نشست مدیریت بحران، تابآوری و جلوههای نوین امداد اجتماعی در دوران جنگ
نشست مدیریت بحران، تابآوری و جلوههای نوین امداد اجتماعی در دوران جنگ با حضور جمعی از استادان، پژوهشگران و فعالان حوزه علوم اجتماعی عصر دوشنبه ۱۱ خرداد ۱۴۰۵ در محل مرکز نشر دانشگاهی ایران برگزار شد. این نشست به همت خانه اندیشمندان علوم انسانی، مرکز نشر دانشگاهی ایران و انجمن مددکاران اجتماعی ایران تدارک دیده شده بود و با استقبال دانشجویان، پژوهشگران و علاقهمندان مسائل اجتماعی همراه شد.
در ابتدای این نشست، سخنرانان با اشاره به تحولات جهانی و افزایش بحرانهای انسانی در دهههای اخیر، بر ضرورت بازنگری در شیوههای مدیریت بحران و تقویت ظرفیتهای اجتماعی برای مواجهه با شرایط جنگی و بحرانی تأکید کردند. آنان همچنین نقش علوم انسانی و اجتماعی را در فهم عمیقتر پیامدهای اجتماعی جنگ و طراحی راهکارهای مؤثر برای کاهش آسیبها مورد توجه قرار دادند.
دکتر سیدحسن موسوی چلک، رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران، در سخنان خود با تأکید بر اهمیت نقش مددکاران اجتماعی در شرایط بحران و جنگ، گفت در چنین شرایطی جامعه بیش از هر زمان دیگری به شبکههای حمایت اجتماعی و مداخلات تخصصی نیاز دارد. او با اشاره به تجربههای داخلی و بینالمللی در حوزه مدیریت بحران افزود که حضور متخصصان حوزههای اجتماعی در کنار نهادهای امدادی و مدیریتی میتواند به کاهش آسیبهای روانی و اجتماعی ناشی از بحران کمک کند. به گفته موسوی چلک، تقویت مشارکت اجتماعی و استفاده از ظرفیت نهادهای مدنی میتواند در ارتقای تابآوری جامعه نقش مهمی ایفا کند.
در ادامه نشست، دکتر سمیه توحیدلو، جامعهشناس، به بررسی مفهوم تابآوری و پادشکنندگی در بستر بحرانهای اجتماعی و شرایط جنگی پرداخت. او توضیح داد که تابآوری صرفاً به معنای مقاومت در برابر فشارها و بحرانها نیست، بلکه توانایی جامعه برای سازگاری، بازسازی و ادامه حیات در شرایط دشوار است. توحیدلو همچنین با اشاره به مفهوم «پادشکنندگی» بیان کرد که برخی نظامهای اجتماعی و انسانی نه تنها از بحرانها آسیب نمیبینند، بلکه در فرآیند مواجهه با فشارها و چالشها توانمندتر و کارآمدتر میشوند. به گفته او، تقویت شبکههای اجتماعی، اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی از مهمترین عواملی هستند که میتوانند به افزایش تابآوری و حتی پادشکنندگی جوامع در مواجهه با بحرانها کمک کنند.
در بخش دیگری از این نشست، دکتر محمدرضا مقدسی، مدیر و مؤسس خانه تابآوری، به ریشههای دانشگاهی مفهوم تابآوری اجتماعی و نسبت آن با عدالت اجتماعی پرداخت. او با اشاره به اینکه مفهوم تابآوری در سالهای اخیر به یکی از مفاهیم مهم در علوم اجتماعی و سیاستگذاری عمومی تبدیل شده است، گفت که درک دقیق این مفهوم نیازمند توجه به بنیانهای نظری و دانشگاهی آن است.
مقدسی در ادامه با تبیین دیدگاهها و نظریات پروفسور آنجی هارت، پژوهشگر برجسته حوزه تابآوری اجتماعی، به اهمیت پیوند میان تابآوری و عدالت اجتماعی اشاره کرد. به گفته او، در رویکردهای جدید، تابآوری به ساختارهای اجتماعی، دسترسی برابر به منابع و فرصتها و نقش سیاستهای حمایتی نیز مرتبط است. او تأکید کرد که بدون توجه به عدالت اجتماعی، صحبت از تابآوری پایدار در سطح جامعه چندان امکانپذیر نخواهد بود.
در بخش پایانی نشست نیز حاضران دیدگاهها و پرسشهای خود را درباره نقش نهادهای مدنی، دانشگاهها و گروههای داوطلب در مدیریت بحران مطرح کردند. سخنرانان در پاسخ به این پرسشها بر ضرورت همکاری میان نهادهای دولتی، سازمانهای مردمنهاد و مراکز علمی تأکید کردند و گفتند که مدیریت مؤثر بحران نیازمند رویکردی چندرشتهای و مشارکتمحور است.
نشست «مدیریت بحران، تابآوری و جلوههای نوین امداد اجتماعی در دوران جنگ» در فضایی علمی و تعاملی برگزار شد و شرکتکنندگان آن را فرصتی برای تبادل تجربهها و طرح دیدگاههای تازه درباره نقش علوم اجتماعی در مواجهه با بحرانهای انسانی دانستند. برگزارکنندگان این برنامه نیز ابراز امیدواری کردند که برگزاری چنین نشستهایی بتواند به گسترش گفتوگوهای علمی و تقویت ظرفیتهای اجتماعی برای مواجهه با بحرانهای پیشرو کمک کند.

نظرات بسته شده است.