تاب آوری ، چارچوبی برای فعالیت های اقتصادی و اجتماعی ( قسمت دوم )

دکترزینب خالوندی

از شورای نویسندگان خانه تاب آوری

در یادداشت قبلی در رابطه با این موضوع که پیشرفت و بهبود و حتی ثبات در هرگونه فعالیت اقتصادی و اجتماعی نیازمند تاب آوری است بحث شد. لذا اهمیت موضوع تاب آوری هم اکنون قابل درک خواهد بود. بنابراین در این یادداشت و یادداشت های بعدی سعی خواهد شد تا در رابطه با برخی از موارد چالش برانگیز که در محیط های کاری و اجتماعی رخ میدهند بحث شده و راهکارهایی به منظور تاب آوری بیشتر ارائه گردد.
اولین و ساده ترین چالش موجود در فعالیت های اقتصادی و اجتماعی، استرس است.
واضح است که استرس و خستگی بیش از حد با سرعت تغییرات بالا و فشردگی موجود در کار مرتبط است و سختی کار به طور جهانی در حال افزایش است.
این سطوح فزاینده ی استرس در محل کار، باید باعث نگرانی شود زیرا ارتباطی مستقیم و مخرب بین استرس منفی با سلامتی و بهره وری وجود دارد.
استرسی که ما را به تجربه ی دشواری یا هجمه ای زیان بار – درد و پریشانی- سوق می دهد، باید نگرانش باشیم زیرا به طور غیر مستقیم و نامطلوبی موفقیت کاری و شخصی را تحت تأثیر (منفی) قرار می دهد.
درواقع خستگی شدید شاخص ملایمی از استرس مزمن است.

بنابرین باتوجه به مواردی که ذکر شد این سوال مطرح می شود که چطور می توانیم تاب آوری مان را ارتقا دهیم و در مواجهه با استرس های مخربِ شدید، مطالبات پیوسته در حال افزایش، پیچیدگی ها و تغییرات ، با انگیزه باقی بمانیم؟

۵ مورد از موارد کاربردی:

۱: ذهن آگاهی را تمرین کنید

در دنیای کسب و کار افراد به طور روز افزونی توجه خود را به تمرین های آموزشِ ذهن که به ذهن آگاهی مربوط می شود معطوف کرده اند. ذهن آگاهی، تصمیم گیری و قضاوت صحیح و نیز حل هوشیارانه مسائل را تسهیل می کند، و نیز انعطاف آگاهانه را افزایش می دهد. در یک محیط کاری پویا، ذهن آگاهی حتی بیش از هر سه بعد دیگر مشارکت در کار – انرژی، تعهد و علاقه – در عملکرد کاری مؤثر است.

حال سوال این است که شما یا تیم تان چطور می توانید ذهن آگاهی را به داخل جریان و ریتم زندگی روزانه تان بیاورید؟ بکارگیری یادگیری چند منظوره و روش های توسعه مهارت- شامل ترکیبی از یادگیری با موبایل، آموزش در سایت، وبینارها و شبکه های یادگیری سیستم به سیستم، بزرگترین فرصت برای تمرین ذهن آگاهی است و باعث میشود ذهن آگاهی به عنوان یک مزیت اصلی سازمانی ایجاد شود.
میتوان گفت قراردادن ذهن آگاهی در پروسه های مدیریت استعداد ؛ از قبیل استخدام ، آموزش مدیریتی، مکالمات کاری و توسعه ی رهبری اجتناب ناپذیر است، گرچه بیشتر سازمان ها هنوز در این سطح پذیرش نیستند.

در انتها تعدادی کتاب و اپلیکیشن برای دسترسی سازمان یافته به ذهن آگاهی پیشنهاد می شود، شامل :

Fully Present: The Art, Science and Practice of Mindfulness ”

Mindfulness: An Eight Week Plan for Finding Peace in a Frantic World.

اپلیکیشن های مفید شامل Headspace، Spire، Mental Workout، Calm، Whil و Simple Habit.
توجه داشته باشید که سِیری مخلوط از آموزش فردی و مجازی را برای ایجاد رفتار بهینه در نظر بگیرید

تاب آوری چهارچوبی برای فعالیت های اقتصادی و اجتماعی

تاب آوری به منزله چهارچوبی برای فعالیت های اقتصادی و اجتماعی

دکتر زینب خالوندی عضو شورای نویسندگان خانه تاب آوری

بدیهی است که منعطف ترین افراد و تیم ها هم شکست را تجربه می کنند، اما به میزانی که شکست می‌خورند، یاد می گیرند و رشد می‌کنند.
در چالش قرار گرفتن ، گاهی هم از نوع شدید ، جزئی از چیزیست که تاب آوری را به عنوان یک مجموعه مهارت، بیدار و فعال می‌کند.
در واقع می توان گفت تاب آوری پیش نیاز هر گونه فعالیت اجتماعی و اقتصادی است. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که از عواملی چون تغییـر در سیاسـت هـاي کـلان و خـرد، شـکل گیـري رقبـا، تحـولات جمعیـت شـناختی و تغییـر ترجیحـات و ذائقـۀ مشـتریان در فعالیت های اقتصادی و مواجهه با بحران ها و شرایط نامساعد در فعالیت های اجتماعی صحبت به میان می آید. قبل از آنکه بیشتر در ارتباط با تاب آوری اقتصادی و اجتماعی بحث کنیم ابتدا می بایست برخی مفاهیم را تعریف کنیم؛
تاب آوري جامعه:
تاب آوري جامعه، ظرفیت یک نظام براي جذب و حل اختلالها و سازماندهی مجـدد خـود در حین تغییر به نحوي است که کماکان همان کارکرد، ساختار، هویت و بازخوردها را حفظ کند.تاب آوري جامعه بـه مثابـه حفـظ، توسـعه و مداخلـه دادن منـابع جامعـه توسـط اعضاي آن براي رسیدن به شکوفایی در فضایی است که تغییر، حتمی نبودن ، پیش بینی ناپذیري و رویدادهاي غیرمنتظره از ویژگی هاي آن هستند.

تابآوري جامعـه مـی توانـد از سه بعد اقتصادي، اجتماعی و محیط زیستی مدنظر قرار گیرد.
تاب آوري فردي:
مفهوم تابآ وري فردي که از علوم طبیعی وارد ادبیات روانشناسی شده اسـت. به زبان ساده عبارت است از سازگاري موفقیت آمیز فرد به رغم وجود تهدیدها و شـرایط نامطلوب محیطی تابآوري فرایندي است کـه در آن افـراد، منـابع داخلـی و محیطی را براي مدیریت یا سـازگاري بـا فشـارها و شـوك هـاي مهـم زنـدگی روزمـره بـه کـار میگیرند و شامل اجزاي عاطفی- شناختی (بـه عنـوان مثـال، احسـاس کنتـرل، نگرش مثبت) و ظرفیتهاي رفتار(سختکوشی) است.

تاب آوري کسب وکار:
ایدة تاب آوري کسب وکار در مقایسه با سایر انواع تاب آوري، موضوع به نسبت جدیـدي است. بقاء و توسعۀ سازمانهاي فعال در محیط کسـب وکـار آشـفته امـروزي، تـا حد زیادي به ظرفیت تاب آوري آنها بستگی دارد.تاب آوري کسب وکار به طور گسترده به ظرفیت سازمان براي خوب عمل کردن، صرف نظر از محیط اقتصادي یا محیط سازمانی مربوطه اشاره دارد. ایـن تـاب آوري مـی توانـد از طریـق اجـراي راهبردهـاي مـدیریت ریسک و یا با اتخاذ شیوة مدیریت نوآورانه اي رخ دهـد کـه سـازمان هـا را براي مقابله با چالشهاي اجتناب ناپذیر آماده میکند.
همانطور که از تعاریف پیداست، یادگیری تاب آوری در محیط های اقتصادی و اجتماعی از برخی جهات در هم تنیده و در برخی موارد نیازمند راهکار جداگانه ایست.تغییرات بیرونی و تهدیدهاي موجـود ، مدیران کسب و کارها، کارآفرینان و نیز فعالان اجتماعی را در پــی اتخــاذ راهکارهــایی بــراي افــزایش قــدرت انعطاف پذیري، تاب آوري و رقابت پذیري خـود برانگیختـه اسـت.
به عبارت دیگر توسعۀ کارآفرینی و تداوم فعالیت بنگاههاي اقتصادي و فعالیت های اجتماعی در محیط هاي متغیر و چالش برانگیز، در گرو شناخت تاب آوري و برنامه ریزي براي تقویت آن است. در رابطه با فعالیت های اقتصادی، بسیاري از بنگاه هاي کوچک و متوسط در اثر عدم تاب آوري مناسب، در سالهاي ابتدایی با شکست مواجه میشوند. در رابطه با فعالیت های اجتماعی نیز، بیش از پنج دهه پژوهش اشاره به این حقیقت دارد که تاب آوری به وسیله ی نگرش‌ها، رفتارها و حمایت های اجتماعی که می توانند توسط هر کسی پذیرفته و ترویج شوند، ایجاد شده است. عواملی که منجر به تاب آوری می شوند مثبت نگری را نیز در پی دارند؛ یعنی توانایی حفظ تعادل و مدیریت کردن هیجانات شدید یا دشوار.

خبر خوب این است که چون مجموعه ای یکپارچه از رفتارها و مهارتها حول تاب آوری وجود دارد، تاب آوری بیشتر را می توانید یاد بگیرید.
کسب مهارت‌های تاب‌آوری در بسترهای کنونی کار، در یک محیط خلاء ممکن نیست، بلکه در مواجهه با موقعیت‌های واقعی استرس زا امکان پذیر است، با این حال شناختن و مدیریت کردن برخی از عواملی که سبب می شوند خستگی و فشار زیادی را در محل کار حس کنیم، اهمیت دارد.
یادگیری تاب آوری بیشتر، در گرو برخی مولفه های درونی و بیرونی است. در ادامه مطالب در آینده در رابطه با این مولفه ها بحث خواهد شد.