تابآوری رسانه ، تعریف و اهمیت آن در عصر دیجیتال
تابآوری رسانه ، تعریف و اهمیت آن در عصر دیجیتال عنوان موضوعی که بقلم عفت حیدری روانشناس اجتماعی و دارنده نشان ” فرهنگ یار تاب اوری ایران ” میخوانیم .
تاب آوری رسانه یا “رسانه تابآوری” به توانایی سازمانها و نهادهای رسانهای در مواجهه با چالشهای فناوری، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی اطلاق شده است.
در دنیای امروز که تغییرات سریع و بحرانهای پیچیده به بخشی از واقعیت رسانه تبدیل شده، تابآوری رسانه به عنوان یک ضرورت استراتژیک شناخته میشود. این مفهومعلاوه بر اینکه شامل مقاومت در برابر فشارهاست بر بهبودی سریع پس از بحران و سازگاری با شرایط جدید را نیز نظارت دارد. رسانههای تابآور قادرند در شرایط ناپایدار، اعتماد مخاطبان را حفظ کنند و نقش خود را به عنوان ناظران دموکراسی ایفا نمایند.
در این مقاله، عناصر کلیدی تشکیلدهنده تابآوری رسانه بررسی میشود.
۱. زیرساخت فناوری انعطافپذیر
اولین عنصر حیاتی در رسانه تابآوری، زیرساخت دیجیتال پیشرفته و انعطافپذیر است. رسانهها برای مقابله با حملات سایبری، قطعیهای شبکه یا تحولات فناوری نیازمند سیستمهایی هستند که به سرعت قابل ارتقا و ترمیم باشند. استفاده از پلتفرمهای ابری، هوش مصنوعی برای تحلیل دادهها و ابزارهای امنیتی چندلایه، از جمله راهکارهای کلیدی است. همچنین، تنوع در کانالهای انتشار محتوا (مانند وبسایت، اپلیکیشن و شبکههای اجتماعی) باعث کاهش وابستگی به یک بستر خاص میشود. این انعطافپذیری فناورانه، امکان ادامه فعالیت حتی در شرایط بحرانی را فراهم میکند.
۲. تنوع منابع درآمدی
اقتصاد پایدار دومین رکن رسانه تابآوری است. وابستگی صرف به درآمدهای تبلیغاتی یا حمایتهای دولتی، رسانهها را در برابر نوسانات بازار آسیبپذیر میکند. راهکارهایی مانند اشتراکگذاری محتوای پولی، تولید محصولات آموزشی، برگزاری رویدادها و جذب کمکهای مردمی، تنوع درآمدی ایجاد میکنند. علاوه بر این، همکاری با کسبوکارهای محلی و بینالمللی میتواند امنیت مالی را افزایش دهد. رسانههای تابآور با ایجاد مدلهای درآمدی ترکیبی، ریسک وابستگی به یک منبع را کاهش داده و در بلندمدت پایدار میمانند.
۳. محتوای متنوع و سازگار با نیاز مخاطب
سومین عنصر تاب اوری رسانه ،تولید محتوای متنوع و مرتبط است. رسانهها باید نیازهای مخاطبان متنوع را درک کرده و محتوایی تولید کنند که هم آموزشی، هم سرگرمکننده و هم انتقادی باشد. استفاده از فرمتهای مختلف مانند پادکست، ویدیوهای کوتاه و گزارشهای تعاملی، جذابیت محتوا را افزایش میدهد.
بدیهی است سازگاری محتوا با تحولات اجتماعی (مانند بحرانهای محیط زیستی یا تغییرات سیاسی) موجب افزایش اعتبار رسانه میشود. رسانه تابآور همواره بازخورد مخاطبان را تحلیل میکند و محتوا را بهروزرسانی مینماید تا ارتباط خود را با جامعه حفظ کند.
۴. حکمرانی شفاف و ساختار سازمانی چابک
حکمرانی کارآمد و ساختارهای سازمانی انعطافپذیر، چهارمین جزء رسانه تابآوری است. شفافیت در مدیریت، تصمیمگیری جمعی و حذف سلسله مراتب طولانی، سرعت پاسخگویی به بحرانها را افزایش میدهد. آموزش مداوم کارکنان، ایجاد تیمهای چندتخصصی و توسعه فرهنگ سازمانی مبتنی بر نوآوری نیز از عوامل موفقیت هستند. علاوه بر این، رسانههای تابآور برنامههای مدیریت ریسک دارند که سناریوهای احتمالی (مانند سانسور یا کاهش بودجه) را پیشبینی و برای آنها راهکار ذخیره میکنند.
۵. مشارکت اجتماعی و شبکههای همکاری
آخرین عنصر تاب آوری رسانه ، ایجاد شبکههای همکاری محلی و جهانی است. رسانه تابآور تنها در صورتی میتواند به حیات خود ادامه دهد که با نهادهای مدنی، دانشگاهها و سایر رسانهها ارتباطی فعال داشته باشد. این همکاریها نه تنها منابع جدیدی از اطلاعات و حمایت فراهم میکنند، بلکه در مواقع بحران (مانند بلایای طبیعی یا سرکوب سیاسی) پشتیبانی جمعی ایجاد مینمایند. علاوه بر این، مشارکت مخاطبان در تولید محتوا (شهروند-خبرنگاری) وفاداری جامعه را تقویت کرده و رسانه را به بخشی جداییناپذیر از اکوسیستم اجتماعی تبدیل میکند.
عفت حیدری عضو ارشدخانه تاب آوری ایران و مترجم دهها عنوان کتاب در زمینه تاب آوری در پایان آورده است تابآوری رسانه به مثابه بقا در عصر آشوب است.
رسانه تابآوری تنها یک استراتژی نیست، بلکه یک فلسفه حیاتی برای ادامه نقش رسانه در عصر مدرن است.
ترکیب فناوری پیشرفته، اقتصاد پایدار، محتوای متنوع، ساختار چابک و مشارکت اجتماعی، شالودههای مقاومت در برابر بحرانها را میسازد. رسانههایی که این عناصر را درونی میکنند، نه تنها از چالشهای دیجیتال جان سالم به در میبرند، بلکه به عنوان قطبهای اعتماد و آگاهی در جامعه تثبیت میشوند. در جهان امروز، تابآوری رسانه دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر برای حفظ دموکراسی و آزادی بیان است.
نظرات بسته شده است.