
مقایسه سبکهای دلبستگی، تابآوری و سرمایه اجتماعی
مقایسه سبکهای دلبستگی، تابآوری و سرمایه اجتماعی در همسران شاهد، جانباز و عادی
جنگ یک رویداد اجتماعی پیچیده است که نهادها و زندگی اجتماعی را تحت تاثیر قرار میدهد.
هدف این پژوهش مقایسه سبکهای دلبستگی، تاب آوری و سرمایه اجتماعی در همسران شاهد، جانباز و عادی بود.
ابزار و روشها: این پژوهش توصیفی- پیمایشی از نوع مقطعی است که در سال ۱۳۹۵ بین کلیه همسران شاهد، جانباز و عادی شهرستان اردبیل انجام شد. ۱۳۵ نفر (۴۵ نفر در هر گروه) به روش نمونهگیری خوشهای بهعنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه دلبستگی اودنهاون، مقیاس تابآوری کانر و دیویدسون و پرسشنامه سرمایه اجتماعی براساس مدل ناهاپیت و گوشال استفاده شد.
دادهها با استفاده از نرمافزار آماری SPSS 16، آزمون مانوا و آزمون تعقیبی LSD تجزیه و تحلیل شدند.
یافتهها: بین دلبستگی ایمن (۰٫۱۲۳=F؛ ۰٫۸۸۴=p) و دلبستگی اجتنابی (۲٫۱۳۶=F؛ ۰٫۱۲۲=p) مربوط به سه گروه تفاوت معنیداری مشاهده نشد، اما تفاوت بین نمرات دلبستگی ترسو (۳٫۱۶۴=F؛ ۰٫۰۴۵=p) معنیدار بود. همچنین بین سه گروه از لحاظ نمرات تابآوری (۳٫۷۷۰=F؛ ۰٫۰۲۶=p) و سرمایه اجتماعی (۴٫۷۱۵=F؛ ۰٫۰۱۱=p) تفاوت معنیداری مشاهده شد.
نتیجهگیری:
سبک دلبستگی ترسو در همسران جانباز بیشتر از همسران شاهد و عادی است، اما سایر سبکهای دلبستگی در هر سه گروه یکسان است. همچنین میزان تابآوری و سرمایه اجتماعی بین همسران شاهد، جانباز و عادی متفاوت است؛ بهطوری که تاب آوری همسران عادی از همسران جانباز بیشتر است.
همسران شاهد و جانباز نیز نسبت به همسران عادی از سرمایه اجتماعی بیشتری برخوردار هستند.
سرمایه اجتماعی یک مفهوم کلیدی در جامعهشناسی و علوم اجتماعی است که به روابط و تعاملات بین افراد و گروهها اشاره دارد.
این مفهوم بهویژه در زمینههای اقتصادی، سیاسی و فرهنگی اهمیت دارد و میتواند به عنوان یک منبع مهم برای توسعه و پیشرفت جوامع شناخته شود.
تعریف سرمایه اجتماعی
سرمایه اجتماعی به مجموعهای از شبکههای اجتماعی، هنجارها و اعتمادهای متقابل اشاره دارد که از طریق آن افراد میتوانند به همکاری و مشارکت در فعالیتهای اجتماعی بپردازند. جیمز کلمن سرمایه اجتماعی را به عنوان «تنوعی از موجودات که شامل ساختارهای اجتماعی و فعالیتهای عاملان در آن ساختار است» تعریف میکند.
رابرت پاتنام این مفهوم را با سه مؤلفه اصلی «اعتماد»، «هنجارها» و «شبکهها» توصیف میکند که معمولاً خودتقویتکننده هستند.
ابعاد سرمایه اجتماعی
سرمایه اجتماعی شامل ابعاد مختلفی است که میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
– اعتماد: اعتماد شخصی و عمومی به دیگران.
-مشارکت: درگیر شدن فعالانه در فعالیتهای اجتماعی و سیاسی.
– همیاری: کمک به دیگران بدون انتظار پاداش.
این ابعاد نه تنها موجب افزایش کیفیت زندگی فردی میشوند، بلکه به بهبود عملکرد کلی جامعه نیز کمک میکنند.
مزایای سرمایه اجتماعی
سرمایه اجتماعی دارای مزایای متعددی است، از جمله:
– بهبود رفاه اجتماعی: افزایش کیفیت زندگی و احساس رضایت از زندگی.
-کاهش جرم و جنایت: جوامع با سرمایه اجتماعی بالا معمولاً نرخ کمتری از جرم دارند.
– تسهیل همکاری: ایجاد بستر مناسب برای همکاریهای جمعی و تسهیل کنشهای تعاونی.
اهمیت در بحرانها
در شرایط بحرانی مانند پاندمی کرونا، سرمایه اجتماعی نقش حیاتی ایفا میکند. جوامعی که دارای سرمایه اجتماعی قویتری بودند، توانستند بهتر با چالشها مقابله کنند و همکاری بیشتری بین افراد مشاهده شد.
سرمایه اجتماعی نه تنها به عنوان یک منبع اقتصادی بلکه به عنوان عاملی برای پیشرفت فرهنگی، سیاسی و اقتصادی جوامع نیز شناخته میشود.