جسماني دوره بلوغ كمك كنند.

بررسی بسته آموزشی آگاهی افزایی تغییرات بلوغ بر تاب‌آوری و تحمل پریشانی نوجوانان دختر

تاثير آموزش تاب آوري بر کاهش گرايش به سوءمصرف مواد و افزايش اعتماد به نفس در دانش آموزان

تحقيق حاضر باهدف تاثير آموزش تاب آوري بر گرايش به سوءمصرف مواد و افزايش اعتمادبه نفس انجام شد. روش تحقيق نيمه آزمايشي بود. شرکت کنندگان تعداد ۴۰ نفر (۲۰ نفر گروه کنترل و ۲۰ نفر گروه آزمايش) بودند که از ميان دانش آموزان دختر دوره متوسطه شهر تهران با استفاده از روش نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه گرايش به مواد افيوني، مقياس تاب آوري کونور ديويدسون و آزمون عزتنفس آيزنک بود. يافته هاي به دست آمده از آزمون تحليل کوواريانس – نشان داد مقدار F به دست آمده در منبع تغييرات گروه، در سطح (P<0.05 درصد) در راستاي آموزش تاب آوري براي تمامي فرضيات معني دار بود، به اين صورت که آموزش تاب آوري برافزايش تاب آوري، اعتمادبه نفس و کاهش گرايش به مواد به طور معناداري اثربخش بود. همچنين آموزش تاب آوري بر کاهش انتظارات منفي کلي و افزايش تغييرات انتظاري مثبت در خود و نفوذ در ديگران و افزايش انتظارات مثبت انديشي و رواني در دانش آموزان به طور معناداري اثربخش بود.

تاثير آموزش تاب آوري بر کاهش گرايش به سوءمصرف مواد و افزايش اعتماد به نفس در دانش آموزان

رابطه انسجام خانواده، حمايت تحصيلي و تاب آوري تحصيلي با پيوند با مدرسه و مولفه هاي آن

پيوند با مدرسه به ارتباطات دانش آموز با مدرسه و ديگر جنبه هاي زندگي اشاره دارد. اين سازه، بازنمايي از حس دلبستگي و تعهد دانش ‏آموز نسبت به مدرسه است و در برگيرنده تجربه هاي دانش‏ آموز از مورد توجه قرار گرفتن در مدرسه و داشتن حس نزديكي به كاركنان و محيط مدرسه است.

هدف پژوهش حاضر بررسي رابطه انسجام خانواده، حمايت تحصيلي و تاب آوري تحصيلي با پيوند با مدرسه و مولفه هاي آن (تعهد، توان، تعلق و باور به قواعد) بود. جامعه آماري اين پژوهش كليه دانش آموزان پايه يازدهم متوسطه شهرستان دزفول در سال تحصيلي ۱۳۹۵-۱۳۹۴ بود. از اين جامعه، تعداد ۳۵۰ نفر به عنوان نمونه آماري انتخاب شدند. براي سنجش متغيرهاي پژوهش از مقياس انسجام خانواده (SFC) مقياس حمايت تحصيلي (SES) ، پرسشنامه تاب آوري تحصيلي) (ARL و مقياس پيوند با مدرسه (SCS) استفاده شد.

نتايج نشان داد كه بين تركيب خطي انسجام خانواده، مولفه هاي حمايت تحصيلي (حمايت از سوي همسالان، پدر، مادر و معلم) و مولفه هاي تاب آوري تحصيلي (جهت گيري آينده، مهارت هاي ارتباطي و مسئله محوري/مثبت نگري) با مولفه هاي پيوند با مدرسه (تعهد، توان، تعلق و باور به قواعد) رابطه مثبت معنا داري وجود دارد و مجموعه متغيرهاي پيش بين قابليت پيش بيني متغيرهاي ملاك در اين پژوهش را دارند. همچنين، نتايج حاصل از تحليل رگرسيون گام به گام نشان داد كه از ميان متغيرهاي پيش بين به ترتيب، حمايت تحصيلي، تاب آوري تحصيلي و انسجام خانواده، پيش بين هاي قوي براي پيوند با مدرسه هستند.