تاب آوری رسانه چیست ؟

دکتر علیرضا صارمی

تاب آوری رسانه به توانایی سازمان‌ها و سیستم‌های خبری برای حفظ فعالیت‌های خود و ارائه اطلاعات دقیق در طول بحران‌ها و پس از آن اشاره دارد.

تاب‌آوری رسانه‌ای (Media Resilience) به توانایی سیستم‌های رسانه‌ای (شامل نهادها، زیرساخت‌ها، روزنامه‌نگاران و محتوا) اطلاق می‌شود تا بتوانند در برابر شوک‌ها، اختلالات، بحران‌ها، حملات سایبری، سانسور یا فشارهای اقتصادی و سیاسی، به طور مؤثر مقاومت کرده، عملکرد خود را حفظ یا به سرعت بازیابی کنند و به تولید اطلاعات قابل اعتماد ادامه دهند.

تاب‌آوری رسانه‌ای یا Media Resilience یکی از مفاهیم اساسی در عصر ارتباطات و اطلاعات است که نقش تعیین‌کننده‌ای در پایداری رسانه‌ها، سلامت روانی مخاطبان و کیفیت جریان اطلاعات دارد.

این شکل از تاب آوری یا resiliency شامل ارزیابی ریسک‌ها، آماده‌سازی برای بحران‌ها و سازگاری با شرایط متغیر سازمانهای خبری است.

تاب آوری رسانه را می‌توان در سه مولفه اصلی اندازه‌گیری کرد:
۱.مصرف‌کنندگان محتوا: توانایی جامعه در تحلیل و ارزیابی اطلاعات.
۲.تولیدکنندگان محتوا: قابلیت رسانه‌ها در تولید اخبار دقیق و به موقع.
۳.محیط سازمانی: شرایط و زیرساخت‌های لازم برای پشتیبانی از فعالیت‌های رسانه‌ای.

 

ویژگی‌های کلیدی رسانه تاب آور

-انعطاف‌پذیری: رسانه‌ها باید بتوانند به سرعت با تغییرات و شرایط جدید سازگار شوند.
– استقلال و بی‌طرفی: انتشار اخبار باید بدون تأثیرات بیرونی و به صورت بی‌طرفانه انجام شود.
-قدرت اطلاع‌رسانی: توانایی ارائه سریع اطلاعات به عموم مردم، به ویژه در شرایط بحرانی.

 

اهمیت تاب آوری رسانه

این توانایی برای سازمانهای خبری و رسانه ها به جهت حفظ اعتماد عمومی و اطمینان از ارائه اطلاعات دقیق در زمان بحران‌ها حیاتی است. این امر نه تنها به امنیت عمومی کمک می‌کند، بلکه بر سلامت روانی کارکنان نیز تأثیر مثبت دارد.

بنظر میرسد، تاب آوری رسانه به عنوان یک مفهوم چندوجهی، شامل توانایی تحلیل انتقادی، افزایش آگاهی رسانه‌ای و انتخاب منابع معتبر است که به جوامع کمک می‌کند تا در برابر تأثیرات منفی رسانه‌ها مقاومت کنند.

تاب‌آوری رسانه به توانایی رسانه‌ها در مواجهه با چالش‌ها و بحران‌ها گفته میشود.

این مفهوم به ویژه در دنیای امروز که با سرعت بالای تغییرات و انتشار اطلاعات نادرست مواجه هستیم، اهمیت زیادی پیدا کرده است. رسانه‌های تاب‌آور قادرند به سرعت به شرایط جدید پاسخ دهند، اعتماد عمومی را حفظ کنند و اطلاعات دقیق و به‌موقع را ارائه دهند

 

توانایی انجام وظیفه و خدمت رسانی در زمان بحران :

تاب آوری رسانه به معنای توانایی این نهادها برای حفظ اعتماد عمومی و ارائه اطلاعات دقیق در شرایط بحرانی است. در زمان‌هایی که بحران‌ها مانند بلایای طبیعی، شیوع بیماری‌ها یا ناآرامی‌های اجتماعی رخ می‌دهند، رسانه‌ها نقش کلیدی در اطلاع‌رسانی به جامعه ایفا می‌کنند.

برای حفظ اعتماد عمومی، رسانه‌ها باید به چند اصل پایبند باشند:

۱.دقت و صحت اطلاعات: ارائه اطلاعات صحیح و مستند از منابع معتبر، به ویژه در شرایطی که اخبار نادرست و شایعات به سرعت منتشر می‌شوند، ضروری است.

۲. شفافیت: رسانه‌ها باید شفافیت را در فرایندهای خود حفظ کنند و به مخاطبان توضیح دهند که چگونه اطلاعات را جمع‌آوری کرده‌اند.

۳. گفت‌وگوی فعال با جامعه: ایجاد فضایی برای تبادل نظر و پاسخ به سوالات مردم، می‌تواند به تقویت اعتماد عمومی کمک کند.

۴.آموزش و آگاهی‌رسانی: رسانه‌ها باید به آموزش عمومی درباره چگونگی تشخیص اخبار صحیح از نادرست بپردازند تا افراد بتوانند در زمان بحران تصمیمات بهتری بگیرند.

با رعایت این اصول، رسانه‌ها می‌توانند به عنوان یک منبع معتبر و قابل اعتماد در زمان‌های بحرانی عمل کنند.

 

تاب آوری رسانه

تاب‌آوری رسانه‌ای یا Media Resilience یکی از مفاهیم اساسی در عصر ارتباطات و اطلاعات است که نقش تعیین‌کننده‌ای در پایداری رسانه‌ها، سلامت روانی مخاطبان و کیفیت جریان اطلاعات دارد.

رسانه‌ها امروز فراتر از صرفاً ابزار انتقال اخبار و اطلاعات عمل می‌کنند؛ آن‌ها به شکل‌دهنده فرهنگ، ارزش‌ها، افکار عمومی و رفتارهای اجتماعی تبدیل شده‌اند.

تاب‌آوری رسانه‌ای به معنای توانایی رسانه‌ها و نظام‌های اطلاع‌رسانی برای مقاومت، سازگاری و بازسازی در برابر فشارها، تهدیدها، بحران‌ها و تغییرات سریع محیط رسانه‌ای است.

این مفهوم شامل همه اجزا و عناصر رسانه از تولیدکنندگان محتوا گرفته تا کاربران و نهادهای نظارتی می‌شود و یک ویژگی حیاتی برای رسانه‌ها در دنیای پیچیده امروز به شمار می‌رود.

رسانه‌های تاب‌آور قادرند در برابر فشارهای داخلی و خارجی، مانند فشارهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی یا حتی فرهنگی مقاومت کنند و عملکرد خود را حفظ نمایند. رسانه‌ای که تاب‌آوری ندارد، در مواجهه با این فشارها ممکن است کیفیت محتوا، بی‌طرفی و صداقت خود را از دست بدهد و تحت تأثیر جریان‌های قدرت یا منافع گروه‌های خاص قرار گیرد.

تاب‌آوری رسانه‌ای به معنای حفظ استقلال، رعایت اصول حرفه‌ای و اخلاقی، و ارائه اطلاعات دقیق و شفاف به مخاطب است، حتی زمانی که فشارهای بیرونی شدید باشد. این ویژگی اعتماد مخاطبان را افزایش می‌دهد و نقش رسانه را به عنوان منبع معتبر اطلاعاتی تثبیت می‌کند.

یکی از مهم‌ترین ابعاد تاب‌آوری رسانه‌ای مقابله با اخبار نادرست، شایعات و اطلاعات تحریف‌شده است.

در عصر دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی، اطلاعات نادرست می‌تواند به سرعت پخش شود و جامعه را دچار سردرگمی، ترس یا اضطراب کند. رسانه‌های تاب‌آور با استفاده از مهارت‌های خبرنگاری حرفه‌ای، بررسی دقیق منابع، تحلیل محتوا و انتشار اطلاعات معتبر، می‌توانند از انتشار اطلاعات غلط جلوگیری کنند و مخاطبان را آگاه سازند.

این اقدام نه تنها به اعتبار رسانه کمک می‌کند، بلکه تاب‌آوری اجتماعی را نیز تقویت می‌کند، زیرا جامعه‌ای که به منابع معتبر دسترسی دارد، در برابر شایعات مقاوم‌تر خواهد بود.

تاب‌آوری رسانه‌ای همچنین شامل انعطاف‌پذیری رسانه‌ها در برابر تغییرات سریع فناوری و محیط رسانه‌ای است. رسانه‌ها باید بتوانند خود را با تکنولوژی‌های نوین، تغییر رفتار مخاطبان و روندهای جدید ارتباطی تطبیق دهند. رسانه‌ای که قادر به انطباق با این تغییرات نباشد، نمی‌تواند اثرگذاری خود را حفظ کند و به تدریج از میدان رقابت خارج می‌شود.

تاب‌آوری رسانه‌ای به معنای توانایی یادگیری مداوم، استفاده هوشمندانه از فناوری و نوآوری در تولید محتوا است تا رسانه بتواند نیازهای مخاطبان را در محیط متغیر به بهترین شکل پاسخ دهد.

یکی دیگر از جنبه‌های مهم تاب‌آوری رسانه‌ای، توانایی بازسازی و بازیابی پس از بحران‌ها است. بحران‌های رسانه‌ای می‌توانند ناشی از حملات سایبری، نشت اطلاعات، خطاهای انسانی، فشارهای سیاسی یا بحران‌های طبیعی باشند.

رسانه‌های تاب‌آور با داشتن برنامه‌های مدیریت بحران، تیم‌های متخصص و استراتژی‌های واکنش سریع، می‌توانند آسیب‌ها را به حداقل برسانند و به سرعت عملکرد طبیعی خود را از سر بگیرند.

این توانایی نه تنها پایداری رسانه را تضمین می‌کند، بلکه اعتماد مخاطبان را نیز حفظ می‌کند. اعتماد، یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های یک رسانه است و از دست رفتن آن می‌تواند پیامدهای جدی برای رسانه و جامعه داشته باشد.

تاب‌آوری رسانه‌ای همچنین ارتباط مستقیم با سلامت روان و تاب‌آوری مخاطبان دارد.

رسانه‌ها نقش مهمی در شکل‌دهی نگرش، ایجاد امید، تقویت روحیه و ارائه اطلاعات کاربردی در شرایط بحرانی دارند. رسانه‌ای که تاب‌آوری دارد، می‌تواند پیام‌های مؤثر و امیدبخش ارائه دهد، اطلاعات صحیح در شرایط اضطراری منتشر کند و به کاهش اضطراب و نگرانی مخاطبان کمک کند.

در مقابل، رسانه‌ای که تاب‌آوری ندارد، ممکن است با انتشار اخبار نادرست یا اغراق‌آمیز، شرایط جامعه را بحرانی‌تر کند و به کاهش اعتماد عمومی و افزایش سردرگمی منجر شود.

یکی دیگر از ابعاد تاب‌آوری رسانه‌ای، حفظ استقلال و بی‌طرفی رسانه است

رسانه‌های تاب‌آور در برابر فشارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مقاومت می‌کنند و محتوا را بر اساس اصول حرفه‌ای و اخلاقی منتشر می‌کنند.

این استقلال رسانه‌ها را قادر می‌سازد تا نقش نهاد نظارتی و اطلاع‌رسانی مستقل را ایفا کنند و به جامعه کمک کنند تصمیمات آگاهانه بگیرد. رسانه‌های مستقل و تاب‌آور همچنین اعتماد مخاطبان را حفظ کرده و جایگاه خود را به عنوان منبع معتبر اطلاعاتی تثبیت می‌کنند.

تاب‌آوری رسانه‌ای به آموزش و توانمندسازی کارکنان رسانه نیز وابسته است.

خبرنگاران، سردبیران، تولیدکنندگان محتوا و مدیران رسانه باید مهارت‌های لازم برای مقابله با فشارها، مدیریت بحران، تحلیل اطلاعات و تولید محتوای دقیق را داشته باشند. همچنین، آموزش سواد رسانه‌ای برای مخاطبان نقش مهمی در تقویت تاب‌آوری رسانه‌ای دارد، زیرا مخاطبان آگاه و تحلیل‌گر، در برابر اطلاعات غلط مقاوم‌تر هستند و به رسانه‌های معتبر اعتماد بیشتری نشان می‌دهند.

همکاری و شبکه‌سازی میان رسانه‌ها نیز تاب‌آوری رسانه‌ای را تقویت می‌کند.

رسانه‌ها می‌توانند با ایجاد شبکه‌های حرفه‌ای، اشتراک تجربه، پشتیبانی متقابل و تبادل اطلاعات، در برابر بحران‌ها و تهدیدها مقاوم‌تر شوند. این همکاری نه تنها تاب‌آوری فردی رسانه‌ها را افزایش می‌دهد، بلکه تاب‌آوری کل نظام رسانه‌ای و جامعه را نیز تقویت می‌کند.

مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی نیز جزو ویژگی‌های تاب‌آوری رسانه‌ای است.

رسانه‌های تاب‌آور، نه تنها اطلاعات صحیح منتشر می‌کنند، بلکه در صورت اشتباه، مسئولیت آن را می‌پذیرند و سریعاً اصلاح می‌کنند.

این رفتار باعث افزایش اعتماد مخاطبان و تقویت پایه اجتماعی رسانه می‌شود. پاسخگویی و شفافیت، دو عنصر اساسی در تقویت تاب‌آوری رسانه‌ای و ایجاد اعتماد بلندمدت هستند.

در دنیای دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی، تاب‌آوری رسانه‌ای اهمیت ویژه‌ای یافته است. انتشار سریع اطلاعات، امکان دستکاری داده‌ها و پخش اخبار نادرست، چالش‌های جدیدی برای رسانه‌ها ایجاد کرده است.

رسانه‌های تاب‌آور باید توانایی تحلیل دقیق داده‌ها، اعتبارسنجی منابع، مقابله با شایعات و استفاده هوشمندانه از فناوری‌های نوین را داشته باشند. این مهارت‌ها باعث می‌شود رسانه‌ها در محیط پیچیده اطلاعاتی، نقش خود را به شکل مؤثر و مسئولانه ایفا کنند.

تاب‌آوری رسانه‌ای یک ویژگی چندبعدی است که شامل انعطاف‌پذیری، مقاومت، نوآوری، مسئولیت‌پذیری، استقلال، پاسخگویی، آموزش و همکاری می‌شود. رسانه‌های تاب‌آور می‌توانند در برابر فشارها و تهدیدها پایدار بمانند، اطلاعات دقیق و شفاف ارائه کنند، اعتماد مخاطبان را حفظ کنند و نقش خود را به عنوان نهاد اطلاع‌رسان، نظارتی و فرهنگی به بهترین شکل ایفا کنند.

تاب‌آوری رسانه‌ای هم به پایداری رسانه کمک می‌کند و هم تاب‌آوری اجتماعی و فردی مخاطبان را تقویت می‌کند و باعث ایجاد جامعه‌ای آگاه، مقاوم و مسئولیت‌پذیر می‌شود.

در عصر اطلاعات، رسانه‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی افکار عمومی، حفظ امنیت روانی و انسجام اجتماعی دارند. تاب‌آوری رسانه‌ای بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است، زیرا رسانه‌های تاب‌آور از خود و جامعه حفاظت می‌کنند، اعتماد عمومی را تقویت می‌کنند و شرایط را برای رشد و توسعه پایدار اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی فراهم می‌آورند.

این تاب‌آوری نیازمند ترکیبی از مهارت‌های حرفه‌ای، اخلاقی، فناوری و انسانی است که در کنار هم می‌توانند رسانه را به یک نهاد مقاوم، مستقل و اثرگذار تبدیل کنند.

رسانه‌ای که تاب‌آوری ندارد، نه تنها خود آسیب‌پذیر است، بلکه می‌تواند سلامت روانی، اعتماد عمومی و انسجام اجتماعی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین پرورش و تقویت تاب‌آوری رسانه‌ای یک ضرورت حیاتی برای رسانه‌ها و جوامع مدرن است، زیرا تضمین‌کننده دسترسی به اطلاعات دقیق، شفاف و قابل اعتماد و همچنین تقویت همبستگی اجتماعی و تاب‌آوری جمعی جامعه خواهد بود.

 

نظرات بسته شده است.