تاب آوری خانواده

محمدرضا مقدسیمطالعات تاب آوری قبل از اینکه به خانه و خانواده معطوف شود متوجه کودکانی بود که در شرایط بد نتایج و زندگی های خوب ساخته و به دست آورده بودند و پس ازاین تاب آوری به خانه و خانواده آمد و هم اکنون با تاکید فراوان بر ( معنویت ) و قدرت ایمان و اعتتقادات مذهبی در عبور از روزهای سخت در مرحله چهارم تمرکز و توجه خود را به چند عاملی بودن تاب آوری در سطوح فردی،خانوادگی، اجتماعی، سازمانی و حتی مولکولی معطوف ساخته است .
ناگفته پیداست از این منظر تاب آوری میان رشته ای بوده و: مددکاری و خدمات اجتماعی گرفته تا آموزش و پرورش، مشاوره و روانشناسی، ژنتیک و نروبیولوژی ونروفیزیولوژی و…دراین حوزه ورود پیدا کرده اند.
تکوین وتکمیل ساختار علمی تاب آوری و هم چنین پویایی آن برایند حوزه های مختلف علوم است.

الحاق تاب آوری به هر کدام ازاین حوزه ها، شایسته نیست و بیشترمیتواند خطا در شناخت ودرک تاب آوری را نمایان سازد تا چیز دیگری.
***

واما توانایی خانواده در مقابله با چالش ها و غلبه بر مشکلات وقدرت دستیابی به اهداف میتواند خلاصه ترین تعریف تاب آوری خانواده باشد که بصورت عمده در حوزه ارتباطات خانوادگی ، باورها ومعنویت ،پیوندها وهیجانات و سازمان خانواده در مطالعات مورد توجه هستند .
تا چندی پیش توجه اصلی بر روی خانواده های تحت فشار بوده است آنهایی با مسایلی چون مرگ یا سوگ و فقدان بطور عام ، اعتیاد ، طلاق ، بیماریهای بی درمان و یا سخت درمان و یا انواع معلولیت ها مواجه بوده اند.
البته در این میان مطالعات ویژه ای هم در خصوص قدرت تاب اوری خانواده نظامیان انجام شده است .
در شرایط عادی هم تاب آوری خانواده میتواند با تقویت عوامل محافظ در حوزه های فرزندپروری ، مدیریت اقتصادی خانواده ، و بصورت کلی تاب آوری زوجین متمرکز و کارسازی کند.
بدیهی است هر چه عملکرد خانواده بهترباشد در مجموع افراد از تاب آوری بهتری برخوردار خواهند بود.
بهرحال نظریات و دستآوردهای متعدد و متنوعی با هم و در هم ادغام شده اند تا مفهوم چندعاملی تاب آوری خانواده به دست آید .
توصیه های کلی میتواند بصورت خلاصه از این قرار مورد اشاره قرار گیرد:
* تقویت مبانی معنوی و اعتقادات مذهبی.
* افزون سازی همراهی و صمیمیت والدین .
* شفافیت و روشن بودن انتظارات و قوانین.
* بستر سازی جهت مشارکت معنا دار و هدفمند.
* تقویت حس شایستگی .
* توجه به تمرکز به مهارت های زندگی.
* رفتارهای سلامت محور و خود مراقبتی.
محمدرضا مقدسی
مدرس و پژوهشگر تاب آوری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.