حرکت به سمت تاب آوری به معنای توانمندسازی فرد، خانواده و جامعه برای مقابله با ناملایمات و بحرانهای زندگی است. این مسیر نه تنها تلاش بیشتر به معنای متعارف نیست، بلکه حرکت همگام با جریان زندگی و هدایت آن برای پایداری و رشد است. در واقع، تاب آوری فرآیندی پویا و مستمر است که شامل یادگیری از تجربیات، تبدیل چالشها به فرصتها و حفظ سلامت روانی در مواجهه با مشکلات میشود. این حرکت از وضعیت آسیبپذیری آغاز شده و به سمت تابآوری و توسعه آن در سطوح مختلف فردی و اجتماعی ادامه مییابد.
تاب آوری حاصل تعامل بین ویژگیهای شخصیتی فرد و محیط است و از طریق آموزش، تمرین و تجربه شکل میگیرد. مهارتهای تاب آوری شامل مدیریت هیجانات، داشتن دیدگاه مثبت و جنگجو، استفاده به موقع از حمایتهای اجتماعی و اعتماد به تواناییهای خود است. به این ترتیب، حرکت به سمت تاب آوری نیازمند تقویت این مهارتها و پرورش ظرفیتهای روانی و اجتماعی است که به افراد کمک میکند در برابر بحرانها آسیب کمتری ببینند و حتی از آنها برای رشد و شکوفایی بهره ببرند.
نقشه راه حرکت به سمت تاب آوری شامل خودآگاهی، پذیرش شرایط، امیدواری و تمرکز فعال بر راهحلها است. این مسیر با تاکید بر نقاط قوت درونی، پرورش روابط حمایتی و یادگیری از تجربیات گذشته، زمینهساز رشد شخصی و انعطافپذیری بیشتر میشود. هرچند این فرآیند ممکن است با درد و رنج همراه باشد، اما در نهایت به توانمندی افراد در مواجهه با مشکلات زندگی و بهزیستی روانی منجر میشود. بنابراین، حرکت به سمت تاب آوری یک سفر مستمر و چالشبرانگیز است که با توسعه مهارتها و حمایتهای مناسب، میتوان به آن دست یافت.
حرکت به سمت تاب آوری برای جهان امروز ضرورت است.
در دنیایی پر از چالشهای پیش بینی ناپذیر مانند تغییرات اقلیمی، بحرانهای اقتصادی، و همه گیری ها، حرکت به سمت تاب آوری به یکی از اولویتهای اصلی افراد، سازمانها، و جوامع تبدیل شده است. تاب آوری زمینه ساز رشد پایدار در سطوح مختلف میشود. در چنین شرایطی، درک سازوکارهای ایجاد تاب آوری و اجرای راهبردهای عملی برای دستیابی به آن، ضرورتی انکارناپذیر است.
تقویت تاب آوری فردی بنیان تغییرات بزرگ است هم از این جهت است که خانه تاب آوری ایران بعنوان اولین وبسایت تاب آوری روانشناختی کشور خودرا معرفی کرده است.
حرکت به سمت تاب آوری در سطح فردی با تقویت مهارتهای روانی و عملی آغاز میشود.
توسعه ذهنیت رشد، پذیرش تغییرات بهعنوان بخشی از زندگی، و تمرین انعطافپذیری، افراد را قادر میسازد تا در مواجهه با مشکلات، به جای تسلیم شدن، راه حلهای خلاقانه بیابند.
به عنوان مثال، آموزش مهارتهای مدیریت استرس، سرمایه گذاری بر یادگیری مستمر، و ایجاد شبکه های حمایتی اجتماعی، از جمله اقداماتی است که تاب آوری شخصی را افزایش میدهد. این رویکرد آمادگی برای مواجهه با بحرانهای آینده تقویت میکند.
از منظر دیگر سازمانها و جوامع تاب آور زیرساختهای پایدار و همکاری جمعی هم بشمار می آیند.
در سطح سازمانی و اجتماعی، حرکت به سمت تاب آوری مستلزم طراحی سیستمهایی است که در برابر شوکهای خارجی مقاومت کنند. برای سازمانها، این به معنای تنوع بخشی به منابع، توسعه برنامه های مدیریت ریسک، و فرهنگسازی برای پاسخگویی سریع به بحرانهاست.
جوامع نیز با سرمایه گذاری بر زیرساختهای مقاوم در برابر بلایای طبیعی، تقویت همبستگی اجتماعی، و ایجاد نهادهای حمایتی، تاب آوری خود را افزایش میدهند.
نمونه موفق این رویکرد را میتوان در کشورهایی مشاهده کرد که با ایجاد سیستمهای هشدار زودهنگام، خسارات ناشی از سیل یا زلزله را به حداقل رسانده اند.
تاب آوری در سطح جهانی منوط به همکاری فرامرزی و سیاستگذاری هوشمند است.
حرکت به سمت تاب آوری در مقیاس جهانی نیازمند هماهنگی بین دولتها، سازمانهای بین المللی، و بخش خصوصی است. مقابله با چالشهایی مانند گرمایش زمین یا نابرابری اقتصادی، تنها از طریق تعهد جمعی به اهداف توسعه پایدار و توافق نامه های بین المللی ممکن است.
سیاستگذاری هایی که بر کاهش انتشار کربن، حفظ تنوع زیستی، و تضمین دسترسی عادلانه به منابع تمرکز دارند، پایه های تاب آوری جهانی را میسازند.
در این مسیر، آموزش عمومی و ترویج فرهنگ پیشگیری به جای واکنش، نقش کلیدی ایفا میکند. تاب آوری نه یک مقصد، بلکه فرایندی پویاست که نیازمند مشارکت همگانی و نگاه بلندمدت است.
با تلاش برای درک عمیقتر تاب آوری و اجرای راهکارهای عملی در تمام سطوح، میتوان آینده ای ساخت که در آن چالشها به فرصتهایی برای رشد تبدیل شوند.
دکتر محمدرضامقدسی بنیانگذار خانه تاب آوری ایران در پایان آورده است حرکت به سمت تاب آوری امروز، سرمایه گذاری برای امنیت و رفاه نسلهای فرداست.
نظرات بسته شده است.