باشگاه تاب آوری

باشگاه تاب آوری راه اندازی میشود

باشگاه تاب آوری تولید محتوا، ترجمه و انتشار را ماموریت و مسئولیت داوطلبانه خود میداند.

باشگاه برگردان پذیرفته شده واژه انگلیسی کلوب است که معمولا به انجمن هایی با اعضا همیار و همسو برای پیشبرد هدف‌ها و خواستهای مشترک، یا برای همیاری و بهسازی شرایط زندگی شخصی و حرفه ای، یا دستیازی به امتیازات برای هموندان باشگاه، در مکانی به همین نام، گرد هم می آیند.

این افراد عمدتا به یک گروه یا طبقه اجتماعی معینی وابسته هستند که در این مورد خاص میتوانند روانشناس، مشاور، روانپزشک ، مددکار و یا فعال در سایرعرصه های سلامت روانی و اجتماعی با محوریت تاب آوری باشند. باشگاه از دو بخش (باش + گاه) ساخته شده‌است. باش بن مضارع از فعل باشیدن است که دلالت بر بودن دارد گاه در فارسی به معنای مکان و جایگاه است باشگاه یک همیاری میان دو یا چند نفر است که بر پایه اهداف یا منفعتی مشترک شکل یافته است.


باشگاه تاب آوری تولید محتوا، ترجمه و انتشار را ماموریت و مسئولیت داوطلبانه خود میداند
به گزارش میگنا محمدرضا مقدسی مدیر و موسس خانه تاب آوری ضمن اعلام این خبر گفت: به منظور تولید محتوا، ترجمه و انتشار مطالب در زمینه های مختلف تاب آوری، جمعی از کنشگران عرصه های سلامت روانی اجتماعی و فعالان مدنی به همراهی گروهی از مترجمین و متخصصین دانشگاهی گرد هم آمده اند.


وی در ادامه افزود: نظر به اهمیت روز افزون مقوله تاب آوری و همسو با توجهات روزافزون سازمانهای دولتی و غیر دولتی مصمم هستیم در این باشگاه علمی فرهنگی که در نوع خود از جایگاه ویژه ای برخوردار است مطالب به روز و کاربردی در زمینه های مختلف تاب آوری برای علاقه مندان ارایه کنیم .

مقدسی اضافه کر : تاب آوری توانایی عبور موفقیت آمیز از فراز و نشیب و مقابله موفق با مخاطرات و تهدیدات است و جز در سایه تاب آوری موفقیتی بدست نخواهد آمد.

این مدرس تاب آوری افزود: کرمانشاه پرچمدار و پیشتاز تاب آوری بوده و میتواند پایتخت تاب آوری باشد لذا برما وظیفه و مسئولیت بود که در راستای فعالیت های پیشین در توسعه و ترویج تاب آوری باشگاه تاب آوری را با همراهی فرهیختگان و دانشگاهیان راه اندازی کنیم که امید میرود این اقدام مشترک در جهت ترویج و معرفی هر چه بیشتر تاب آوری مفید فایده باشد.

توضیح اینکه این فعال کشوری حوزه تاب آوری رونمایی از نخستین سايت تاب آوري روانشناختي کشور در تیرماه ۱۳۹۴ و پیشنهاد تاسیس مدرسه ملی تاب آوری در سال ۱۳۹۵ در پیشینه خود دارد. در همین راستا میتوان به ترجمه و انتشار حدود ۳۰ عنوان کتاب تخصصی در زمینه تاب آوری وهزاران نفرساعت آموزش های تخصصی هم اشاره کرد.

امید میرود با توجه گسترش فضاهای آموزشی در اینترنت و شبکه های مجازی این اقدام ( باشگاه تاب آوری ) منشاء خیر و برکت باشد .

باشگاه تاب آوری راه اندازی میشود منبع میگنا

تاب آوری فرهنگی

توانایی حفظ و بازیابی ویژگی های فرهنگی را که میتواند شامل ارزشها و اعتقادات نیز باشد تاب آوری فرهنگی می نامند

تعریف تاب آوری به دلیل ماهیت حساس آن، چالش برانگیز است. اما می توان آن را اینگونه معنا کرد: “یک فرآیند، توانایی یا نتیجه سازگاری موفقیت آمیز با وجود مشکلات یا شرایط تهدید آمیز و حاصل شدن نتایج خوب با وجود شرایط پر خطر، مقاومت در برابر تهدیدها و بهبودی از تروما.”


به نظر میرسد اکنون ضروریست که با تاب آوری فرهنگی آشنا شویم. تاب آوری فرهنگی نشان می دهد که چگونه پیشینه فرهنگی شامل فرهنگ، ارزش های فرهنگی، زبان، آداب و رسوم و هنجارها می توانند به افراد و جامعه کنند تا بر سختی ها غلبه کنند.

این مفهوم بیان کننده این موضوع است که افراد و جامعه می توانند نه تنها بر اساس ویژگی های فردی و روانشناختی بلکه با حمایت عوامل اجتماعی فرهنگی با سختی ها مقابله و در نهایت بر آن ها غلبه کنند.


بنابر تعریف هلتورف، تاب آوری فرهنگی، توانایی یک سیستم فرهنگی در پشت سر گذاشتن سختی ها، کنار آمدن با تغییرها و تداوم پیشرفت می باشد: بنابراین، تاب آوری فرهنگی به معنی استمرار و تغییر است: آشفتگی هایی که پیش می آیند، دشمن نیستند که از آن ها اجتناب کرد بلکه بخشی از پایداری فرهنگی هستند. به همین جهت پیشینه فرهنگی و اجتماعی بر تاب آوری روانشناختی و توانایی افراد تاثیرمی گذارند.

 “مدل سازگاری تاب آوری فرهنگی” به عنوان یک فرآیند پویا و تعاملی توصیف می شود که فرد، استرس را با ترکیبی از ویژگی های شخصیتی، پیشینه فرهنگی، ارزش های فرهنگی و عوامل موثر در محیط اجتماعی فرهنگی، پشت سر می گذارد.

اهمیت آنچه که با عنوان “مدل سازگاری تاب آوری فرهنگی” توصیف شد، مربوط به وضعیت فعلی بین المللی و تهدیدات جدید آن است. این مفهوم به ویژه بر اهمیت تقویت عوامل فرهنگی تاکید می کند چرا که بر میزان گسترش تاب آوری ملی، اجتماعی سیاسی و جامعه تاثیر می گذارد.

علاوه براین، تاب آوری فرهنگی بر چارچوب و بافتار جامعه تاثیرگذار است که بخشی از آن به بررسی تاثیرات فرهنگی در حیطه تاب آوری می پردازد.

تاب آوری فرهنگی یعنی هر چقدر فرهنگ یک شخص قویتر باشد، توانایی مقابله نیز بالاتر می رود. این نوع تاب آوری، جنبه های مختلفی دارد که شامل پیشرفت در یک قالب فرهنگی متشکل از هنجارها، ساختارهای خانواده و روابط می شود.


هدف اصلی تاب آوری این است که افراد در هر سطحی، چه به صورت فردی، چه گروه های اجتماعی و یا نهادها، بتوانند با دوره های پس از بحران و پس از جنگ، مقابله کنند.

وقتی صحبت از نقش تاب آوری فرهنگی به میان می آید، توانایی مقابله تبدیل به اصلی ترین مهارت می شود. بعلاوه در تاب آوری فرهنگی بایستی به نقش هویت و اهمیت انسان شناسی اجتماعی نیز توجه شود.


گرد آوری و ترجمه:  طاهره عزیزپور ، روانشناس و مترجم

منبع : تاب آوری فرهنگی چیست میگنا

تاب آوری اجتماعی

تاب آوری جامعه ، فجایع و بازسازی

مطهره خالوندی

تاب آوری اجتماعی به معنای توانایی اجتماع برای مقاومت در شرایط نامطلوب و دشوار و بهبود آن با بهره گرفتن از منابع موجود مانند انرژی، روابط، اقتصاد، حمل و نقل و غیره است.

تجربه زندگی پس از یک فاجعه قطعا حس رفاه و امنیت افراد آسیب دیده از آن را به چالش می کشد و باعث تخریب نسبی انسجام و ساختار جامعه می گردد.

هرچند این تجارب تا حدی شخصی هستند، اما از آنجا که عمیقا به حس امنیت و آرامش افراد ضربه میزنند درک و کنار آمدن با آنها دشوار خواهد بود. بنابراین، حمایت و پرورش جوامع آسیب دیده نیازمند پرورش مفهوم تاب آوری در میان افراد است.

در این صورت اجتماع می تواند پس از وقوع یک فاجع امکان سازگاری و رشد مجدد بیابد. جوامع تاب آور می توانند پیامدهای فاجعه را به حداقل رسانده و ساده تر به زندگی عادی بازگردند. اجتماع مقاوم با کنار هم ایستادن و غلبه بر مشکلات می تواند خود را به لحاظ ساختاری و اقتصادی بازسازی کند.

تاب آوری اجتماعی ماحصل شبکه بهم پیوسته سیستم هایی است که مستقیماً بر جامعه بشری در سطح اجتماعات مردمی تأثیر می گذارند، از جمله محیط های اقتصادی-اجتماعی و زیست محیطی. یک اجتماع در صورتی تاب آور است که اعضای اجتماع با یکدیگر در تعامل بوده و با هم کار کنند، به طوری که حتی در شرایط استرس زا قادر به ارائه عملکرد درست و حفظ سیستم های حیاتی باشند و با تغییرات در محیط فیزیکی، اجتماعی یا اقتصادی سازگار شوند.

هرچند تاب آوری افراد، خانواده ها یا سازمان های خاص از مولفه های اصلی تاب آوری اجتماعی هستند، اما به طور کلی جامعه تاب آور فراتر از مجموع اجزای آن است.

 به این معنی که یک سیستم تاب آور مجموه ای کامل، پیچیده و بهم پیوسته است که شامل پیوندهایی ورای روابط ساده علت و معلولی است. درک، اندازه گیری و ارزیابی تاب آوری اجتماعی نیازمند آگاهی دقیق از پیوندها و روابط بین واحدهای مختلف حکمرانی و سیستم های گوناگونی است که به طور مستقیم و غیرمستقیم بر جوامع تأثیر می گذارند.

اصول تاب آوری اجتماعی

بهبود و ارتقا تاب آوری اجتماعی در برابر حوادث و فجایعی مانند بلایای طبیعی، جنگ و بیماری های همه گیر نیازمند بررسی های فراوان و برنامه ریزی ویژه برای هر نهاد اجتماعی است. اما به طور کلی میتوان پنج اصل زیر را متذکر شد:

  1. داشتن یک رویکرد سیستمی:

درک یک سیستم به شکل کامل، از جمله جنبه های فیزیکی، زیست محیطی ، اجتماعی و اقتصادی، برای تعریف اقدامات موثر و متناسب در قبال جامعه به منظور محافظت و پشتیبانی مورد نیاز است. رویکرد سیستمی به این معنی است که سیستم به عنوان یک کل مورد مطالعه قرار می گیرد و سیستم های کوچکت، مناطق و فرایندهای مختلف درون سیستمی بررسی می شوند. از آنجا که سیستم ها ممکن است عظیم و پیچیده باشند، می توان مدل های ساده ای را ایجاد کرد که می تواند با استفاده از روش ها و تکنیک های تاب آوری در زمینه تفکر سیستم، به شناسایی عناصر و پیوندهای کلیدی کمک کند.

  • توجه به مسائلی که احتمالا در طراحی لحاظ نشده اند:

درک ریسک وقایعی با احتمال کم اما پیامدهای بزرگ اغلب با خطر “عینی” محاسبه شده در تجزیه و تحلیل های مهندسی یا اقتصادی متفاوت است. رویکرد تاب آوری کل طیف احتمالی حوادث را بالاتر وکمتر از آستانه مقاومت و نیز آستانه بازیابی  در نظر می گیرد و به این شکل توانایی نسبی برای پذیرش و بهبود آسانتر را فراهم میکند.

  • آماده سازی و تعبیه زیر ساخت ها بر اساس اصل فعال ماندن:

طراحی سیستم ها باید به گونه ای باشد که نشان دهد عواقب خرابی فاجعه بار نیست بلکه قابل کنترل است. اطمینان از عملکرد یک سیستم در حوادث شدید این واقعیت را تأیید می کند که امکان خرابی به طور کلی قابل حذف نیست و در تفکر تاب آوری معمول است. در چارچوب حوادث شدید ، فعال ماندن سیستم ها در راستای تاب آوری به این معناست که زیرساخت های مهم در حال فعالیت باقی بمانند چرا که اگر زیرساخت های مهم آسیب ببیند، مدیریت اضطراری دشوارتر و بهبودی کندتر خواهد شد و تأثیرات ممکن است به مناطق غیر آسیب دیده نیز گسترش یابد.

  • افزایش ظرفیت بازیابی با در نظر داشتن سرمایه های اجتماعی و مالی:

تأثیر طولانی مدت یک رویداد تا حدی به زمان بهبودی بستگی دارد که به نوبه خود به ظرفیت بازیابی وابسته است. ظرفیت بازیابی اغلب به سطح کلی اقتصادی و اجتماعی جامعه مربوط می شود و به ویژگی های سیستم اشاره دارد که بر سهولت بازیابی سیستم تأثیر می گذارد. بنابراین ظرفیت بازیابی تابعی از سرمایه اجتماعی (توانایی فردی افراد برای بازیابی)، سرمایه نهادی (توانایی سازماندهی تعمیر و بازسازی) و سرمایه اقتصادی (توانایی تأمین مالی تعمیر و بازسازی) است. بنابراین افزایش ظرفیت بازیابی ارتباط نزدیکی با سطح توسعه اقتصادی-اجتماعی دارد و از این رو اقدامات معمولاً برای مقابله با حوادث مشخص نیستند. کاهش فقر، بهبود سلامت و آموزش مناسب در حوزه تاب آوری از اهداف توسعه پایدار است که همچنین توانایی بهبودی جامعه را افزایش می دهد.

  • افزایش سطح تاب آوری با توجه به وقایع آینده:

انعطاف پذیری، توانایی یادگیری، توانایی سازگاری و تمایل به تغییر در صورت لزوم برای مقابله با تغییرات تدریجی اما نامشخص بسیار مهم است. درک این نکته مهم است که انعطاف پذیری فعلی یک سیستم ممکن است به دلیل تحولات تدریجی ژئو فیزیکی مانند تغییر آب و هوا و تحولات اقتصادی – اجتماعی مانند مهاجرت ، درگیری ها ، شهرنشینی و رشد اقتصادی از بین رفته باشد. این امر ممکن است نیازمند سازگاری یا تحول شود تا بتوان با شرایط بحرانی آینده کنار آمد. به منظور ارتقا ظرفیت سازگاری و نیز تاب آوری، ممکن است اجتماع مجبور به تغییر فرهنگ و نحوه سازماندهی خود شود تا توانایی خود را برای یادگیری از تجربیات قبلی، تغییر و بهبود خود افزایش دهند.

با در نظر گرفتن پنج اصل فوق می توان طرح مناسبی برای ارتقا تاب آوری در جوامع ارائه کرد تا افراد حاضر در این جوامع بتوانند در صورت مواجهه با شرایط دشوار محیطی مقاومت مناسبی نشان داده و روند بهبود و بازگشت به زندگی عادی را سریعتر طی نمایند.

تاب آوری چیست ؟


معمولا افراد تاب آوری را با بازگشت به حالت اولیه اشتباه می گیرند

اصطلاح “بازگشت به حالت اولیه” فرآیند تلاش برای رسیدن به وضعیت قبل از بحران را نشان نمی دهد

منبع تاب اوری چیست ؟ میگنا

بهتر است برای شروع به سر منشاء واژه تاب آوری در علم فیزیک بپردازیم. واژه تاب آوری در این علم به قابلیت بازگشت پذیری یک ماده به حالت اولیه اش پس از خمیدگی و یا کشش اطلاق می شود.

واژه تاب آوری از ریشه لاتین resili آمده است که به معنی بازگشت به حالت اولیه به خصوص در رابطه با تطابق پذیری گیاهان در شرایط مختلف آب و هوایی استفاده می شده است. در رابطه با انسان ها می توان تاب آوری را به صورت زیر تعریف کرد:
انعطاف پذیری در تفکرات، احساسات و رفتارها در مواجهه با سختی های زندگی و دوره های طولانی تحت فشار بودن به طوری که پس از طی بحران قوی تر، داناتر و توانمندتر شده باشیم.

اصل و اساس تاب آوری توانایی سازگار ماندن در شرایط سخت و سپس تغییر مسیر دادن به شرایط جدید است.
در حقیقت ما مرتباً در حال استفاده از تاب آوری هستیم، ولی مواقعی هم هستند که تاب آوری مان به شدت به چالش کشیده می شود. برخی مواقع، چالش ها در قالب اتفاقاتی که در زندگی برایمان می افتند نمودار می شوند از قرار باید بپذیریم که زندگی مرتبا تاب آوری ما را به چالش می کشد و هیچ کس هم از این قاعده مستثناء نیست.

جدای از حوادث غیرمترقبه و خارج از انتظار، تاب آوری مان در شرایطی که به صورت بلندمدت تحت فشار باشیم و امیدی به تمام شدن شرایط فشار نداشته باشیم هم به چالش کشیده می شود.


تاب آوری چه چیزی نیست؟
معمولا افراد تاب آوری را با بازگشت به حالت اولیه اشتباه می گیرند و در نتیجه، تصور می کنند که انسان ها مانند توپ های پلاستیکی هستند که وقتی به زمین می خورند بدون هیچ تغییری سریعا به بالا برمی گردند.

وقتی افراد به چنین پدیده ای اعتقاد داشته باشند، در مواجهه با افرادی که دچار بحران شده اند از اصطلاح “خودت را جمع و جور کن” استفاده می کنند.

اشکال این باور این است که افراد متوجه این حقیقت نمی شوند که انسان ها مانند توپ نیستند که به زمین بخورند و بدون هیچ تلاشی دوباره به حالت اولیه خود بازگردند بلکه باید پس از زمین خوردن برای دوباره سرپا شدن تلاش کنند.

حقیقت این است که هر کس در زندگی با مانع و مشکلی مواجه شده باشد قطعا پس از گذر از آن، تغییرات بسیار مهمی مانند تغییر دیدگاه و یا تغییر نظام ارزش ها را در خود احساس کرده است.

بنابراین، اصطلاح “بازگشت به حالت اولیه” فرآیند تلاش برای رسیدن به وضعیت قبل از بحران را نشان نمی دهد.

این روزها مرتبا می بینم که وقتی افراد معروف می خواهند راجع به موفقیت شان در پشت سرگذاشتن سختی های زندگی صحبت کنند می گویند «چیزی که تو را نمی کشد تو را قویتر می کند».

این افراد اصرار دارند که به خاطر اتفاقات سختی که برایشان افتاده محکم تر و مقاوم تر شده اند و تصور می کنند که دیگر آسیب پذیر نیستند. این به هیچ عنوان تاب آوری نیست.

تاب آوری به هیچ عنوان تضمین نمی کند که شما برای همیشه مصون خواهید بود، بلکه نشان دهنده این است که شما درس های بسیار خوبی از شرایط سخت زندگی تان گرفته اید و به این معنی نیست که زندگی دوباره در آینده شما را با یک اتفاق جدید به زمین نخواهد کرد.

در واقع تاب آوری به معنی داشتن اشتیاق و ذهنی باز برای یادگیری و رشد است.
تاب آوری یعنی قادر به ریسک کردن باشیم زیرا باور داریم که می توانیم از پس عواقب ریسک کردن برآییم.

تاب آوری ما را در برابر شکست خوردن مصون نمیکند، ولی به ما اطمینان می دهد که اگر شکست بخوریم می توانیم آن را مدیریت کنیم و از آن گذر کنیم.

برگرفته از کتاب: تاب آوری، اقدام در کوچینگ
ترجمه: محمدرضامقدسی و مرضیه نزاکت الحسینی.
انتشارات پروچستا، ۱۳۹۸

تاب آوری و فرسودگی شغلی


فرسودگی شغلی را میتوان درد مزمن افراد فوق موفق تعریف کرد.

کاهش تاب آوری، دسترسی نداشتن به یک منبع خاص در پاسخ به یک واقعه خاص و یا دوران فشار است در حالیکه فرسودگی شغلی را میتوان فشار روانی، استهلاک و استرس ناشی از فشار کار و وظایف هم ستیز نامید.

فرسودگی شغلی و کاهش تاب آوری دو موضوع متفاوت هستند کسی که درگیر فرسودگی شغلی شده است نیاز دارد برای مدتی استراحت کند تا بدنش از استرسی که برای مدت طولانی تحمل کرده است رهایی یابد و به وضعیت ثابت قبلی باز گردد.

بعد از اینکه فرد به اندازه کافی استراحت کرد، قدرتش را دوباره به دست آورد و غدد آدرنال دوباره کارایی نرمال خود را به دست آوردند، می تواند به عقب نگاه کند و ببیند که چه درسی از این رویداد گرفته است و چطور می تواند از آن در زندگی شغلی آینده اش استفاده کند.

تفاوت بین این دو در این است که فردی که مبتلا به فرسودگی شغلی است خودش مقدمات آن را فراهم کرده است، ولی کسی که دچار کاهش تاب آوری شده است نقشی در به وجود آمدن وضعیتی که در آن قرار گرفته است نداشته است.

برای تشخیص ریسک ابتلا به فرسودگی شغلی در مراجعان میتوانید از سوالات زیر استفاده کنید:
• آیا به تازگی متوجه تغییر دیدگاه خود نسبت به خود و یا شغلتان شده اید؟
• آیا می توانید زندگی شغلی تان را توصیف کنید؟
• دیگران زندگی شغلی شما را چطور توصیف میکنند؟
• چه کارهایی را دلتان می خواهد انجام دهید ولی به خاطر شغلتان نمیتوانید؟
• تعهدی که به شغلتان داشته اید به قیمت چه چیزهایی تمام شده است؟
• چه چیزی باعث می شود که کار کردن برایتان اینقدر مهم باشد؟
• آیا به آن چیز رسیده اید؟
• میزان انرژی خود را چقدر ارزیابی می کنید؟
• آیا جدیدا متوجه تغییری در میزان انرژی خود شده اید؟
• وقتی خسته اید چکار می کنید؟
• آیا بیماری خاصی دارید؟
• آیا برای بیماری خود اقدامی کرده اید؟
• در موقع نیاز، از چه کسی حمایت و کمک می گیرید؟
• چه اقداماتی برای مراقبت از خودتان انجام می دهید؟
• بعد از ساعت کاری و یا آخر هفته ها چه کارهایی انجام می دهید که ربطی به شغلتان نداشته باشند؟
• برای برطرف کردن خستگی ناشی از کار چه می کنید؟
• اگر به عنوان یک فرد بی طرف به زندگی شغلی خود نگاه کنید آن را چطور ارزیابی می کنید؟
• در این صورت چه پیشنهادی برای خودتان دارید که البته ممکن است آن را نپذیرید؟
• چه چیز می تواند شما را قانع کند دست از کار کردن بکشید؟


فرسودگی شغلی با استرس پس از سانحه فرق دارد
در واقع، استرس پس از سانحه یک واکنش استرسی نسبت به وقوع یک حادثه غیرمعمول است که می تواند در هر یک از جنبه های زندگی فرد رخ داده باشد، ولی فرسودگی شغلی واکنش استرسی فرد نسبت به شغلش است. فرسودگی شغلی معمولا زمانی رخ می دهد که فردی با انگیزه  بالا و دارای ویژگی موفقیت طلبی در محیطی کار کند که برای تعهد شغلی بیش از اندازه ارزش قائل باشند.

فرسودگی شغلی ترکیبی مهلک از شخصیت جاه طلب یک فرد با سازمانی است که تا حد ممکن می خواهد از استعدادها و توانایی های او بهره کشی کند. انتظارات چنین سازمانی از این افراد در ابتدا برای فرد بسیار مهم است و فرد احساس با ارزش بودن می کند، ولی در نهایت این انتظارات بسیار مخرب و آسیب رسان می شوند.

هربرت فرویدنبرگر در سال ۱۹۷۴ برای اولین بار واژه فرسودگی شغلی را ابداع کرد. او فرسودگی شغلی را درد مزمن افراد فوق موفق تعریف کرد.

البته باید به تفاوت بین فرسودگی شغلی و خستگی مفرط دقت کنیم. در خستگی مفرط، معمولا افراد پس از کار کردن به صورت فشرده و به مدت زمان زیاد احساس خستگی می کنند که این خستگی با یک مسافرت خوب و یا حتی تمام شدن آن کارِ به خصوص و شروع کار جدید بر طرف می شود.

بر خلاف خستگی مفرط، روانشناسان معتقدند فرسودگی شغلی عارضه ای است که بر اثر مرور زمان ایجاد می شود. در حقیقت فرسودگی شغلی واکنش به یک اتفاق خاص نیست و معمولا فرد تا از نظر فیزیکی دچار بحران نشود اصلا متوجه نمی شود دچار فرسودگی شغلی شده است.

فرسودگی شغلی به صورت تدریجی ایجاد می شود و دلیل اصلی پدیدار شدن آن هم کار کردن افراطی است.

یکی از علائم فرسودگی شغلی این است که افراد به شدت احساس خستگی می کنند و برایشان بسیار سخت است که صبح ها از تختخواب پایین بیایند.

این افراد، با اینکه همه زندگی خود را صرف کار می کنند، احساس ناکارآمدی در ایفای نقش شغلی خود دارند. ممکن است بگویند که با هر چیز کوچکی اشک شان درمیآید و شما هم می بینید که در جلسات کوچینگ احساسات رقیقی همراه دارند.

یکی از افتخاراتشان این است که مثلا برای مدت زمانی طولانی بدون اینکه بخوابند با استفاده از قرص و نوشیدنی خود را بیدار نگه داشته و کار کرده اند. ممکن است علائم جسمانی مانند مشکلات گوارشی، سر درد و یا کمر درد داشته باشند که البته کلا به آنها توجه نمی کنند. وقتی آنها را نگاه می کنید متوجه می شوید که چقدر خسته هستند و ظاهر خوبی ندارند ولی خودشان اصلا متوجه این موضوع نیستند. همچنین در صحبت هایشان پیداست که با اطرافیان خود چه در داخل و چه خارج محیط کار ارتباطی ندارند.

وقتی فرد هنوز به مرحله فرسودگی شغلی نرسیده است و حاضر است به هر قیمتی به اهداف خود برسد، ممکن است خودش متوجه نباشد که در حال آسیب زدن به خودش است ولی مغزش کاملا متوجه این آسیب ها میشود.

در چنین شرایطی، سیستم عصبی سمپاتیک تلاش می کند که پاسخ جنگ یا گریز را ایجاد کند تا بتواند وضعیت بدن را ثابت نگه دارد. وقتی بدن در موقعیت جنگ یا گریز قرار می گیرد، سیستم عصبی سمپاتیک از طریق بالا بردن ضربان قلب، افزایش جریان خون در ماهیچه ها و از کار انداختن سیستم گوارش سعی می کند با استرس مقابله کند.

در این شرایط، غدد هیپوفیز، هیپوتالاموس و آدرنال وارد عمل می شوند. استرس باعث فعال شدن غده هیپوتالاموس می شود که در نتیجه آن غده هیپوفیز هورمون آدرنوکورتیکوتروپی را در غدد آدرنال ترشح می کند. غدد آدرنال که در ناحیه فوق کلیوی قرار دارند وجود استرس را متوجه می شوند و در نتیجه کورتیزول و آدرنالین ترشح می کنند.

در حقیقت، کورتیزول و آدرنالین طراحی شده اند تا از ما در شرایط استرس زودگذر محافظت کنند. بنابراین، عملکرد غدد آدرنال به گونه ای نیست که به ما در استرس های طولانی مدت کمک کند. اگر شرایط استرس زا به طول بیانجامند، این غدد دچار خستگی می شوند و خستگی آنها به صورت کاهش عملکرد سیستم ایمنی، خستگی بسیار زیاد و مفرط، انرژی پایین مغز، فشار خون پایین و میل به شوری و شیرینی ظاهر می شود.

اگر این شرایط ادامه پیدا کند، فقط بدن نیست که دچار عملکرد پایین می شود بلکه مغز هم دیگر کارایی قبل را نخواهد داشت و فرد در یک دور باطل گیر می کند که در آن هر چه بیشتر کار می کند کارایی کمتری نصیبش می شود. در نهایت، فرسودگی شغلی به صورت یک بحران جسمی خودش را آشکار می کند. حالا سوال اینجاست که آیا کوچینگ می توانند به افراد کمک کنند که به این مرحله نرسند و آیا اگر به این مرحله رسیدند می توانند به آنها کمک کنند که از این بحران بیرون بیایند؟



* برگرفته از کتاب تاب آوری، اقدام در کوچینگ ، ترجمه محمدرضامقدسی و مرضیه نزاکت الحسینی انتشارات پروچستا ، ۱۳۹۹

منبع : میگنا

تاب آوری خانواده

پاسخ مثبت خانواده به مشکلات را تاب آوری خانواده گویند

پاسخ مثبت خانواده به مشکلات و مسیری که یک خانواده در مواجه با مشکلات و نگرانی هایی که در طول زمان طی می‌کند را تاب‌آوری خانواده نامید.

تاب آوری خانواده همچنین میتواند الگوی رفتاری ویژه ای باشد که خانواده تحت شرایط پرتنش بروز میدهد.

تاب آوری خانواده به روند انطباق و سازگاری در خانواده به عنوان یک واحد کاربردی اطلاق می شود.

منشا اصلی مفهوم تاب آوری خانواده به روایتی از کودکان و نحوه ی عملکرد آنها در مواجهه با تجربیات زندگی بوده است.مفهوم تاب آوری خانواده در این مسیر از تعاریف متفاوت, تحقیقات , کاربردها و تفاسیر بالینی تکامل یافته است.

بنابراین بسیار طبیعی است که درحیطه تاب آوری خانواده موضوعات مختلفی برای مشاوران  ، روانشناسان و خانواده درمانگران و دیگر افراد متخصص در این زمینه حائز اهمیت باشد.

به نظر میرسد در طول زمان ابتدا خانواده به عنوان بستری برای تاب آوری فردی مطرح شد  و در نهایت به ارتباط خانواده با تاب آوری اجتماعی تغییرجهت داده است.

اگر چه عملکرد حمایتی خانواده درواقع سیستمی است برای  توسعه و تقویت تاب آوری اعضای  آن بشمار میرود   با این حال میتوان خانواده را بمثابه چاقوی دولبه ای در نظر گرفت که در تاب آوری و آسیب پذیری اعضای خود هم میتواند موثر باشد  .

تاب آوری خانواده شامل تحقیق بر روی بحران ها و استرس هاست .برای مثال میتوان به تعاملات و حمایت اعضای خانواده از یکدیگر و مهارت های مورد نیاز برای تطبیق با نگرانی ها و نقش جامعه  در سازگاری هر چه بهتر و بیشتر خانواده را عنوان کرد.

تاب آوری خانواده همچنین میتواند توانایی پایداری و عبور از شرایط دشوار با تامل و تدبیر باشد .

تاب آوری خانواده را میتوان “روندی فعال و مثبت از پایداری , خود سازی و رشد در بحران دانست که بر این اساس خانواده تاب آور با توجه به شرایط  و شدت مخاطرات ،  قدرت صدمه و میزان وخامت اوضاع  و برخورداری از تمامی ظرفیت ها و منابع حمایتی  میتواند به روشی خاص واکنش مثبت نشان دهد .

تاب آوری چیزی فراتر از برگشت پذیری است  تاب آوری به معنای انعطاف پذیری و متضاد شکنندگی است همان طور که سکون متضاد حرکت است.

 مطالعات تاب آوری خانواده از سال ۱۹۳۰ از تاب آوری فردی به سمت تاب آوری خانواده پیش رفته است و خانواده را منبعی از توانایی و تاب آوری معرفی کرده است .

دستاوردهای پژوهشی دراین امر پیشرفتی در شناخت ساختار و رفتار خانواده محسوب می شود که تنها با تمرکز بر فردیت اعضا حاصل نمیگردد. تامل در تاب اوری خانواده بر ما آشکار میسازد که اغلب  خانواده ها حتی در بهترین شرایط هم  حداقل با سه نوع مشکل مواجه میشوند که عبارتند از :

تعییر در رتبه اجتماعی

جدل و نزاع  در نقش های خانوادگی

و ترک ، طلاق و یا مرگ یکی از اعضاء خانواده

که بایستی  از حداقل تاب آوری  و قدرت عبور موفق از این فراز و فرود برخوردار باشند .


تاب آوری خانواده ویژگی یا فرآیند!

بیشترین تحقیقات تاب آوری خانواده به شناسایی فاکتورهای محافظتی یا عوامل تهدید کننده پرداخته اند که ریشه آن را در فرزند پروری و پاسخ کودکان به عوامل استرس زا می توان یافت.

به گزارش میگنا، اغلب تحقیقات حوزه تاب آوری کودکان به دنبال تعیین ویژگی های مربوط به سازگاری های کودکان بوده است. برای مثال یافته های نیبرز, فورهند و مک ویکار (۱۹۹۳) نشان می دهد که مادر های جوان با توانایی شناختی بالا (دارای تاب آوری بالا ) تونایی ایجاد ارتباط بهتری با فرزندان خود دارند.

مطالعات متعدد دیگری نشان داده است جوانانی که نسبت به طلاق والدین خود و شرایط سخت خانواده دید منفی ندارند از نمره تاب آوری بهتری برخوردار بوده اند. وایمن و همکارانش( ۱۹۹۲ ) کودکانی را تاب آور می دانند که در شرایط پایدار خانوادگی زندگی کرده و ازقوانین خانوادگی و فضای صمیمانه ، حمایتگر و قانونمند برخوردار هستند.

یافته های دیگری را میتوان یافت از روابط معکوس معنی دار تاب آوری با احساسات منفی که در جای خود بسیار حایز اهمیت است .

مطالعات زیادی وجود دارند که تاب آوری را یک ویژگی در نظر میگرند که به عنوان نمونه می توان تحقیق بر روی خانواده های هاوایی (مطالعات پروفسور امی ورنر) را ازاین نوع بر شمرد؛ بررسی های متعدد در حوزه تاب آوری خانواده نشان داده که سخت رویی، قدرت و توان حل مساله با سطوح بالای تاب آوری و عملکرد خانواده در ارتباط بوده در تحقیقی دیگر بر روی تاب آوری خانواده هایی که سرپرستی کودکانی از دیگر کشور ها ( تاب اوری کودکان پناهنده ) را بر عهده داشتند سه عامل سطوح بالای ارتباطی و حل مسئله، داشتن دید مثبت و معنویت نقش تعیین کننده داشتند. همین طور تاب آوری بالا با عواملی مانند جهان بینی مثبت، بسیج منابع و انسجام خانواده در خانواده هایی با کودکان مبتلا به اوتیسم این ارتباطات را تایید کرده است.

در خانواده های تک والد به گفته گریف و ریتمن( ۲۰۰۵ ) پشتکار، بیان عاطفی و اعتماد به نفس از ویژگی های فردی تاب آوری لحاظ شده اند.



*رویکردهای امروزی
بررسی تاب آوری خانواده به عنوان یک فرآیند
گرچه تحقیقات در گذشته نتایج نظری و عملی خوبی در بر داشته اند اما به طور طبیعی این تحقیقات مقطعی بودند و تاب آوری را محصول مجموعه ای از ویژگی های ثابت می دانند که حضور یا عدم حضور آنها عملکرد و تاب آوری خانواده را معین میکند.

به عبارتی این مطالعات از طریق روشهای استاندارد تنها می تواند ویژگی های مرتبط با تاب آوری خانواده را در یک مقطع زمانی مشخص بررسی و مشخص نماید.

این رویکرد که تاب آوری خانواده فرآیندی بشمار آید که در طول زمان تغییر میکند و مسیر های متعددی را می پیماید مقابله ویژه ای با رویکردهای بالینی و درمانی پیدا میکند که به نوبه خود میتواند چالش برانگیز باشد.

در رویکردی که ما تاب آوری خانواده را فرایند در نظر میگیریم بالطبع هدف ایجاد مقیاس تاب آوری برای سنجش پاسخ به عوامل استرس زا نیست بلکه ما در این رویکرد در پی ایجاد روشی برای ارزیابی پاسخ های خانواده در شرایط مختلف با عملیاتی ساختن تاب آوری هستیم که به محتوا و عامل استرس زا بستگی دارد.

تمرکز بر تاب آوری خانواده و استمرار انطباق پذیری و سازگاری و سازندگی خانواده به طرح تحقیق طولی نیاز دارد که عملکرد و اتمسفر خانواده را قبل، بعد و در حین مواجهه با عامل استرس زا بررسی کند.

تعیین مسیر های مشترکی که خانواده ها اتخاذ میکنند و همچنین کشف مسیر هایی که در طولانی مدت به نتایج سازگارانه میرسند از اهداف پر اهمیت اینگونه مطالعات طولی در تاب اوری خانواده بشمار می آید.

خانواده هایی که قادر به بازگشت به شرایط پیش از بحران هستند احتمالا از نمره تاب آوری خوبی برخوردار هستند البته دراین رویکرد فرآیند-محور مسیرهای طی شده به سمت شرایط سالم پسا بحران می توانند کاملا متفاوت باشند.

اکنون روشن است که برای بررسی فرآیند های مربوط به تاب آوری خانواده در زمینه ها و شرایط مختلف نیازمند تحقیقات طولی هستیم. در واقع، توجه به عواملی که خانواده را درسازگاری با شرایط جدید یا عوامل استرس زا یاری می کند به ارایه تصویری روشن و ادارکی جامع از تاب آوری خانواده می انجامد.

همچنین مهم است که تمایز بین تاب اوری فردی و خانوادگی را هرچه بیشتر شناخته و چگونگی ارتباط این دو را کشف کنیم. بخش عمده ای از مطالعات و مبانی نظری در تاب آوری خانواده به یافته های مطالعات انجام شده در تاب آوری فردی اقتباس شده است و به خانواده ها تعمیم یافته است. با این حال، این سوال که آیا عناصر تاب آوری منحصر به واحد های خانوادگی و مستقل از افراد یا اعضای خانواده هستند نیز مورد بررسی قرار گرفته است.

به طور خاص، ما به استراتژی هایی نیاز داریم که خانواده را به عنوان یک واحد منسجم تلقی کنند. با این حال داده های منفرد و شخصی که روابط بین فرد و متغیرهای خانوادگی و تاب آوری در برابر استرس در طول زمان بررسی میکنند، نگرش و بینش مهمی درباره درک فردی از نقش تاب اوری در خانواده ارائه میدهد. یک خانواده می تواند همانطور که به دنبال غلبه بر بحران آست از آنها نیز بهره گیرد.

نکته مهم آن است که شباهت یا تفاوت عوامل مرتبط با تاب آوری خانواده و یا عوامل مرتبط با تاب آوری در یک فرد با هم سنجیده شوند. ماهیت تاب آوری خانواده چشم اندازی چالش برانگیز است و پتانسیل بازده آن قابل توجه است. یادگیری در مورد فرآیند هایی که خانواده ها در محیط های منحصر به فرد در مقابله با استرس و گرفتاری هایشان به کار میگیرند، بدون شک در طراحی مداخلات موثر واقع میشوند. برای شناسایی این فرآیندها، لازم است تحقیقات طولی هم در مورد شرایط خانواده و هم در مورد عامل مخاطره و استرس زا انجام شود.

با استفاده از این روش میتوان به مفهوم تاب آوری خانواده و کارایی آن از آغاز تا هم اکنون در ملاحظات بالینی نزدیک تر شد شناسایی مسیرهای متفاوتی که خانواده ها در مواجهه با بحران ها به کار می گیرند قطعا به شناسایی عوامل شکل دهنده این مسیرها نیز کمک می کند.

تاب آوری خانواده چیست ؟

تاب آوری خانواده مسیری است که در مواجهه با استرس ها و انطباق پذیری طی می شود که باید هم در زمان حال و هم در طول زمان مورد بررسی قرار گیرد.

تاب آوری خانواده ارکان، ابعاد، منابع و موانع خانواده در مواجه با مشکلات را مورد مطالعه قرار میدهد.

پاسخ مثبت خانواده را به مشکلات تاب آوری خانواده میگویند
این تعریف بر مبنای چند نکته مهم است که باید مورد توجه قرار بگیرد: ابتدا باید دانست که تاب آوری، ساختاری ثابت و یا برچسب نیست که بتوان آن را بر روی برخی خانواده ها اعمال کرد و روی برخی نه.

نکته اول: تاب آوری مسیری منحصر به فرد است که خانواده ها ممکن است در مواجهه با عامل استرس زا از آن عبور کنند.
نکته دوم: آن است که تاب آوری باید هم در زمان حال و هم در طول یک مدت زمان معین بررسی شود چرا که برخی عوامل ابتدا حمایت کننده و موثر واقع می شوند اما در طولانی مدت ممکن است خانواده را در معرض خطرقرار دهند.
نکته سوم: آن است که بدانیم شکل ظاهری تاب آوری با نحوه بررسی آن در شریط استرس زا با هم تفاوت دارند.

برای مثال انطباق پذیری مثبت با بحران کشاورزی و در پی آن از دست دادن شغل و درآمد احتمالا نیازمند مهارت والدین در حمایت از فرزندان است. به طور کل این تعریف اهمیت فاکتور های خطر و عوامل حمایتی را که در هر خانواده منحصر به خود است بیان میکند؛ در پاسخ به عامل استرس زا و به وجود آمدن مسیر های تاب آوری عناصر فردی و موقعیتی نقش اساسی ایفا می کنند.

تاب آوری خانواده از حفظ عملکردهای اصلی خانواده و توانایی ترمیم و بازسازی در صورت بروز سانحه و فراتر از آن از رشد و توسعه خانواده میگوید. در این روند ظرفیت های سه گانه جذب یا کنارآمدن، سازگاری یا انطباق و تغییر یا تحول در کنار مجموعه ای عوامل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، تربیتی و ژنتیکی مد نظر قرار میگیرد.

همچنین پژوهش در پایداری و توسعه خانواده وبهباشی اجتماعی و روانی در شرایط بحرانی و غیر از آن هم به تاب آوری خانواده مربوط است.

بر این اساس روابط زوجین با یکدیگر، فرزند پروری، مدیریت روابط در خانواده به مثابه یک سازمان و پژوهش در اتمسفر زناشویی، هیجانی و تربیتی در گسره تاب اوری خانواده موضوعیت یافته اند.

هنگامیکه از تاب آوری گفته میشود صحبت از ظرفیتی به میان می آید که همه خانواده در سراسر گیتی از آن برخوردار هستند با این حال چالش اصلی شیوه توسعه و تقویت آن کماکان هسته مرکزی مطالعات حوزه تاب آوری خانواده هاست.

اکولوژی انسانی، فرهنگ، دسترسی به منابع و زیر ساخت های آموزشی و بهداشتی، رفاه و برخورداری، تغذیه، ژنتیک و اپی ژنتیک، محیط زیست، معنویت و … عوامل پرشمار دیگری می تواند در مباحث پر دامنه تاب آوری خانواده مورد توجه قرار بگیرد.

همچنین تغیییرات اقلیم، نیازهای ویژه، ناتوانی های جسمی و معلولیت، تصادفات، وقایع طبیعی، مهاجرت و جنگ، آوراگی و پناهندگی، بیماریهای سخت درمان و مرگ عزیزان و چگونگی مقابله خانواده ها با مسایلی از این دست همیشه از جایگاه خاصی در تاب آوری خانواده برخوردار بوده اند.

تاب آوری خانواده علاوه بر علوم سلامت از ظرفیت های روانشناسی، مشاوره،مددکاری،کوچینگ و منتورینگ به یقین برخوردار است.

منبع : میگنا

تاب آوری اجتماعی اداره کل امور زنان و خانواده استان فارس

اداره کل امور زنان و خانواده استانداری فارس و با همکاری معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری برگزار می‌کند:

با توجه به شیوع بیماری کرونا و ضرورت رعایت پروتکل های بهداشتی طرح به صورت مجازی برگزار و  مدرس دوره جناب آقای دکتر محمد رضا مقدسی ( مدیر و موسس خانه تاب آوری ) می باشند

 مدت دوره ۱۲ ساعت و در روزهای چهارشنبه و پنج شنبه مورخ ۲۹ و ۳۰ اردیبهشت ماه و ۵ و ۶ خرداد ماه از ساعت ۹ الی ۱۳ خواهد بود

علاقه مندان،کنشگران اجتماعی و فعالان حوزه زنان و خانواده در سراسر کشورمیتوانند رایگان شرکت کنند

 

 گواهی شرکت توسط اداره کل امور زنان و خانواده استانداری فارس صادر می گردد. ضرورت دارد علاقه مندان  مواردذیل را تا قبل از شروع دوره فقط از طریق پیامک اعلام فرمایید.

نام نام خانوادگی ،کدملی

تاریخ تولد،مدرک تحصیلی،رشته تحصیلی ،سابقه کار، سمت و محل خدمت

۰۹۱۷۷۰۰۷۳۶۹

(لطفا فقط پیامک ارسال فرمایید )

رابطه بین سخت رویی و خودکارآمدی با نقش میانجی گری تاب آوری در کارکنان ناجا

هدف پژوهش حاضر تبیین مدل رابطه بین سخت رویی و خودکارآمدی با نقش میانجی گری تاب آوری در کارکنان نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران بوده است. روش شناسی: روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی و از نوع هم بستگی بود.

جامعه مورد مطالعه، کارکنان فرماندهی انتظامی استان چهارمحال و بختیاری بوده است که برای تعیین حجم نمونه بر اساس جدول گرجسی- مورگان تعداد ۱۱۳ نفر به صورت تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار اندازه گیری در این پژوهش شامل سه پرسش نامه خودکارآمدی شرر و همکاران (۱۹۸۲)، سخت رویی کوباسا و همکاران (۱۹۷۹)، تاب آوری کانر و دیویدسون (۲۰۰۳)، بوده است که روایی و پایایی ابزار با استفاده از آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت.

یافته ها

تحلیل رگرسیون و بررسی ضرایب هم بستگی نشان داد که سخت رویی با خودکارآمدی رابطه مثبت و معناداری دارد. متغیر سخت رویی با تاب آوری رابطه مثبت و معنی دار دارد. بین تاب آوری و خودکارآمدی کارکنان رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.

نتیجه گیری

سخت رویی کارکنان نیروی انتظامی می تواند با خودکارآمدی آنها رابطه داشته باشد و ابعاد تاب آوری نیز می تواند در این رابطه نقش واسطه ای ایفا کند. متغیر تاب آوری در ارتباط بین متغیر برون زای سخت رویی با متغیر درون زای کارآمدی نقش واسطه گری دارد و تاب آوری به طور غیر مستقیم بر خودکارآمدی تاثیرگذار است.

رابطه بین سخت رویی و خودکارآمدی با نقش میانجی گری تاب آوری در کارکنان ناجا

 

کارگاه منظقه ای توانمندسازی سازمانهای مردم نهاد

کارگاه منظقه ای توانمندسازی سازمانهای مردم نهاد
مسدولیت پذیری فردی و گروهی
ویژه سازمانهای مردم نهاد استانهای اصفهان ، فارس ، بوشهر ، هرمزگان ، چهارمحال و بختیاری و کیگلیویه و بویر احمد

معاونت اجتماعی پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه و اداره کل ورزش و جوانان با حمایت دفتر توسعه مشارکت های مردمی و سازمانهای مردم شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر برگزار میکند .

راهنمای ایجاد و برنامه اقدام تاب آوری منتشر شد

کتاب تاب آوری، راهنمای ایجاد و برنامه اقدام منتشر شد .
مایکل آنگار صاحب کرسی پژوهشی در زمینه تاب آوری کودک، خانواده، و جامعه در دانشگاه دالهاوزی هالیفاکس کانادا است  و نامی شناخته شده در میان  نویسنده ها و محققین تاب اوری دنیا بشمار میآید .

وی بیش از ۲۵ سال پیرامون مفهوم “رشد مثبت تحت فشار” با تحقیق بر روی کودکان، جوانان و خانواده هایشان با زمینه‌های متفاوت در بیش از ۱۰ کشور فعالیت می کرده است.
مایکل آنگار بنیانگذار و مدیر مرکز تحقیقات تاب آوری و استاد مددکاری اجتماعی در دانشگاه دالهاوزی است؛ وی به عنوان درمانگر خانواده ه ومتخصص کار با کودکان محروم هستند مایکل آنگار ۱۴ کتاب تالیف کرده استکه به ۵ زبان دنیا ترجمه شده است کتاب تاب آوری، راهمای ایجاد و برنامه اقدام کتابی کاربردی در زمینه طراحی برنامه های عملیاتی برای توسعه و ایجاد تاب آوری است که که توسط محمدرضامقدسی و جواد طلسچی یکتا ترجمه و توسط انتشارات سخنوران با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه در ۱۸۹ صفحه با قیمت ۵۵۰۰۰ تومان در چاپ اول روانه بازار کتاب گردیده است .

 

 

آتش آه ، نشست های خانه اندیشمندان علوم انسانی در ماه مبارک رمضان

لنگر حلم تو ای کشتی توفیق کجاست؟
که در این بحر کرم غرق گناه آمده‌ایم
حافظ این خرقه پشمینه مینداز که ما
از پی قافله با آتش آه آمده‌ایم…

✨ خانه اندیشمندان علوم انسانی و مؤسسه سروش مولانا و انجمن سرو سایه‌فکن برگزار می‌کنند:

📔آتش آه (سلسله نشستهای شبهای ماه مبارک رمضان)

📌با حضور اساتید و صاحبنظران:

همایون همتی، مهدی محبتی، قربان ولیئی، آرش آبایی، محمدرضا مقدسی، شهرام صحرایی، هوشنگ جاوید، ناصر مهدوی، جبار رحمانی، عرفان نظر آهاری، محمدرضا نورالهیان، قاسم کاکایی، مسعود زنجانی، ناصر نقویان، مجید معارف، رحیم نوبهار، سیامک مختاری، اردشیر خورشیدیان، نادر کریمیان سردشتی، عباس اشرفی، محمود ویسی، محمود حسینی نجاتی، امیرعباس علیزمانی، کودزی بیری، راینهولد برنهارت، یواخیم کوگلر
با نیایش خوانی عبدالجبار کاکایی، سهیل محمودی و دوتار نوازی عبدالله عبدی

🗓 زمان: ٢۶ فروردین‌ تا ٢٣ اردیبهشت ١۴٠٠، ساعت ١٨:٠٠

🔺پخش زنده از صفحه اینستاگرام “خانه اندیشمندان علوم انسانی” و” موسسه سروش مولانا”👇👇👇

علاقه مندان میتوانند با کلیک بر تصویر مندرج به صفحه اینستاگرام خانه اندیشمندان علوم انسانی ملحق شوند

https://w▫️ww.instagram.com/iranianhht.ir

تاب آوری زنان ، دکترمحمدرضامقدسی

زنان و دختران نیروهای پنهان تاب آوری هستند ، این جمله در روز جهانی کاهش خطرات بحرانها سال۲۰۱۲ به گوش تمام دنیا رسانده شد.
در واقع این ظرفیت بسیار آشکارتراز آن است که بتوان پنهانش نامید زنان همیشه علاوه بر پرورش توانایی های خود وظیفه و مسئولیت مراقبت و محافظت از دیگران را نیز به نوعی بعهده داشته اند پرورش و توسعه نهایی هرخانواده و اجتماعی در ارتباط مستقیم با اقتدار و توانایی زنان آن اجتماع است. واین صرف نظر از جملات متعارف در قاموس فمینیستی پذیرفتنی است


در هرحال مراقبت و پروررش دیگران برای زنان یک صفت به شمار آمده و این مهم به نتیجه بهینه نخواهد رسید مگر اینکه گام های نخستین در توسعه توانایی های زنان برداشته شده باشد و این قدرت و توان مقابله وبرآمدن از عهده این مسئولیت خطیر همان است که خداوند در وجود ایشان به ودیعه نهاده است.
توسعه تاب آوری امکان مقابله بهتر و امیدواری بیشتری را نسبت به آینده فراهم ساخته است چالش های عمده زندگی زنانه اعم از ازدواج ، تحصیل ، اشتغال وهمسری و مادری ، آسیب پذیری بیشتر در سوانح و بلایای طبیعی و تصادفات وسوانح عمده ترین مسایل و مشکلاتی هستند که تاب آوری زنان را به چالش میکشند.
تاب آوری برای بسیاری از زنان قدرت و مهارتی آموختنی و ضروری است اگرچه این برای مردان هم ضروری به نظر می آید اما زنان برای غلبه بر موانع و سازگاری و سازندگی خود و خانواده به توانایی بیشتری نیازمندند .
سالانه بیش از دویست میلیون زن از بحرانهای مختلف و بلایا وسوانح متعدد صدمه می بینند وچنانچه صدمات ناشی از آسیبهای اجتماعی و… به آن اضافه کنیم در می یابیم که برنامه هایی برای توانمندسازی و تقویت تاب آوری زنان لازم است که از انتشار و تسری آسیب جلوگیری کند.
تاب آوری زنان میتواند شامل مولفه های بدین قرار باشد :
 پذیرش ، جذب و تعدیل مخاطرات و آسیبها
 یادگیری رشد در شرایط پرتنش
 تشخیص و پرورش توانایی و استعداد های خاص
 تمرین ومدیریت خشم و استرس
 پرورش و کاربست شوخ طبعی و طنز
 یافتن معنا در بحران ها
 تحمل تنهایی و شکست های اجتماعی
 شناسایی وتشخیص دوره ها و بخشهای پر تنش زندگی

و صد البته بصورت اقتضایی میتوان مولفه های دیگری از تاب آوری را در این اولویت ها لحاظ کرد.

اما وجه غالب تاب آوری زنان زندگی معنوی است.

زنان تاب آورسرمایه های واقعی عبور از چالش های اجتماعی و خانوادگی هستند. اگرچه تاب آوری بر ایمنی کامل دلالت نمیکند و وجود عوامل آسیب زا و خطرناک احتمال وقوع صدمه را افزایش میدهد اما از جهت دیگر میتوان گفت که آسیب پذیری و خطر هم مترادف نیستند. بنا براین در شرایط پر خطر هم میتوان با منطق تاب آوری جان سالم بدر برد و زندگی بارور و سرشاری رقم زد.
مخاطرات ،بلایا و سوانح طبیعی و آسیبهای اجتماعی همیشه بوده وهست از طرف دیگررشد فن آوری نیز با خود آسیب های متنوع و متعددی همراه دارد که بخش عمده آنها بصورت واقعی یا از کنترل خارج یا غیر قابل پیش بینی است در این میانه تنها راه باقی مانده تقویت وتوسعه تاب آوری زنان است.
زنان تاب آور علاوه بر خود کنترلی و خودکارآمدی به خوبی از عهده عوامل موثر بر رشد و کیفیت سلامت و بهزیستی روانشناختی خویش آگاه هستند و از آن بهره میگیرند.
زنان تاب آور در یافت حمایت و مشارکت اجتماعی نیز توانایی ویژه و چشمگیری از خود نشان میدهند.
شگفت انگیزی انسان در ایجاد فرصتها و خلق ظرفیتها متجلی میشود واین موهبتی است که در سایه هوش معنوی بدست می اید.

اغلب اوقات آسیب پذیری زنان قابل رویت نیست اما صدمات و آسیبها را میتوان به خوبی مشاهده کرد.این نکته بسیار حایز اهمیت است که آسیب پذیری را بعنوان یک صفت همیشگی و دایم همراه خود بدانیم این باعث میشود که با هشیاری بیشتر و مسئولانه تر رفتار کنیم .
در نظر داشته باشیم که با توسعه تاب آوری زنان میتوان سطح آسیب پذیری هر جامعه ای را کاهش داد.
در خاتمه متذکر میگردد صرف نظر از آسیبهای اجتماعی خاص ،ایران در میان ده کشور سانحه خیز جهان است و می بایست به توسعه وتقویت تاب آوری زنان کماکان توجه ویژه داشت .
رشد طلاق ومسایل و مشکلاتی که به تبع آن پیش خواهد آمد نیز از جمله دلایل دیگر بر ضرورت توسعه و تقویت تاب آوری زنان است.

منبع : سایت مددکاری اجتماعی اجتماعی 

توانایی و دارایی منابعی از تاب آوری هستند که بطور مستقیم تحت تاثیر آموزش و تربیت هستند و آنجا که صحبت از تربیت به میان می آید بر همگان روشن است که محوریت موضوع ( زن ) است .

ابتدای سخن مراتب قدردانی خود را از کادر جان بر کف درمان اعلام نماییم و آرزو کنیم همگام با توجهات جهانی در گسترش برابری و سلامت موثر باشیم
برابری و دسترسی عادلانه به خدمات درمانی و بهداشتی درهر کجای دنیا خالی از اهتمام زنان ناممکن است .

توانایی و دارایی منابعی از تاب آوری هستند که بطور مستقیم تحت تاثیر آموزش و تربیت هستند و آنجا که صحبت از تربیت به میان می آید بر همگان روشن است که محوریت موضوع ( زن ) است .
علاوه بر نقش بی مانند زنان در تربیت جوامع برهمگان روشن است که تاب اوری اجتماعی و توسعه سلامت و بهداشت روانی جز با استقرار همه‌جانبه عدالت بدست نخواهد آمد به همین جهت سازمان بهداشت جهانی این مناسبت جهانگیر را در سال جاری با عدالت و سلامت برای همه نامگذاری کرده است کاملا بدیهی است که تحقق شعار سازمان بهداشت جهانی بدون  تلاش برای دسترسی بهتر و بیشتر زنان به خدمات درمانی و بهداشتی ممکن نخواهد بود
البته که افزایش میزان دسترسی به فضا و فرصت های آموزشی و حمایت های مالی به ویژه از مادران مجرد از اولویت ویژه ای برخوردار و در توسعه تاب اوری ایشان حایز اهمیت ویژه است .
صحبت از دسترسی های برابر به خدمات بهداشتی و توسعه امکانات درمانی ایجاب میکند که نقش زنان را بیش از پیش مورد تاکید و توجه قرار دهیم صرف نظر از مشکلات فراگیری که ویروس تاجدار بوجود آورده است بایستی اذعان کنیم که زنان در نظافت و ضدعفونی کردن و همراهی با فرزندان در آموزشهای آنلاین و کلاسهای مجازی و حتی در مراقبت از اعضای بیمار خانواده سهم بیشتری بر عهده داشته اند و این در حالی است که گزارشاتی از نقاط مختلف دنیا نشان می‌دهد متاسفانه حتی خشونت خانگی نیز دراین ایام افزایش داشته است .
این پاندمی به جهانیان نشان داد تا برقراری عدالت به ویژه در ساحت سلامت راهی طولانی در پیش است.دنیا به گسترده ترین شکل ممکن هنوز درگیر فقر مزمن ، نابرابری های بهداشتی ، توزیع ناعادلانه ثروت و عدم دسترسی یکسان به خدمات آموزشی است.
توجه و تکریم مقام زن میتواند راه هموارتری را برای رسیدن به عدالت و سلامت ارایه کند به ویژه اکنون که بحران کرونا در گوشه و کنار دنیا ارایه خدمات و دسترسی عادلانه به فرصت ها وخدمات بهداشتی و درمانی را به چالش کشیده است، شایسته است توسعه تاب آوری زنان بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
در سایه بحران کرونا و شعار ویژه سازمان بهداشت جهانی مبنی بر توسعه برابری و  برای سال ۲۰۲۱ حداقل میتوانیم به چند مورد ویژه مختصر اشاراتی داشته باشیم نکته اول اینکه بعد از مدتها دنیا در کمال ناباوری شاهد گسترش فقر است و این یکی از پیامدهای  کرونا بر ساختارهای اقتصادی است که با شفافیت هرچه تمام‌تر اهمیت سلامت و رفاه و روابط متقابل آنها را خاطر نشان می‌کند که صد البته در توسعه تاب آوری اجتماعی ، خانوادگی و فردی دسترسی به منابع مالی و بهداشتی هم حایز اهمیت است .
مقابله اقتصاد و سلامت به ویژه در جوامعی که با چالش های اقتصادی و فقر روبرو بودند نشان داد که عدم برخورداری از منابع مالی و وجود مشکلاتی در معیشت  خانواده ها را  حتی در تهیه اقلام بهداشتی دچار مشکل میکند .
فقر آموزه‌های دینی و فرهنگی موجب تهی شدن انسان از معنا و معنویت می‌شود، فقر همچنین توان مقابله با بیماری را از افراد ، خانواده و جوامع سلب میکند و حتی فراتر از این شاید بتوان گفت که فقر بیماری زا است.
مقابله علم و خرافات هم مقوله دیگری است که در سراسر دنیا  مشکلاتی را در مقابله با پاندمی کووید۱۹ بوجود آورد. این موضوع تلنگری بود بر نقش پر اهمیت مدارس و آموزش عالی و توجه جدی به بیسوادی های عمیق و ریشه دار در سرتاسر دنیا که البته برای همگان جای تعجب و موضوعی خارج انتظار بود که بشر امروزی علی‌رغم  تمامی دستاوردهای علمی و پیشرفت های تکنولوژیک هنوز هم در بعضی قسمت ها به ویژه حوزه سلامت اسیر خرافات ، توهمات و تصورات باطل است. ویترین فریبنده و پر زرق و برق علم و تکنولوژی دنیا هنوز هم در بحران مرتکب خطا و اشتباهات غیر قابل اغماض است.
شاهد بودیم که خرافات و توهمات مرتبط با مقوله سلامت بخصوص در کشورهای مدعی و سازمانهای متولی بهداشت و حتی پرچمداران درمان خودنمایی میکند
کلام پایانی اینکه : اهتمام ویژه زنان در ارتقاءسلامت ، گسترش برابری، ریشه کنی فقر و خرافات، بشارت روزهای خوب برای خود و دیگران است که مبارزه با جهل و نابرابری جدای از مبارزه با آسیب‌های اجتماعی و توسعه تاب‌آوری نیست که زن قلب خانواده و تاب آوری قلب سلامت است .