نقش رسانه هویت‌محور در تاب‌آوری فرهنگی

نقش رسانه هویت‌محور در تاب‌آوری فرهنگی از طریق حفظ ارزش‌های سنتی و تقویت انسجام اجتماعی قابل درک است.

دکترمحمدرضا مقدسی بنیانگذاررسانه تاب آوری در ادامه آورده است نقش رسانه هویت‌محور در تاب‌آوری فرهنگی به این معناست که رسانه‌ها با تقویت هویت فرهنگی جوامع، موجب مقاومت آن‌ها در برابر تهدیدات خارجی و داخلی می‌شوند

رسانه هویت‌محور رویکردی است که در آن فعالیت‌های رسانه‌ای با هدف تقویت و حفظ هویت فرهنگی جامعه طراحی و اجرا می‌شوند.

این مفهوم در شعار دوره جدید رسانه تاب اوری فرهنگی ایران مطرح شده است

رسانه هویت‌محور نه تنها مسائل فرهنگی را پوشش می‌دهد، بلکه با انعکاس ارزش‌ها، آداب و رسوم محلی و ملی، به شناساندن هویت چندبعدی جامعه می‌پردازد.

این نوع رسانه با تمرکز بر هویت، به ایجاد انسجام اجتماعی و مقاومت در برابر تأثیرات خارجی کمک می‌کند.

هویت‌محوری و تاب‌آوری فرهنگی

تاب‌آوری فرهنگی به توانایی جوامع در مقابله با چالش‌ها و حفظ ارزش‌ها و ساختارهای فرهنگی خود اطلاق شده است.

رسانه هویت‌محور با ایجاد آگاهی از هویت ملی و منطقه‌ای، زمینه را برای مقاومت در برابر تهدیدات فرهنگی فراهم می‌کند.

مطالعات نشان می‌دهند که نقش رسانه‌ها در شکل‌گیری هویت و تاب‌آوری فرهنگی برجسته است؛ زیرا این رسانه‌ها با انتقال ارزش‌های فرهنگی و تاریخی، به تقویت انسجام اجتماعی و همبستگی ملی می‌پردازند.

رسانه‌های هویت‌محور با ارائه گزارش‌هایی درباره دستاوردهای فرهنگی و میراث غنی کشور، احساس تعلق و افتخار به هویت ملی را در مردم تقویت می‌کنند .

 

شعار «تاب‌آوری از فرد تا فرهنگ»: معنا و اهداف

این شعار که توسط دانشگاه حکیم سبزواری و خانه تاب‌آوری ایران مطرح شده است، مسیر تحقق تاب‌آوری را از سطح فردی به سمت فرهنگی توصیف می‌کند.

طبق این دیدگاه، تاب‌آوری فردی اولین گام در ساختن یک جامعه مقاوم است.

وقتی افراد با توسعه مهارت‌های مدیریت استرس و حل مسئله، توانایی مقاومت در برابر چالش‌ها را کسب کنند،

این تاب‌آوری در سطح جمعی نیز تقویت می‌شود.

شعار تاب‌آوری از فرد تا فرهنگ مذکور نشان‌دهنده ارتباط تعاملی بین تاب‌آوری فردی، اجتماعی و فرهنگی است که بدون تقویت لایه‌های پایینی (فرد و خانواده)، دستیابی به تاب‌آوری فرهنگی ممکن نخواهد بود.

یکی از ابزارهای اصلی رسانه هویت‌محور، تقویت شبکه‌های اجتماعی است.

مطالعات نشان داده است تاب‌آوری جامعه نه تنها به توانایی افراد بلکه به قدرت ارتباطات اجتماعی بین آنها وابسته است.

رسانه‌های هویت‌محور با فراهم کردن فضایی برای گفتگوی فرهنگی و اشتراک تجربیات، به ایجاد این شبکه‌ها کمک می‌کنند.

مثلاً، برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی که به معرفی سنت‌های مناطق مختلف ایران می‌پردازند، دانش فرهنگی را افزایش و احساس تعلق به یک هویت مشترک را در تمامیت جغرافیایی کشور تقویت می‌کنند .

شایانتوجه اینکه مقابله با استعمار فرهنگی هم از طریق رسانه های هویتمحور تسهیل میشود.
در دنیای امروز، استعمار فرهنگی یکی از بزرگترین تهدیدات هویت ملی است.

رسانه هویت‌محور با ارائه محتواهایی که منافع ملی و فرهنگی را در اولویت قرار می‌دهند، به مقابله با این پدیده می‌پردازد.

این رویکرد در مواجهه با تبلیغات خارجی که سعی در تضعیف ارزش‌های بومی دارند، نقش دفاعی ایفا می‌کند.

در مواقع بحران نیز، مانند جنگ، تحریم یا بیماری‌های همه‌گیر، تاب‌آوری فرهنگی به عنوان سیمای مقاومت ملی مطرح می‌شود.

رسانه هویت‌محور در چنین شرایطی با حفظ روحیه عمومی و تقویت اعتماد به نفس ملی، به جامعه کمک می‌کند تا در برابر فشارها استحکام خود را حفظ کند.

مطالعات نشان می‌دهند که کشورهایی که در زمان بحران به هویت فرهنگی خود تکیه می‌کنند، بهتر از سایرین از این موقعیت‌ها عبور می‌کنند.

با وجود اهمیت این رویکرد، رسانه هویت‌محور با چالش‌هایی مانند تعارض با سلیقه‌های جوانان در برابر فرهنگ جهانی، محدودیت‌های مالی و فنی، و فشارهای سیاسی مواجه است.

برای موفقیت در این زمینه، باید تعادلی بین حفظ هویت و پاسخگویی به نیازهای جامعه امروزی برقرار شود. همچنین، ضروری است که محتوای رسانه‌ای نه تنها دارای کیفیت بالا باشد، بلکه با زبان جوان و استفاده از فناوری‌های نوین، جذابیت بیشتری داشته باشد.

برای تحقق بهتر اهداف رسانه هویت‌محور، نیاز به استراتژی‌های چندسطحی است..

نقش رسانه هویت‌محور در تاب‌آوری فرهنگی زمانی برجسته می‌شود که جوامع در معرض تغییرات شدید سیاسی یا اقتصادی قرار می‌گیرند

این شامل آموزش خبرنگاران در زمینه فرهنگ، همکاری با متخصصان علوم انسانی، و استفاده از فضای مجازی برای دسترسی گسترده‌تر است.رسانه هویت‌محور نه تنها ابزاری برای حفظ هویت فرهنگی، بلکه پشتوانه‌ای برای تحقق شعار «تاب‌آوری از فرد تا فرهنگ» است.

با تقویت این رویکرد، می‌توان جامعه‌ای ایجاد کرد که در برابر چالش‌های داخلی و خارجی استحکام لازم را داشته باشد.

آینده تاب‌آوری فرهنگی ایران به میزان توانایی رسانه‌های ملی در تطبیق با شرایط جدید و حفظ اصالت فرهنگی وابسته است.

نقش رسانه هویت‌محور در تاب‌آوری فرهنگی زمانی برجسته‌تر می‌شود که رسانه‌ها با شناخت عمیق از هویت ملی و فرهنگی، پیام‌های خود را متناسب با نیازهای جامعه تولید کنند.

 

 

نقش رسانه هویت‌محور در تاب‌آوری فرهنگی
نقش رسانه هویت‌محور در تاب‌آوری فرهنگی

نظرات بسته شده است.